Daklozen voetballen om Homeless Cup

Juana Rios (Tim Dekkers)

Voetbal verandert levens van de dak- en thuislozen die in Melbourne spelen om de Homeless World Cup. Op dit toernooi is voor het eerst een aparte competitie voor vrouwelijke daklozen.

Juana Lupe Rios Caicedo giet water over haar hoofd en zoekt snel de schaduw op. Het is 33 graden op de Homeless World Cup in Melbourne, het WK-straatvoetbal voor dak- en thuislozen. De 16-jarige Juana heeft in het stadion op het grote plein in hartje Melbourne voor honderden toeschouwers gespeeld tegen de vrouwen van Oeganda. En ze heeft gewonnen; ze maakte zelfs het zesde en laatste doelpunt voor Colombia.

Buiten het stadion staat een groepje schoolkinderen te wachten. De Australische kids willen de handtekeningen van de Colombiaanse speelsters. Juana zet met een grote viltstift haar handtekening op een schriftje. „Om hier te zijn, is een droom die uitkomt”, vertelt ze even later in het spelersrestaurant. „De mensen hier zijn zo aardig. Ze praten met je en ze zeggen je gedag. Hier ben je tenminste iemand.”

De Colombiaanse heeft een haarknotje en giechelt als een schoolmeisje. Ze vertelt via een tolk over haar leven thuis in Bogotá. Over haar vader die geestelijk gehandicapt is en maar één oog heeft, waardoor haar moeder alleen verantwoordelijk is voor het inkomen. Hoe ze jarenlang zwierven van huis naar huis, als haar moeder weer eens geen werk had en het gezin met drie kinderen was aangewezen op liefdadigheid.

„Natuurlijk voelde ik me onveilig”, zegt ze over het leven op straat. „Het was een van de ergste dingen die ik heb meegemaakt. Iedereen keek op je neer, je werd vernederd. Mensen sloegen me ook, maar ik leerde mezelf te verdedigen of uit de buurt te blijven. Ik ken heel wat meisjes die op straat seksueel zijn misbruikt of die aan de drugs zijn geraakt. Ik gelukkig niet, maar het leven was ellendig.”

Op een opvangcentrum kwam ze in contact met voetbal. Een teambegeleider zocht speelsters en Juana was verkocht. „Ik houd van voetbal, het is mijn passie geworden. Door het voetbal kan ik wegvluchten van mijn problemen.”

Colombia is een van de acht vrouwenteams die deelnemen aan de Homeless World Cup; het is voor het eerst dat een apart vrouwentoernooi wordt georganiseerd. De Colombiaanse meisjes zijn op kosten van de Nederlandse organisatie Women Win naar Australië gekomen. Deze organisatie, gesponsord door Nike en Hivos, is twee jaar geleden in Amsterdam opgericht. Ze wil kwetsbare vrouwen overal ter wereld door middel van sport samenbrengen, sterker maken en een nieuw doel in het leven geven.

„Voor vrouwelijke daklozen is het leven op straat misschien nog wel zwaarder dan voor mannen”, zegt Cindy Coltman van Women Win. „Ze zijn misschien niet zo zichtbaar als mannen, maar wel kwetsbaarder. Denk maar eens aan seksueel misbruik, beroving, prostitutie. Ik sprak gisteren met een speelster uit Liberia en zij vertelde mij dat in haar land een op de twee vrouwelijke vluchtelingen wordt verkracht.”

Women Win steunt projecten die vrouwen aan het sporten krijgen: niet alleen voetbal, maar ook dansen, boksen en zelfverdediging. „We proberen de vrouwen zo een veilige en gezonde plek te geven. Het sporten is ook roldoorbrekend, want in veel landen is het niet gebruikelijk dat meisjes gaan sporten. Sport is iets voor jongens; meisjes moeten thuis voor de kinderen zorgen. Vrouwen kunnen door sport de ogen van de gemeenschap openen: ook meisjes kunnen sterk zijn.”

De Colombiaanse Juana maakt zich intussen op voor de volgende wedstrijd. Door het voetbal wil ze gaan studeren. Toen ze kind was, had haar moeder geen geld voor school. „Ik vind tekenen leuk, dus ik wil iets gaan doen met grafisch ontwerpen.” Ze lacht als ze het geluid van het joelende publiek hoort. „Ik voel me net een ster hier. Als ik op het veld sta, dan voel ik me een miljoen keer sterker dan op de straten in Bogotá.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden