REPORTAGE

Dader München: videospellenfanaat met fascinatie voor schietpartijen

De politie zette gisteravond het gebied rond het winkelcentrum af vanwege de schietpartij waarbij negen slachtoffers vielen. Beeld AFP

Langzaam ontstaat in Duitsland een beeld van de 18-jarige Duits-Iraanse jongeman die gisteravond in München negen mensen doodschoot. Ali David S. zou geen politiek motief hebben gehad.

Middenin het centrum van München, aan het beroemde plein Stachus, zijn de luiken van Gamestop naar beneden. De videospellenwinkel is deze zaterdagmiddag dicht. De avond ervoor moest het hele rijtje winkels al sluiten wegens terreurdreiging.

Maar vandaag is het filiaal gesloten uit piëteit met het zusterfiliaal in het Olympische Einkaufzentrum, denkt een verkoopster in de naastgelegen tassenwinkel Hetzenecker. Daar schoot een jonge Duitse-Iraniër negen mensen dood en verwondde 27 anderen voor hij zijn eigen leven nam. Of er werknemers van Gamestop zijn geraakt weet ze niet.

Ook de vraag of de dader bij deze winkel zijn schietspellen kocht, blijft onbeantwoord. Duidelijk is volgens Duitse media in ieder geval dat hij zulke videogames graag speelde. Inlichtingenbronnen zouden dat zaterdagmorgen hebben verklaard.

Motief
Het is een van de puzzelstukken die langzaam een beeld creëren van de 18-jarige in München geborene, die door Duitse media Ali David S. wordt genoemd. Anders dan de vluchteling die eerder deze week in Beieren vijf mensen in en rond een trein zwaar verwondde met een bijl heeft S. geen politiek motief gehad, zo benadrukt de Beierse politie.

Natuurlijk, in beide gevallen is er sprake van een jongeman met psychische problemen: S. leed waarschijnlijk aan depressies en zou zijn gepest op school, de 17-jarige Afghaanse dader van Würzburg zou labiel zijn geweest na een bericht over een overleden vriend. Maar veel meer dan in het plaatje van de geradicaliseerde jongen past David S. in een rijtje van schutters die geen ander motief lijken te hebben dan te willen doden.

'Ik ben Duitser, ik ben hier geboren. Ik stond onder behandeling', schreeuwde S. zelf in een op sociale media geplaatste video die vrijdagavond door een omwonende werd gemaakt toen de dader op de parkeerplaats van het winkelcentrum stond. Tweeënhalf uur nadat hij de eerste kogels afvuurde, schoot hij zichzelf door het hoofd.

Anders Breivik

Bij zijn daad zou de 18-jarige scholier zich hebben laten inspireren door een schietpartij in het Zuid-Duitse Winnenden in 2009. Daarbij doodde een 17-jarige oud-scholier 15 leerlingen en leerkrachten en een tuinman voor hij zichzelf van het leven beroofde. Rechercheurs denken dat er ook een mogelijk verband is met het bloedbad dat de Noor Anders Breivik in 2011 in Utoya aanrichtte, vrijdag precies vijf jaar geleden. 'Dat verband ligt voor de hand', aldus hoofd van de politie Hubertus Andrä.

De eerste bewijzen voor die theorie werden zaterdagmorgen vroeg gevonden in de kamer van S. Zo vonden ze artikelen over massaschietpartijen, in het Duits 'Amokläufe' genoemd, en het boek 'Amok in het hoofd: waarom scholieren doden' over de aanslag in Winnenden. Van een mogelijke band met terreurorganisatie IS vonden rechercheurs geen enkel bewijs. Volgens experts lijkt dat logisch: S. is als Iraniër sjiitisch, terwijl IS juist soennitisch is - twee stromingen binnen de islam die botsen.

De dader woonde samen met zijn ouders en jongere broer in de centraal gelegen en rijke wijk Maxvorstadt in München. Voor de deur van het nieuwe gebouw met sociale huurwoningen hebben zich 's middags tientallen journalisten verzameld, die aanbellen bij de buren en foto's maken van het naambordje.

Vragen
Behalve zijn achternaam duidt alleen een stapeltje kranten voor de deur erop dat S. hier heeft gewoond: volgens eigenaar Stephan Baumann van de naastgelegen bakkerij Treemans was de jongen bezorger van gratis krant Münchener Wochenblatt. Dat zei hij tegen internationale media als the Guardian. De Duitse-Iraniër was lang en een beetje dikkig, aldus Baumann, en verder een verlegen jongen. Zijn familie is vriendelijk.

Een medewerker van de Maserati-winkel aan de andere kant van het rijtje snapt niet dat andere omwonenden vertellen dat de familie S. zo aardig is, vertelt ze plots terwijl ze langsloopt. "Zijn vader groette nooit toen ik nog werkte bij Edeka (supermarkt, red) hier verder in de straat", zegt de jonge vrouw met Arabisch uiterlijk. "En zijn broertje van een jaar of tien, twaalf, werd weleens boos als hij geen voetbalplaatjes kreeg." Verder wil ze niets zeggen, uit angst voor wraak. "Ik ben bang, heb de hele nacht niet geslapen." Als andere verslaggevers op haar afkomen, vlucht ze met haar blikje energiedrank naar binnen.

Rechercheurs onderzoeken hoe S. zijn daad voorbereidde. Belangrijke vraag is hoe hij kwam aan zijn wapen, een 9 mm Glock met weggevijld serienummer. Ook wordt bekeken of hij een Facebook-profiel heeft gehackt en onder een valse naam jonge mensen opriep om naar McDonalds te komen - daar zou hij trakteren. En wilde hij specifiek jongeren raken? Acht van de negen dodelijke slachtoffers zijn tussen 14 en 21 jaar oud. Ten slotte zal ook zijn familie worden ondervraagd. Zaterdag waren zijn ouders daar volgens de politie nog niet toe in staat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden