Dag Nederland, Ni Hao Shanghai

Beeld afp

New York verlaten was moeilijk, Nederland verlaten was bijna moeilijker maar terugkomen in Shanghai is nooit zo makkelijk geweest.

Op Schiphol kocht ik met mijn laatste euros een verzameling columns geschreven door Youp van 't Hek en de Cosmopolitan. Het voelt bijna verkeerd om die twee dingen in een zin te noemen, laat staan tijdens een vlucht te lezen. Maar dankzij beiden heb ik een zeer vermakelijke Aeroflot vlucht gehad. Ik zal maar niet uitweiden over de diepe inzichten waartoe ik ben gekomen na het lezen van de Cosmo. In plaats daarvan wil ik me richten op wat Youp's gevatte columns bij me hebben losgemaakt.

Tijdens het lezen besefte ik me opeens wat ik het meest mis als ik in het buitenland ben. Dat zijn namelijk niet de stroopwafels, kaas en kroketten, maar columns zoals die van Youp van 't Hek en programma's zoals Zembla, tegenlicht en Koefnoen. Er is namelijk geen veiliger gevoel dan dat soort informatie tot je nemen en het ook volledig begrijpen. Dat zorgt voor een onevenaard in-crowd-gevoel. Je snapt namelijk de verwijzingen, de grappen en het kritiek. Je begrijpt de taal met al zijn nuances. Je begrijpt alle woorden ook al zijn ze zelfverzonnen.

Het gevoel dat ik met beide benen stevig in een samenleving sta, heb ik alleen in Nederland. Ik snapte New York vaak niet en ik snap Shanghai nog vaker niet. Ik weet het woord voor 'geslachtsgemeenschap' in het Chinees, maar niet het woord voor 'neuken', ik weet hoe je 'burger' vertaald, maar niet hoe je 'klootjesvolk' kan vertalen. Laatst hoorde ik twee Chinese jongens elkaar 'geile man' noemen. Ik wist niet hoe ik het moest interpreteren; was het een objectieve constatering, vonden ze elkaar geil, waren ze elkaar aan het beledigen of was het kameraadschappelijk bedoeld?

Terug naar aankomst in Shanghai: ik landde op het vliegveld in Pudong en volgde de mensenmassa naar de douane. Naast me hoorde ik een buitenlander klagen over de lange rijen. Ik wilde me omdraaien om tegen hem te zeggen dat als hij dit al niet aankon het nog een vermoeiende tijd voor hem zal worden. Ik besloot om het toch maar niet te doen. Ik had het idee dat dat stukje wijsheid niet in goede aarde zou vallen.

Bij de bagageband kwam ik erachter dat mijn koffers waren vertraagd in Moskou. Ik liep met de grootste tegenzin naar de bagage informatie balie, omdat ik enorm opzag tegen de Chinese bureaucratie die zou volgen. Ik ben een model-allochtoon dus ik hou integratie hoog in het vaandel, zelfs als ik in het buitenland ben. Dus als een goed geïntegreerde buitenlander in China betaamt, racete ik iedereen die voor me liep voorbij om als eerste in de rij te staan bij de informatiebalie. Gelukkig is de service in China precies zoals ik het me weet te herinneren en werd ik, tegelijkertijd met twee andere mensen, zo goed mogelijk geholpen door het lieftallige informatiemeisje.

Ik hoorde de man naast mij hardop vloeken en ik betreurde het dat ik zelf geen gepaste scheldwoorden kende. Ik besefte toen wat een belachelijke gedachte dat is, in Nederland zou ik toch ook niet als een idioot staan tieren om iets dat niet meer te veranderen is?

Toen viel het muntje: ik sta totaal niet met beide benen in de Chinese samenleving. Ik beheers de taal op een niveau waardoor ik hier gemakkelijk kan leven, maar niet goed genoeg om de nuances in de samenleving te kunnen begrijpen. Ik ben de buitenlander waar ze rijkelijk om kunnen lachen omdat ik dingen verkeerd uitspreek of grapjes niet begrijp. Omdat er andere maatstaven zijn voor mij denk ik dat gewone regels niet voor mij geldig zijn. Dat is de grootste fout die je kunt maken als je als gelijke gezien wil worden.

Ik heb er genoeg van om me te schuilen achter de woorden 'tja, ik ben maar een buitenlander' en ik ben het zat om anders bejegend te worden. Vanaf nu zal ik me meer dan ooit concentreren op de taal. Weg met woorden als 'geslachtsgemeenschap' vanaf nu wordt het gewoon 'neuken'.

De 22-jarige Nilofar Sarwar woont en studeert sinds 2010 in Shanghai waar zij het MA programma 'Chinese Politics and Diplomacy' volgt. In de zomer van 2011 ruilde zij Shanghai tijdelijk in voor een stage bij de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging van de Verenigde Naties in New York.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden