D66 maakt belastingverlaging kabinet alsnog mogelijk

Staatssecretaris Eric Wiebes van financiën heeft een deal gesloten met D66, waardoor het Belastingplan 2016 gered is. Beeld anp
Staatssecretaris Eric Wiebes van financiën heeft een deal gesloten met D66, waardoor het Belastingplan 2016 gered is.Beeld anp

Het Belastingplan 2016 is gered. Coalitiepartijen PvdA en VVD zijn het gisteravond alsnog eens geworden met D66. Met die laatste partij aan haar zijde heeft het kabinet, dat eerder al de steun kreeg van het CDA, nu ook de benodigde meerderheid in de Eerste Kamer.

Het koste wat tijd en moeite, maar dan houdt D66 er ook wat aan over. Op de begroting van volgend jaar, maar vooral die van 2017, wordt er veel met geld geschoven ten faveure van de partij van Alexander Pechtold.

Zo worden kleine spaarders volgend jaar ontzien. Vanaf 2016 wordt niet meer vanaf 21.000 euro, maar vanaf 25.000 euro belasting over rente geïnd. Ook komt er een eenmalig fonds van 100 miljoen voor het verduurzamen van gebouwen. In 2017 profiteren vooral werkenden een tweede keer. Op aandringen van D66 gaat de belasting op arbeid met ruim 220 miljoen euro omlaag, voor inkomens tussen modaal en 125.000. Ook gaat er dat jaar 100 miljoen euro extra naar de ouderenkorting en 100 miljoen euro extra naar de kinderopvangtoeslag.

Maar er is meer. Het kabinet komt ook aan twee andere wensen van D66 tegemoet. De partij kreeg de toezegging van het kabinet dat gemeenten in de toekomst meer eigen belastingen mogen heffen en de partijen gaan kijken naar het sluiten van alle kolencentrales.

Het omvangrijkste onderdeel van het Belastingplan 2016 is een lastenverlichting op arbeid van een kleine 5 miljard euro. Vooral tweeverdieners profiteren hier volgend jaar van, gemiddeld ongeveer 800 euro.

'Mooi compromis'
Politiek commentator van Trouw, Lex Oomkes, is verrast door het akkoord. "Het kabinet heeft een flinke knieval gemaakt naar D66. Die partij heeft behoorlijk wat binnengehaald. In 2017 nog meer korting op arbeid, meer koopkracht voor ouderen, extra geld voor kinderopvang en het sluiten van de kolencentrales", somt hij op.

"Er zitten verrassend veel D66-punten in, maar ik denk dat Wiebes zelf ook tevreden kan zijn", meent Oomkes. "Er wordt eindelijk iets gedaan aan de veel te hogen lasten op arbeid. Een verandering als deze hebben we in geen jaren meegemaakt. Het heeft even geduurd, maar blijkbaar hadden de partijen die tijd nodig om tot elkaar te komen. Al met al is het een mooi compromis geworden." De enige die niet profiteren zijn de kleine christelijke partijen, concludeert hij. "Die staan met lege handen aan de zijlijn."

Alexander Pechtold (D66) in de Tweede Kamer. Beeld anp
Alexander Pechtold (D66) in de Tweede Kamer.Beeld anp

Alexander Pechtold (D66) is verheugd dat "we de constructieve samenwerking tussen het kabinet en D66 hebben kunnen voortzetten. Nu ligt er een belastingstelsel dat Nederland vooruitbrengt." Ook Thom de Graaf, voorzitter van de D66-fractie in de Eerste Kamer, vindt dat er nu meer "ambitie" in het nieuwe belastingstelsel komt.

'Liters koffie'
VVD en PvdA loodsten het plan, met de hulp van CDA, in november al door de Tweede Kamer, maar in de Eerste Kamer hebben de drie partijen geen meerderheid (33 zetels, vijf te weinig). Met de hulp van D66 (tien zetels) is die meerderheid er nu alsnog.

Wiebes slaagde er lange tijd - en tot zijn eigen verbazing en frustratie - maar niet in een meerderheid te vinden voor het 'cadeau aan de burger' van vijf miljard euro. "Ik heb inmiddels zoveel liters koffie gedronken bij zoveel verschillende fracties, dat ik er een delirium aan heb overgehouden", zei Wiebes vorige maand in de Kamer.

D66 vond Wiebes' plannen te weinig ambitieus en te weinig werkgelegenheid opleveren, GroenLinks zag er te weinig duurzaamheid in en PVV en SP gingen niet eens in op de uitnodiging van de staatssecretaris om met hem om de tafel te zitten.

Het CDA, de SGP en de ChristenUnie gingen dat vorige maand wel. De twee kleine christelijke partijen zagen hun kans schoon hun aloude wens te realiseren om gezinnen met één inkomen tegemoet te komen. Het vijftal partijen kwam zelfs tot een deal, maar toen uit berekening van het CPB bleek dat het plan banen zou kosten, belandde het net zo snel weer in de prullenmand.

Eind goed, al goed
Wiebes stond daarna al snel weer bij D66 voor de (open) deur. Vorige week werden de gesprekken geïntensiveerd en leek een akkoord dichtbij. Gisteravond kwam dat er uiteindelijk. Ook het CDA heeft inmiddels ingestemd met het aangepaste belastingplan. Zodoende heeft het kabinet nu genoeg mensen aan haar zijde voor een meerderheid in de Eerste Kamer.

Wiebes komt nu met een wetswijziging, een novelle, die eerst door de Tweede Kamer en op 15 december in de Eerste Kamer behandeld moet worden. Op 22 december stemt de senaat en kan Wiebes de koffie hoogstwaarschijnlijk inruilen voor een glas champagne.

Wiebes drinkt een van zijn vele kopjes koffie. Beeld anp
Wiebes drinkt een van zijn vele kopjes koffie.Beeld anp

Diederik Samsom (PvdA): "Partijen hadden aanvullende wensen, daar is aan voldaan door het kabinet. Zo kunnen we met zijn allen verder. Inhoudelijk vind ik het een beetje beter: er zit meer vergroening in, kinderopvang en meer arbeidskorting. Dat zijn goede zaken om Nederland verder te helpen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden