Dagvaarding schaadt kandidatuur Chirac

AMSTERDAM - 'Gedagvaard' kopte dagblad Le Parisien woensdagmorgen in chocoladeletters. Het moment dat hij vreesde en waarop zijn tegenstanders hoopten, is daar: Jacques Chirac heeft een gerechtelijk bevel in de bus gekregen. Het kan niet anders of de president en zijn ambities voor een tweede ambtstermijn raken hierdoor beschadigd.

Onderzoeksrechter Eric Halphen heeft Chirac gevraagd over een week zijn licht te laten schijnen over een politieke corruptie-affaire waarmee de president in verband is gebracht. Halphen nodigt Chirac uit als getuige, niet als verdachte; een belangrijk verschil (zie onderkrant), dat de president zelf liever wegpoetst.

Belangrijker dan het nakende juridische gevecht daarover is de politieke kant van de zaak. De president, de leider van rechts, hoopt volgend jaar te worden herkozen. Zijn gedoodverfde rivaal is premier Lionel Jospin, boegbeeld van links.

Chirac kon al voor de oproep van de onderzoeksrechter niet ontkennen dat hij, al dan niet terecht, met politieke corruptie in verband wordt gebracht. Er lopen nu liefst vier strafrechtelijke onderzoeken naar corruptiepraktijken van politieke partijen in Parijs, in de tijd dat hij daar, voor zijn aantreden in 1995 als president, burgemeester was. Bij alle vier de affaires is zijn partij, de gaullistische RPR, betrokken.

De president koos daarom bij zijn reactie voor een aanpak die hem laatstelijk vaker succes bracht: hij tracht zijn politieke tegenstander bij de zaak te betrekken. Chirac eiste woensdagmorgen van zijn premier dat die ervoor zorgt dat de onderzoeksrechter de grondwet respecteert. En dat hij uitzoekt hoe het nieuws in de krant kon belanden. De suggestie: Jospin heeft te weinig gedaan om deze vernedering voor het staatshoofd te voorkomen. De inhoud van het onderhoud lag direct daarna op straat.

De zoveelste aanvaring tussen de twee kemphanen zal de toch al zo broeierige sfeer in de cohabitation, de 'samenwoning' van een rechtse president en een linkse regering, verder hebben verslechterd. Met als gevolg: steeds minder wordt in de aanloop naar het presidentsduel volgend voorjaar in Frankrijk nog geregeerd.

Of Chirac wegkomt met zijn poging om de dagvaarding in de klassiek-Franse links-rechts tegenstelling te trekken, is de vraag. Daartoe moet hij de rijen in eigen kamp gesloten houden, en dat valt hem steeds zwaarder. Toen RPR-voorzitter Michèle Alliot Marie de eisen van Chirac tijdens het vragenuurtje in de Assemblée Nationale herhaalde, klapten de afgevaardigden van rechts om haar woorden te onderstrepen. Maar een klein groepje parlementariërs van de UDF, de belangrijkste bondgenoot van de RPR, hield zich opvallend stil.

Onderzoeksrechter Halphen onderzoekt een affaire van illegale partijfinanciering, begin jaren negentig in Parijs. Hij wil Chirac ondervragen over de postume getuigenis (op videoband) van een partijgenoot, die zei dat Chirac daarbij de spil was. Sinds het opduiken van die video, in september, wordt bij rechts de tot voor kort ondenkbare vraag gesteld: kunnen we met Jacques Chirac de verkiezingen wel in?

De president vindt van wel. In december gaf hij, na lang aarzelen, toe aan de druk om zich publiekelijk over de videoband uit te spreken. Tijdens een zorgvuldig geregisseerd vraaggesprek met de commerciële tv-zender TF1 liet hij alvast weten dat hij welke dagvaarding dan ook naast zich neer zou leggen. Halphen heeft dat interview ongetwijfeld gezien, hij wist wat hij kon verwachten. De vraag is nu wat zijn volgende stap zal zijn. Bij rechts houden ze hun adem in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden