Reportage

D66 krijgt klappen maar is toch tevreden

Uitslagenavond van D66 in de Verkadefabriek in Den Bosch. Beeld Phil Nijhuis

D66 zag de bui al hangen: meedoen aan de coalitie kost de democraten stemmen. Maar het verlies lijkt alleszins mee te vallen. 

D66 groeide de afgelopen jaren hard. Maar in de Verkadefabriek in Den Bosch, waar de leden de uitslagen volgen, werd woensdagavond duidelijk dat de partij dit keer afstevent op een nederlaag. Volgens de eerste tellingen verliest D66 4,4 procent en komt ze uit op 8 procent van de stemmen. Maar een verlies van drie zetels in de senaat waardoor ze volgens de prognose uitkomen op zeven, wordt door de leden toch met gejuich en als een meevaller ontvangen. Op donderdag komt de prognose op zes zetels. 

D66 is van de drie grotere partijen het meest progressief in de centrum-rechtse coalitie. Campagneleider en Kamerlid Jan Paternotte zegt: “Als je gaat regeren kun je het flink voor de kiezen krijgen. Maar deze voorlopige uitslag is beter dan in de laatste opiniepeilingen is voorspeld.” “Ik ben heel tevreden”, concludeert Bas Werker, voorzitter van de afdeling Brabant, als blijkt dat de partij in zijn provincie van zeven naar vijf zetels zakt.

Gedogen

Vier jaar geleden haalde de partij een recorduitslag en verdubbelde het aantal zetels in de Provinciale Staten en de Eerste Kamer. De democraten klommen naar tien zetels in de senaat. Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer, twee jaar later, was er opnieuw winst. Aan het feest komt nu een einde.

De vorige fractievoorzitter Alexander Pechtold van D66 in de Tweede Kamer haalde diverse verkiezingsoverwinningen op rij. D66 was niet meer alleen een partij van de grote stad, maar kreeg ook stemmen in de kleinere dorpen. Vandaar dat D66 in Brabant de uitslagen volgt. Fractievoorzitter Rob Jetten incasseert dit keer het pijnlijke verlies. Alhoewel de verkiezingen formeel over zetels in de Provinciale Staten, en indirect de Eerste Kamer gaan, speelt de landelijke politiek een belangrijke rol.

Het gedogen van het vorige kabinet van VVD en PvdA leverde de partij nog een beloning op. Sinds de partij deelneemt aan de coalitie met VVD, CDA en ChristenUnie zit D66 in de hoek waar de klappen vallen, al kunnen de leden leven met een klein verlies. Het later ingetrokken plan van het kabinet om de dividendbelasting af te schaffen deed de partij geen goed. Maar de laatste weken slaagt Rob Jetten erin enigszins een eigen geluid te laten horen. Zo bepleitte hij belastingverhoging voor burgers met meer dan een miljoen euro. D66 was vorige week blij met de bijstelling van het klimaatakkoord, met een CO2-heffing voor bedrijven.

Rob Jetten op de uitslagenavond van D66 in Den Bosch. Beeld Phil Nijhuis

Campagneleider Paternotte denkt dat D66 de laatste weken nog wat stemmen heeft kunnen winnen. “Ondanks de uitslag is het echt fantastisch hoe wij campagne hebben gevoerd”, zegt ceremoniemeester en Kamerlid Kees Verhoeven. “Het was misschien wel de beste campagne ooit.”

Lees ook:

Bekijk hier de uitslagen van de Provinciale Statenverkiezingen 2019

Wat stemde Nederland? Zoek hieronder op welke partijen er wonnen en verloren, per provincie en per gemeente. 

D66 wil ‘zonder taboes’ samenwerken met de oppositie

Van Forum voor Democratie en de SP verwacht D66 niet veel, maar na de verkiezingen van 20 maart wil fractieleider Rob Jetten wel samenwerken met de linkse oppositie. Al moet die dan niet langer smoesjes verzinnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden