D66 verzilvert kansen die GroenLinks laat liggen

GroenLinks is net zo fel gekant tegen Geert Wilders als D66, maar verzuimt dat duidelijk te maken. Dat kost de partij stemmen, stelt Joost van Spanje.

Het is een terug-kerend patroon: Pechtold bekritiseert Wilders; Wilders slaat terug. Intussen krijgt D66 veel aandacht in de media, waarbij voor een breed publiek duidelijk wordt voor welke standpunten en waarden deze partij staat. Succesformule voor D66.

Tegelijkertijd een gemiste kans voor GroenLinks. GroenLinks-leider Bram van Ojik zwijgt over rechts- extremistische symbolen tijdens de PVV-demonstratie. Hij zwijgt ook over Wilders' 'niet al te frisse' nieuwe vrienden, Le Pen, Dewinter en Strache. Dat laat hij over aan Pechtold. Electoraal gesproken kan D66 hiermee alleen maar winnen. Ten koste van, onder andere GroenLinks.

Extreem-rechts
D66 en GroenLinks zijn kleine oppositiepartijen. Net als andere kleine oppositiepartijen kunnen ze doorgaans niet zo makkelijk media-aandacht krijgen. Af en toe halen ze het nieuws, meer niet. En als ze al aandacht krijgen, moeten D66 en GroenLinks vaak reageren op wat andere partijen hebben gedaan of gezegd. Bovendien gaat het vaak niet over onderwerpen waar ze het zelf graag over hebben, zoals milieu en bestuurlijke vernieuwing. In plaats daarvan gaat het over thema's waarmee andere partijen kunnen scoren. Dat levert weinig stemmen op voor D66 en GroenLinks. Ze zitten dus in een lastig parket.

Dan is het prettig om een politicus als Wilders te hebben om op te schieten. Zijn PVV staat lijnrecht tegenover zowel D66 als GroenLinks. In vrijwel alle opzichten: wat betreft standpunten, organisatie, stijl, normen en waarden. Bij de PVV is er altijd wel wat te vinden waartegen D66 en GroenLinks zich kunnen afzetten. Wilders valt D66 en GroenLinks af en toe zelfs aan, waarna die partijen dan weer kunnen reageren. En Wilders, die twittert wel terug. Meestal met een tweet op het scherp van de snede. Olie op het vuur. Media-aandacht gegarandeerd. Kortom, D66 en GroenLinks krijgen volop kansen. Benutten ze die kansen ook?

D66 zet zich al jaren ostentatief af tegen de PVV. Bij de Algemene Beschouwingen voegde Pechtold hier een dimensie aan toe: vermeende extreem-rechtse contacten van de PVV. Afgelopen zondag kwam daar wéér een dimensie bij: botsende visies op de EU. Pechtold maakte handig gebruik van VVD-Kamerlid Verheijens opmerking dat pro-EU-politici gevaarlijker zouden zijn dan Marine Le Pen. "Schandalige opmerking," sprak Pechtold, waarna hij het kon hebben over Le Pen, Dewinter en Strache. Zo sloeg hij twee vliegen in één klap: omstreden PVV-contacten afkeuren en tegelijkertijd de aandacht vestigen op de EU-standpunten van D66.

En GroenLinks? GroenLinks gruwt ook van rechts-extremisme. Maar als er neonazi's meelopen in een PVV-demonstratie dan is Pechtold de enige die daar publiekelijk iets van zegt.

Antisemitisme
GroenLinks is ook best positief over de EU. Maar als VVD'ers pro-EU-politici aanvallen, dan reageert alleen Pechtold. Bij GroenLinks is ook bekend dat Le Pens voor antisemitisme veroordeelde vader europarlementariër is voor haar partij. Maar als Wilders met haar samenwerkt, hoor je alleen Pechtold. Ongeacht het oordeel over de standpunten die D66 en GroenLinks delen kan objectief worden vastgesteld dat D66 die aan de kiezer duidelijk weet te maken. En GroenLinks niet.

GroenLinks lijkt niets te hebben geleerd van eerdere verkiezingen. In mei zijn er Europese verkiezingen. Het scenario van de vorige Europese verkiezingen lijkt zich te herhalen. Toen vochten D66 en GroenLinks om de pro-EU-stem. D66 gebruikte de ondubbelzinnige slogan "Europa: Ja."

Onderzoek wees uit dat het EU-standpunt van D66 daarna veel bekender was dan dat van GroenLinks. D66 won spectaculair en werd groter dan GroenLinks. Bij de komende verkiezingen heeft D66 het voordeel van het inmiddels ingesleten patroon van aanval en tegenaanval met Wilders. De vraag is dan ook niet óf D66 stemmen gaat winnen, de vraag is hoeveel.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden