Dagje in de cel kan bevrijdend werken

Ervaringsdeskundige Arjan Erkel lanceert onorthodoxe training voor 'persoonlijke effectiviteit': Prison Day

Gezellig wordt het vandaag niet in de Gevangenis Kapel in Rotterdam. Daar laten ruim veertig mensen zich rond koffietijd door echte cipiers opsluiten in leegstaande cellen. Wat hen verder precies te wachten staat? Wie zal het zeggen. Vaststaat dat de toiletgang weinig vreugdevol zal zijn en de catering nogal pover. Ook is de verwarming in een deel van het complex kapot, waardoor de vingers misschien al gauw te koud zijn om een pen te grijpen.

Dat toch tientallen mensen zich vrijwillig laten insluiten, zelfs tegen betaling van 295 euro per persoon, komt waarschijnlijk door het prikkelende concept van Prison Day, een nieuw initiatief van Arjan Erkel, coach Jeroen Jonk en organisatiebureau Findig. Zij beloven een 'unieke' en 'transformerende' ervaring die moet leiden tot een grotere 'persoonlijke effectiviteit'. Door eenzame opsluiting - 'een gijzeling light' van 10 tot 17 uur - krijgen de deelnemers volgens hen meer zicht op hun eigen belemmeringen en mogelijkheden.

Zelf zat Arjan Erkel, oud-medewerker van Artsen zonder Grenzen, twintig maanden gevangen in een ijskoud kamertje van anderhalve meter hoogte, zonder daglicht, verwarming en stromend water. Urineren moest hij in een fles, voor zijn grote behoefte riep hij een bewaker die hem begeleidde naar de wc. De kelderkamer werd afgesloten met een luik waarop 's nachts een zwaarbewapende man lag te slapen. Het stikte er van de muizen, insecten en grote, slijmerige slakken.

Vergeleken met zijn gijzeling in de Russische deelstaat Dagestan is Prison Day natuurlijk een eitje, erkent Erkel, maar toch is een verblijf in een Rotterdamse cel wel "confronterender dan de conferentiezaal, waardoor het programma meer impact heeft".

De deelnemers krijgen in hun cel verschillende opdrachten, waarover hij verder niets kan zeggen, omdat juist de onzekerheid een belangrijk ingrediënt is van deze gevangenistraining.

Erkel weet uit eigen ervaring hoe opsluiting tussen vier muren je tot zelfreflectie dwingt. "Ik maakte mee hoe het is om alles te verliezen, van je controle tot je comfort. Maar gaandeweg ontdekte ik dat ik wél invloed had op hoe ik mijn tijd in gevangenschap ging invullen. Ik kon verschillende keuzes maken: zou ik de gijzelaars wel of geen vragen stellen? Liet ik me aan ze zien? Ook in zo'n situatie kun je verantwoordelijkheid nemen en er iets van proberen te maken."

Iets van dat besef gunt hij de cursisten vandaag ook, zegt hij. Veel mensen zijn gevangen, niet per se letterlijk maar wel figuurlijk. "Ze zitten vast aan hun verleden, aan een slechte relatie of een hypotheek die ze haast niet kunnen betalen. Veertig procent van de Nederlanders wil liever een andere baan; heel veel mensen doen net niet wat ze écht zouden willen. Het individu mist daardoor kansen, het bedrijfsleven óók. Als je werknemers hebt rondlopen die maar voor een zes gaan en de halve dag op internet naar ander werk zoeken, mis je heel veel power."

Zo is de gevangenis een metafoor voor geestelijke beknelling en de mens zijn eigen cipier. Grote levensvragen zijn in één dag niet opgelost, maar Erkel rekent wel op een glimp van geestelijke vrijheid: "Waar loop je vast, laat je je leiden door de wensen van anderen of leid je je eigen leven?" Zelf volgt hij sinds zijn vrijlating op 11 april 2004 meer zijn eigen agenda. "Ik ben veel meer gaan doen. Als je iets wilt en je hebt echt die will power, begin dan gewoon. Je hebt maar één leven."

Succes na gijzeling

Aanvankelijk zocht Arjan Erkel (1970) de samenwerking met een ghostwriter, daarna besloot hij zijn gijzelingsverhaal toch zelf op te schrijven. Met succes: van zijn boek 'Ontvoerd. 607 dagen tussen leven en dood' (2005) zijn al 25 drukken verschenen. Daarna schreef Erkel nog twee boeken, hij geeft lezingen en workshops, richtte de Stichting Free A Girl op en is mede-eigenaar van het 'groeiburo' Walking Tree BV. Erkel is getrouwd met een Dagestaanse en heeft drie kinderen. Zijn nieuwste initiatief is Prison Day: www.prisonday.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden