' Daar kwam ik, als gepromoveerd filosoof in de thuiszorg'

Onbehagen geeft te denken. Maar het kan een leven ook een wending geven.

door Anton de Wit

Een ' roept-u-maar-filosoof' noemt hij zichzelf met geuzentrots. Jan Vorstenbosch denkt graag over uiteenlopende dingen na en publiceerde over een breed spectrum van thema's, van medische ethiek tot en met huishoudelijke apparaten.

Hij was hard op weg een gevierd publieksfilosoof te worden, het hoogleraarschap lonkte. Een jaar of vijf geleden raakte hij naar eigen zeggen echter in ' een ordinaire midlifecrisis'. Media en universiteit spraken hem aan op een specialisme, terwijl hij een generalist wilde blijven.

Bovendien begon zijn gebrek aan ervaring hem te storen. Vorstenbosch:

”Het werken met begrippen, wat je als filosoof vaak doet, blijft zonder ervaring wel erg leeg. Dat begon me op te breken, zelfs fysiek. Ik had het gevoel dat ik stukken schreef waar niet het vlees en bloed van de concrete ervaring aan kleefde.”

Zijn werk aan de Universiteit Utrecht zette hij op een lager pitje, en hij ging op zoek naar een bijbaan in zijn woonplaats Tilburg.

”Ik wilde aanvankelijk twee dagen in de week in de thuiszorg werken. Maar de thuiszorgorganisatie was meteen ongelooflijk argwanend. En begrijpelijk: ze werkten vooral met laagopgeleide mensen, en daar kwam ik opeens aan als gepromoveerd filosoof met een raar verhaal over persoonlijk ervaring. Dat was al een blijk van mijn gebrek aan ervaring.”

Uiteindelijk werd hij vrijwilliger bij een maatjesproject. Op gezette tijden gaat hij op bezoek bij een psychiatrische patiënt, een dementerende man en een hiv-patiënt. Eens in de twee weken fietst hij met een nagenoeg blinde vrouw op een tandem door het bos.

”Het is een soort enclave in mijn bestaan, een open ruimte, die niet per se functioneel hoeft te zijn”, zegt Vorstenbosch.

”Misschien wil ik er nog wel eens over schrijven, en zo een brug slaan tussen concrete ervaringen en filosofische concepten. Maar dat lukt me nu zelden. Dat komt ook omdat ik die vrijwilligersrelaties niet wil instrumentaliseren voor mijn eigen denken. Want als je naar iemand toe gaat met de opzet om erover te schrijven, verandert de situatie prompt. Het is een kant van mijn leven die wel raakvlakken heeft met mijn werk, maar die daar absoluut niet van in dienst staat.”

”Anders dan bij mijn werk als filosoof, heb ik mij bij mijn vrijwilligerswerk nooit afgevraagd wat de zin ervan is. De zinvraag wordt automatisch opgelost in de ontmoeting met die mensen. Je praat met hen, je gaat met iemand wandelen die al weken niemand gezien heeft. Je doet iets goeds, en dat is het.”

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden