D66'er toch welkom in Leeuwarden Apotheker: Actieve burgemeester wordt weer gewaardeerd

LEEUWARDEN - 'Ongelofelijk beledigend'. Zo kwalificeert de fractievoorzitter van de PvdA in de gemeenteraad van Leeuwarden, mevrouw H. de Haan-Laagland uitspraken van PvdA-voorzitter Felix Rottenberg. Deze toonde zich geirriteerd door de houding van de PvdA in Leeuwarden inzake de benoeming van de D66-er H. Apotheker tot burgemeester van Leeuwarden.

HANS DE PRETER

Volgens Rottenberg heeft de Leeuwarder PvdA zich van een slechte kant laten zien door te ageren tegen een D66-er als burgemeester van het vanouds rode Leeuwarden. Volgens Rottenberg is de PvdA in Leeuwarden kennelijk alleen uit op macht in plaats van op de inhoud van bestuur en beleid.

Dat is door de PvdA in de Friese hoofdstad niet met instemming ontvangen. “Er is geen sprake van dat wij perse een PvdA-er als burgemeester willen hebben. Ons gaat het om een kandidaat met de juiste kwaliteiten, daarna komt pas de politieke kleur. En wij niet alleen, ook het CDA in de gemeenteraad denkt er zo over”, aldus De Haan.

Volgens haar had de vertrouwenscommissie in de gemeenteraad een geschikte PvdA-er gevonden (aangenomen wordt loco-burgemeester J. van Lidth de Jeude uit Utrecht). “Dat er toch een D66-er komt, betekent dat de vertrouwenscommissie wordt gepasseerd, terwijl altijd wordt beweerd dat een vertrouwenscommissie een doorslaggevende stem moet hebben. Deze benoeming is het gevolg van de onderbedeling van D66 bij burgemeestersposten. Dat is een landelijk argument dat men in Den Haag heeft mee laten wegen. En nu krijgen uitgerekend wij het verwijt dat we op macht uit zouden zijn.”

Overigens heeft De Haan niets tegen Apotheker, nu nog burgemeester in Veendam. “Het schijnt dat hij daadkrachtig is geweest in Veendam. We hopen dat hij hier in Leeuwarden net zo wordt. Hij is benoemd en wat ons betreft is hij welkom,” aldus De Haan.

Hajo Apotheker (43), de nieuwe burgemeester van Leeuwarden, kan zich de teleurstelling van PvdA- en CDA-raadsleden in Leeuwarden over zijn benoeming wel voorstellen. “Ik heb begrepen dat er geen persoonlijke bezwaren tegen mij zijn. Maandag zijn de wethouders hier geweest om kennis te maken. De zaak is wat hen betreft afgedaan. De kritiek uit Leeuwarden ging over de handelwijze van Binnenlandse Zaken: dat moeten ze kunnen uiten, vind ik.”

Toch is het pikant dat juist de D66er Apotheker als burgemeester is benoemd, met terzijde legging van het advies van de vertrouwenscommissie. Apotheker was namelijk lid van de commissie Van Thijn, die de Tweede Kamer dit voorjaar adviseerde burgemeesters in de toekomst door de gemeenteraad te laten kiezen om zo het democratisch gehalte van de benoemingsprocedure te vergroten.

“Ik ben inderdaad voorstander van een andere benoemingsprocedure. Maar zolang er geen andere is moet je het met deze doen. En niemand kan je dan kwalijk nemen dat je solliciteert naar een burgemeestersambt en dat je dan ook nog wordt benoemd”, aldus Apotheker.

Dat de keuze op hem is gevallen is ook te danken de lobby van de Friese commissaris der koningin, Wiegel, die onder de indruk is van Apothekers bestuurlijke kwaliteiten.

Apotheker werd geboren in het Loppersum (Gr), studeerde planologie en werd in 1980 burgemeester van Muntendam. In 1988 werd burgemeester van de industriekern Veendam, waar zijn benoeming als D66-er ook al opzien baarde. In Veendam was de jonge, dynamische burgemeester ruim vijf jaar zeer nadrukkelijk aanwezig. Hij beheerde er de portefeuille van economische zaken en centrumontwikkeling. Hij staat bekend als een energieke doener wiens vertrek door diverse raadsfracties wordt betreurd.

Wapenfeiten

In Veendam kreeg hij volop gelegenheid om zijn dadendrang bot te vieren. De oost-Groningse stad met 28 000 inwoners was aanvankelijk een industriestadje, maar dankzij de komst van de Rijksdienst voor het wegverkeer en de groei van transportbedrijven is er nu een meer gemengde economie. Tot de wapenfeiten van Apotheker behoort de komst van het Rail Service Centrum in Veendam waarvan de bouw onlangs is begonnen. Naar deze voorziening kunnen in Rotterdam aankomen goederen heen worden gereden om er een bewerking te ondergaan en dan verder getransporteerd te worden naar de regio Bremen/Hamburg.

Dankzij dit centrum, waarvan er slechts enkele in Nederland komen, wordt Rotterdam ontlast. “Wij waren zeer gelukkig met de komst van het centrum, want de waarde die we hier aan de produkten toevoegen voor ze verder gaan naar Duitsland, betekent aanvullende werkgelegenheid”, aldus Apotheker.

Bij de Rijksdienst voor het wegverkeer, waar 550 mensen werken, heeft Apotheker al grond laten reserveren voor de mogelijke komst van medewerkers die nu in Zoetermeer werken. Of ze inderdaad komen is overigens de vraag.

Andere zaken waar Apotheker tevreden op terugkijkt zijn de vernieuwing van het stadscentrum, dat nu bijna klaar is en de groei van het aantal arbeidsplaatsen van 8 600 naar 10 000. Toch is de werkloosheid ook in Veendam nog hoog, terwijl de werkgelegenheid in oostGroningen stijgt door de problemen in de landbouw en nieuwe saneringen in de karton-industrie.

Is het streven naar nieuwe werkgelegenheid zo niet dweilen met de kraan open?

“Ja, maar het is goed dat we dweilen, anders zou de kelder ook nog onderlopen. Maar zo slecht als begin jaren '80 gaat het hier in oostGroningen nu ook weer niet. We liggen vlak bij een zeehaven, Groningen, een centrum van kennis, is vlakbij en ook is er een prima industrie- en transportinfrastructuur ontstaan.”

In Veendam kon u inhoudelijk zeer actief zijn, bent u niet bang om in het grotere Leeuwarden een lintenknipper te worden?

“Nee. Ik heb de profielschets eerst gelezen en daar stond in dat je bereid moest zijn inhoudelijke taken op je te nemen”. Apotheker is niet bang dat hij door de wethouders van Leeuwarden aan banden zal worden gelegd. “Ik constateer dat er momenteel een herwaardering is van het burgemeestersambt. De grotere gemeenten staan meer onder druk. Je moet goede afspraken maken om de problemen te lijf te gaan en dat veronderstelt teamwerk waarin een actieve burgemeester ook wordt gewaardeerd”.

Leeuwarden, dat de laatste jaren in het centrum heeft geinvesteerd en zich heeft ontwikkeld tot een stad met een sterke voedings- en genotmiddelenindustrie, tot een centrum voor hoger beroepsonderwijs en dankzij de komst van Aegon ook tot verzekeringsstad, lijkt een hoge prijs te moeten betalen voor deze dadendrang. De gemeente heeft geldzorgen. Tot 1997 moet er 20 miljoen worden bezuinigd, vooral op de welzijns- en culturele sector. Die zorgen lijken tamelijk structureel: de werkloosheid is met 20 procent hoog, waarbij de uitkeringen voor langdurig werklozen de gemeentekas belasten. Ook heeft Leeuwarden fors geinvesteerd in de infrastructuur waarvan de hele streek profiteert, terwijl de stad slechts een uitkering krijgt op grond van de 87 000 inwoners.

Valt dat op te lossen?

“Daar is zeker uit te komen. Het is overigens geen typisch Leeuwarder probleem, maar geldt voor alle middelgrote steden met een centrumfunctie. We zullen daar samen tegen aan moeten en nieuwe investeringen moeten zien los te weken”.

Als Groninger is het voor Apotheker geen probleem naar Friesland te gaan. “De verhouding tussen de stad Groningen en Leeuwarden is verbeterd sinds er afspraken zijn gemaakt om elkaar waar mogelijk te steunen. Het is een wederzijds belang dat de steden, evenals de provincies, meer met elkaar samen gaan werken. Er zijn namelijk Europese en Nederlandse subsidies beschikbaar. Het is goed dat Groningen en Leeuwarden elkaar bij het verkrijgen van subsidies steunen: daarmee kun je voorkomen dat je tegen elkaar wordt uitgespeeld”.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden