Daar zijn ze dan, alle 150 psalmen in gewone taal

Zanger Roeland Smith Beeld Psalmen voor Nu

Alle psalmen opnieuw vertalen en opnieuw op muziek zetten. Het is in Nederland en daarbuiten nooit eerder gedaan, claimen de componisten, dichters en Hebreeuwskenners van het project Psalmen voor Nu. Na ruim twaalf jaar is hun 'psalmboek in gewone taal' compleet.

De bijbelse liederen stond twaalf jaar geleden op het punt om de vergetelheid in te sukkelen, vertelt componist, dichter en bandleider Sergej Visser. Natuurlijk, de dichtkunst uit het Oude Testament had nog niets aan actualiteitswaarde verloren. De lof- en klaagzangen behoorden nog steeds tot de parels van het joods-christelijke erfgoed. "Maar veel kerkgangers jonger dan 30 jaar zongen de traditionele, Geneefse psalmen niet meer mee. De taal en de muziek was niet de hunne."

Die jonge generaties misten iets, vonden Visser en een aantal gelijkgestemden. "De psalmen zijn zo rijk. Ze gaan over de volheid van het leven: mooie momenten, lijden, vriendschap, vijandschap. Lofzangen op God, wanhopige uitroepen aan Gods adres." Het Liedboek voor de Kerken en de evangelische Opwekkingsbundel zijn volgens hem zo breed niet. "Dat valt vies tegen. Onze dominee preekte laatst over de zaaier en dat zaad eerst moet sterven voor het geoogst kan worden. Een heel bekende metafoor, maar het liedboek en de bundel hebben beide maar twee nummers die daarover gaan."

De doelstelling van de twaalf componisten, zeven dichters en vier Hebreeuwskenners van Psalmen voor Nu was ambitieus: alle 150 psalmen omwerken naar hedendaags poëtisch Nederlands en eigentijdse muziek. Ze probeerden dicht bij de grondtekst te blijven, al had dichterlijke schoonheid ook prioriteit. Het resultaat lag tekstueel ergens tussen het liedboek en veel evangelisch repertoire: verhalende teksten met alledaags idioom.

Al opgenomen in het kerkelijk repertoire
Net als de opstellers van de Opwekkingsbundel bracht het Psalmen voor Nu-collectief liedteksten en bladmuziek uit, maar zette ze het nieuwe repertoire ook op cd. De albums belandden in de schappen van christelijke boekhandels, waar ze relatief populair waren. Van de eerste negen albums werden ruim 50 duizend exemplaren verkocht.

Een deel van het repertoire sloeg ook in kerken aan. Vooral in lichtere gereformeerde kringen wordt steeds vaker uit de bundels gezongen. Zeven liederen zijn opgenomen in het Nieuwe Liedboek, de standaardbundel voor Protestantse Kerken in Nederland. Ook de Opwekkingsbundel bevat Psalmen voor Nu-repertoire.

Zondag presenteert het collectief in kerkgebouw De Lichtboog in Houten de laatste liederen, inclusief een dubbelalbum met de laatste studioversies. Over die cd's zijn de meningen overigens verdeeld. Te zoet, vinden critici. En de uitvoering van de composities kan sprankelender.

Visser: "We zijn de eersten om toe te geven dat ze niet voor iedereen bedoeld zijn. Onze uitvoeringen zijn voorbeelden: zo zou je de nummers kunnen uitvoeren. Iedereen mag ze spelen op de manier en met de instrumenten die hij mooi vindt. We horen regelmatig dat mensen wel geraakt worden door andere uitvoeringen." Het collectief mikt volgens Visser ook niet op álle leeftijden. "Veel tieners zoeken iets eenvoudigers en veel zestig-plussers vinden de traditionele Geneefse berijming nog steeds mooier."

'We willen juist niet modieus zijn'
Is het niet riskant om psalmen hedendaags te laten klinken? Is hun houdbaarheid daarmee niet beperkt? "We proberen juist niet te modieus te zijn. Onze initiatiefnemer Rien van den Berg zegt altijd: wat vandaag helemaal van morgen is, is morgen helemaal van gisteren. Psalmen voor Nu is als de Bijbel in Gewone Taal: niet superhip, wel eigentijds."

Visser verwacht dat tenminste een deel van de liederen de tand des tijds weerstaat. "Een paar liederen zijn al klassiekers, anderen vallen later misschien uit de smaak. Prima natuurlijk. In het traditionele Liedboek voor de Kerken staan ook heel wat gezangen die het Nieuwe Liedboek niet hebben gehaald."

Hieronder de Psalmen voor Nu-nummers die het populairst zijn op Spotify. Helemaal onderaan vindt u een nummer van het laatste album.

Sergej Visser Beeld McKlin Fotografie


Psalm 145 in Psalmen voor Nu-berijming (fragment)
God, ik adem om van U te zingen.

Alle dagen zing ik dank op dank.
Groter bent U dan in duizend levens
een mens bevatten kan.

Wat U doet gaat elke taal te boven,
maar erover zwijgen wil ik niet.
Uw rechtvaardigheid wil ik bezingen,
uw goedheid met dit lied.

Psalm 145 in de Nieuwe Bijbelvertaling (fragment)
U, mijn God en koning, wil ik roemen,
uw naam prijzen tot in eeuwigheid.
Elke dag opnieuw wil ik u prijzen,
uw naam loven tot in eeuwigheid:
‘Groot is de HEER, hem komt alle lof toe,
zijn grootheid is niet te doorgronden.’

Laat geslacht na geslacht van uw schepping verhalen,
uw machtige daden verkondigen.
Laten zij spreken over de glorie van uw majesteit,
ook ik wil uw wonderen bekendmaken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden