UPDATE

Dader Kopenhagen was 22 jaar en had strafblad

De vermoedelijke dader van de twee aanslagen in Kopenhagen werd door de politie neergeschoten in de buurt van het metrostation Nørrebro.Beeld reuters

Ongeloof en verbijstering, dat zijn de reacties vanochtend na de aanslagen gisteren in Kopenhagen, met twee doden en vijf gewonden als gevolg. De vermoedelijke dader, die afgelopen nacht door politieagenten werd neergeschoten, is een bekende van de politie.

De schutter was 22 jaar oud en is geboren in Denemarken, meldde de Deense politie vroeg in de avond in een verklaring. Hij heeft zich in het verleden vaker gewelddadig gedragen, was al eerder in het bezit van wapens en had volgens de politie banden met criminele bendes. Zijn naam is nog niet vrijgegeven. De politie zegt een automatisch vuurwapen te hebben gevonden dat vermoedelijk zaterdagmiddag bij de aanslag op een cultureel centrum is gebruikt.

In Denemarken is geschokt gereageerd op de aanslagen. De Deense premier Helle Thorning-Schmidt verklaarde vanochtend op tv dat Denemarken en de Denen moeten blijven vasthouden aan 'wie we zijn'. "We moeten blijven denken en praten zoals we willen," zei ze. "De angst mag geen wortel schieten."

De Deense premier toonde zich tevreden over de inzet van de politie in Kopenhagen. "Ik ben blij en opgelucht dat de politie de vermoedelijke dader van de twee schietpartijen onschadelijk heeft gemaakt", liet ze weten in een verklaring. "Niemand mag wegkomen die de vrije en democratische Deense gemeenschap aanvalt".

Thorning-Schmidt sprak verder van een oneindig treurige ochtend. "Twee onschuldige mensen hebben hun leven verloren door een cynische terreuractie tegen Denemarken."

De vermoedelijke dader is inmiddels wel geïdentificeerd, maar de politie wil zijn identiteit nog niet prijsgeven. Eerder op de dag wilden de politie en de Deense veiligheidsdienst PET alleen kwijt dat hij uit Kopenhagen afkomstig is. Volgens een woordvoerder van de PET is de dader mogelijk geïnspireerd door de aanslag op het satirische blad Charlie Hebdo in Parijs, begin januari.

Klopjacht
Na de aanslagen van gistermiddag op een cultureel centrum en een synagoge in Kopenhagen, opende de politie in de Deense hoofdstad een klopjacht. Toen agenten vanochtend vroeg rond vijf uur een man wilde aanhouden op het metrostation Nørrebro, opende hij het vuur op hen. Hij werd vervolgens geraakt door politiekogels. Daarbij raakten verder geen agenten gewond.

De Deense premier Helle Thorning Schmidt: "Denemarken is getroffen door terreur".Beeld epa

De politie gaat ervan uit dat hij verantwoordelijk was voor de twee schietpartijen, en denkt niet dat er meerdere daders zijn. De politie zei dat tijdens een persbijeenkomst vanochtend. "We gaan er vanuit dat dezelfde dader schuldig is aan de twee incidenten en we gaan er vanuit dat de dader die door de politie is neergeschoten in het Nørrebro station de persoon achter beide moorden is", aldus een woordvoerder.

Opvallend is vandaag het grote aantal politieagenten en militairen op straat en bij (metro)stations. De komende tijd zullen de inwoners van Kopenhagen veel politie op straat blijven zien. Dit moet het gevoel van veiligheid van versterken, verklaarde een politiewoordvoerder.

Denemarken is al langere tijd bedreigd. Toch kwam de klap hard aan: "We hadden een aanval op de vrijheid van meningsuiting in Denemarken verwacht. Maar als het gebeurt, komt het vervloekt hard aan," aldus één van de commentaren in de Deense kranten.

Synagoge
Afgelopen nacht kwam een 37-jarige Joodse beveiliger van een synagoge in Kopenhagen om het leven, toen hij werd beschoten. Twee agenten raakten gewond, maar niet ernstig.

Bij de aanslag van zaterdagmiddag op het cultureel centrum Krudttønden, werd de 55-jarige Deense documentairemaker Finn Nørgaard dodelijk getroffen door een kogelregen. Hij was een van de aanwezigen op een discussiebijeenkomst, met als thema 'Kunst, blasfemie en de vrijheid van meningsuiting'.

De Deense autoriteiten denken dat het doelwit van de aanslag de Zweedse tekenaar Lars Vilks was, die deelnam aan de discussie. Ook de Franse ambassadeur François Zimeray was aanwezig. Beiden bleven ongedeerd. Drie agenten raakten gewond.

De 68-jarige Vilks tekende spotprenten over de profeet Mohammed, waarmee hij vijanden maakte. Hij is vaker doelwit van een aanslag geweest.

Charlie Hebdo
Vilks gaat er zelf ook vanuit dat hij het doelwit was, zei hij tegen persbureau AP. "Welk ander motief kan er zijn geweest? Het is mogelijk dat het geïnspireerd was door Charlie Hebdo", aldus Vilks, refererend aan de bloedige aanslag op 7 januari op het Franse satirische blad, waarbij twaalf doden vielen.

De Zweedse tekenaar Lars Vilks in 2012.Beeld REUTERS

De Deense cartoonist Kurt Westergaard (79) heeft geschokt gereageerd op de aanslagen. Westergaards karikaturen van de profeet Mohammed in de krant Jyllands-Posten veroorzaakten in 2005 een storm van protest en woede in de islamitische wereld.

"Dit is verschrikkelijk', zei Westergaard tegen het Duitse persbureau DPA. "Misschien konden we dit verwachten, na wat er in Parijs is gebeurd, maar het is toch heel dichtbij. Mijn eerste gevoel was: ik word heel kwaad".

Westergaard zegt zich sinds de aanslag op blad Charlie Hebdo meer bedreigd te voelen. "En zo is het, denk ik, ook met mijn collega's."

De Deense cartoonist Kurt Westergaard.Beeld AFP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden