Dalai lama: Ik hoef geen opvolger

De huidige dalai lama is waarschijnlijk de laatste. Na zijn overlijden hoeven zijn aanhangers niet op zoek naar een opvolger. Het risico op politiek gesteggel is te groot, vindt de 79-jarige leider van het Tibetaans boeddhisme.

In een interview in de Duitse krant Welt Am Sonntag zegt hij er rekening mee te houden dat hij kan worden opgevolgd door 'een zwakke dalai lama'. Die zou de positie 'enkel te schande maken'. De afgelopen eeuwen volgde er op het overlijden van de dalai lama telkens een zoektocht. Geleid door visioenen en tekenen in de natuur speurden geestelijken naar een jongen die rond het sterfmoment van de dalai lama was geboren. In hem was de dalai lama gereïncarneerd, dus hij werd aangewezen als opvolger.

Dat de huidige dalai lama de tradities wil aanpassen, is al langer bekend. In 2011 deed hij afstand van het politiek leiderschap in Tibet en vroeg hij zich hardop af hoe lang zijn instituut nog mee kon gaan. Nu laat Tenzin Gyatso, zoals de veertiende dalai lama oorspronkelijk heet, blijken dat hij een duidelijke voorkeur heeft. Hij 'kan zich heel goed voorstellen' dat er van opvolging geen sprake zal zijn. "Het instituut van de dalai lama heeft zijn beste tijd gehad", vindt hij. Sinds 2011 is hij 'volledig met pensioen' en 'is er een einde gekomen aan vijf eeuwen traditie'.

Hoogleraar boeddhistische filosofie André van der Braak noemt de uitspraken historisch. Het afschaffen van de traditie is alsof het Vaticaan haar deuren sluit, meent hij. "Stel je voor dat een paus zou zeggen dat het na zijn overlijden klaar is met het pausschap en dat hij erop vertrouwt dat de bisschoppen er verder zelf wel uitkomen. Tussen Tibet en Rome zijn talloze verschillen, maar deze boodschap heeft een vergelijkbare impact."

Volgens de hoogleraar, die aan de Vrije Universiteit onderzoek doet naar de relatie tussen Aziatisch boeddhisme en het moderne Westen, zijn de besluiten grotendeels ingegeven door de ontwikkelingen in China. "De dalai lama houdt er duidelijk rekening mee Peking zich gaat bemoeien met de benoeming van zijn opvolger." China bezet Tibet sinds 1950 en erkent de lama niet als leider van het Tibetaanse volk.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden