D66 en CU samen tegen lege kerken

Gert-Jan Segers en Alexander Pechtold. Beeld Maarten Hartman

Ze botsen bij ethische- en religieuze kwesties. Toch hebben Alexander Pechtold en Gert-Jan Segers ook een gezamenlijk doel.

Alexander Pechtold, voorman van D66, draait zich om naar zijn collega Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. Hij heeft net uitgebreid betoogd dat het behoud van kerken ook hem aan het hart gaat. Hij is niet zo anti-religieus als hij lijkt. "Ik zal het je nòg sterker vertellen", zegt hij. "Mijn hele huis staat vol met kerkelijke spullen. Mijn vader kocht ooit het complete interieur van de Delfste Paterskerk op, vlak voor de sloop. Mijn broer, neven, nichten en ik: we hebben allemaal een kerkbankje in de hal."

De ChristenUnie en D66 hebben een week achter de rug waarin de verschillen tussen de twee nog maar eens goed over het voetlicht kwamen. In de Kamer woedde een principiële strijd over de NIP-test, de prenatale screening op Down, simultaan met een hevig debat over de subsidie voor Hart van Homo's, een organisatie die op reformatorische scholen homoseksualiteit bespreekbaar wil maken. Het waren twee gevechten waarin D66 en de ChristenUnie lijnrecht tegenover elkaar stonden. Geen standaard prenatale test, vond de ChristenUnie. En een reformatorische organisatie die jongeren vertelt dat een homo ook kán kiezen voor seksuele onthouding, maakt de vrijheid groter. Het afgrijzen bij D66 kon haast niet groter. Nee, ze zijn geen natuurlijke bondgenoten.

Een half jaar geleden zei Gert-Jan Segers nog in Trouw dat de vrijheid bij de liberalen - hij noemde nadrukkelijk ook D66 - niet in veilige handen is. "Nu er een seculiere meerderheid is ontstaan, ontstaat daar het gevaar van democratische luiheid. Als je onderdeel bent van zo'n riante meerderheid, dan kun je nauwelijks meer voorstellen dat er mensen anders zijn dan jij. Je groeit al heel snel op met een wereldbeeld van: je hebt normale mensen en je hebt religieuze mensen."

Kerkelijk erfgoed
Maar nu het parlementaire jaar voorbij is, willen Gert-Jan Segers en Alexander Pechtold nog iets benadrukken: ze hebben ook overeenkomsten. Beide maken ze zich zorgen om de toekomst van kerkgebouwen in Nederland het 'kerkelijk erfgoed', zoals Pechtold zegt. Als daar niet als de donder landelijk beleid op gemaakt wordt, dan dreigen kenmerkende gebouwen aan willekeur ten onder te gaan. Dan sloopt de ene gemeente, herbestemt de andere en laat de derde zijn gebouwen verloederen. "De kerk is niet alleen van de mensen die erin zitten, maar ook van degenen die eromheen lopen", zegt Pechtold.

In de Dominicanenkerk in Maastricht zit tegenwoordig een boekhandel. Beeld anp

De ontvolking van kerkgebouwen gaat in razend tempo. De prognoses van kerkelijke instellingen komen neer op een wekelijks sluiten van twee kerken. Segers sprak met de PKN en met de bisschoppen, en vernam bij beide dezelfde zorg: wie neemt de zorg voor de gebouwen over? Er is geen visie, geen beleid, laat staan geld. Gemeenten en provincies nemen hapsnap besluiten over monumentale gebouwen.

"Er zijn prachtige voorbeelden van kerken waarin een boekhandel werd gevestigd", zegt Segers. "De regels voor herbestemming zijn streng en procedures lang. Dan is sloop vaak de eenvoudigste oplossing."

Pechtold: "Maar als er geen rijksbeleid is, dan zeggen we straks verschrikt: hadden we nou toch maar één exemplaar van die kerkjes uit dat-en-dat tijdperk behouden."

Ze willen zich er graag samen voor inzetten. Na de zomer zullen ze, even eensgezind, een rondetafelgesprek organiseren. Dit of een volgend kabinet zal zich ook financieel met dit onderwerp moeten bezighouden, zo is hun overtuiging.

Dat ze nu ook samen kunnen optrekken, is een gevolg van de drie akkoorden die de ChristenUnie en D66 de afgelopen regeerperiode met het kabinet sloten. Dit is een 'kleine opmaat' naar meer, zegt Pechtold. "We zijn nader tot elkaar gekomen door alle eerdere akkoorden ."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden