D66: bezuinigen op monumentenzorg is ordinair

Paleis Het Loo in Apeldoorn, een van de 61.847 rijksmonumenten.Beeld anp

Rijksmonumenten zijn een belangrijk onderdeel van ons cultureel erfgoed. Dankzij de inzet van vele particuliere eigenaren zijn monumenten in Nederland in goede staat. De overheid wil haar handen hier nu vanaf trekken en 25 miljoen bezuinigen. D66 wil dat het kabinet deze roekeloze bezuiniging op de monumentenzorg intrekt, schrijven Alexander Pechtold en Steven van Weyenberg.

Recent onderzoek laat zien dat 89 procent van de Nederlanders het belangrijk vindt dat monumentaal erfgoed behouden blijft. De interesse voor ons erfgoed blijkt ook uit de bezoekersaantallen tijdens de Open Monumentendag. Meer dan een miljoen mensen namen een kijkje bij de prachtige boerderijen, grachtenpanden, molens of historische buitenplaatsen die ons land rijk is. Monumenten zijn vaak gezichtsbepalend voor een dorp, stad of landschap. Ze maken deel uit van de geschiedenis en identiteit van Nederland.

D66 wil dit cultureel erfgoed voor de toekomst behouden. Daarbij is de betrokkenheid van eigenaren en onderhoud cruciaal. Veel particulieren zetten zich nu met hart en ziel in voor het monument waarin ze wonen. Ze zijn er zuinig op en dat zou onze overheid ook moeten zijn. Op dit moment kan een eigenaar van een monumentenpand de kosten voor onderhoud en restauratie aftrekken van de belasting.

Eigenaren worden zo gecompenseerd voor de hoge onderhoudskosten die monumenten vaak met zich mee brengen. Zo kost het veel meer om kleine ruiten met veel spijlen in goede staat te houden, dan één grote ruit. Maar een grote ruit, of onderhoudsarm kunststof in plaats van hout, is voor een monument geen optie. Gelukkig maar, want juist zulke details bepalen de waarde.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Debat in de Tweede Kamer

Vandaag bespreekt de Tweede Kamer met staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën diverse veranderingen in belastingwetten.
Ook de 'monumentenaftrek' komt aan bod, waardoor eigenaren de kosten voor onderhoud en restauratie
van een monument kunnen aftrekken van de belasting.

Beeld thinkstock

Instandhoudingsverplichting

Om er zeker van te zijn dat monumentenpanden in Nederland in goede staat blijven, is er sinds 1 juli dit jaar een wettelijke instandhoudingsverplichting ingevoerd. Het doel is achterstallig onderhoud voorkomen, zodat het dak gerepareerd wordt terwijl de zon nog schijnt. Dat het kabinet nog geen drie maanden later de afschaffing van de monumentenaftrek aankondigt, valt hier onmogelijk mee te rijmen. En zoals de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) terecht opmerkt, gaan de plannen van het kabinet te snel en zijn deze niet goed onderbouwd. Wij durven het stelliger te zeggen: het is een ordinaire bezuinigingsmaatregel.

De Federatie Instandhouding Monumenten, Kunsten '92 en Erfgoedvereniging Bond Heemschut spreken van een 'monumentale vergissing' en zijn een petitie gestart om te protesteren tegen de kabinetsplannen. En gelijk hebben ze. Met de plannen van het kabinet wordt het voor eigenaren van monumenten veel minder aantrekkelijk om de monumenten te onderhouden omdat zij een groter deel zelf moeten betalen.

Als er klein onderhoud van minder dan 2000 euro gedaan wordt, krijgt de eigenaar daar helemaal geen vergoeding meer voor. En voor een groot project, bijvoorbeeld met meerdere woningen in één groot landhuis, wordt de vergoeding zeer beperkt. Hiermee past de overheid tussentijds de spelregels aan, komen eigenaren in de knel en komt de toekomst van de monumenten in gevaar.

Dat betekent niet dat er helemaal niets hoeft te veranderen. In de huidige situatie is niet altijd duidelijk welke kosten precies voor de belastingaftrek in aanmerking komen, waardoor soms fouten worden gemaakt. Die fouten willen ook wij voorkomen. Geld moet worden ingezet voor het behoud van ons cultureel erfgoed, niet voor het aanschaffen van een nieuwe CV-ketel. Daar moet duidelijkheid over komen. Maar dat is iets heel anders dan het doorvoeren van deze kortzichtige bezuinigingsmaatregel.

We moeten zuinig zijn op onze monumenten. Door monumenten goed te onderhouden, houden we onze geschiedenis, onze tradities en het historisch landschap van Nederland in stand. Laten we een voorbeeld nemen aan de huidige eigenaren en ons met hart en ziel inzetten voor ons cultureel erfgoed. Keert op uw schreden terug, luidt ons advies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden