Hackers

'Cyberaanvallen zijn een realiteit, we moeten ons beter beschermen'

De route van de Russische hackers die de Democratische Partij hackten liep deels via Nederland. Beeld reuters

De Russische hackers die inbraken op de computers van de Democratische Partij tijdens de Amerikaanse verkiezingen deden dat via negenhonderd servers, waaronder zeventig Nederlandse. "Het is een grappig feitje, meer niet", zegt Rejo Zenger, eigenaar van één van de bewuste servers.

Onder de honderden servers die de Russische hackers gebruikten zijn 140 onderdeel van het Tornetwerk. Dat open netwerk biedt gebruikers volledige anonimiteit op het internet.

Onder die 140 servers is ook de privéserver van de Nederlander Rejo Zenger. Zenger is werkzaam bij privacyorganisatie Bits for Freedom, en zag zijn naam op internet voorbijkomen toen bekend werd dat de internetroute van de hackers onder meer via Nederland liep. Niet verrassend, zegt Zenger, want Nederland is een knooppunt van internationaal dataverkeer.

Wat is er volgens u gebeurd?

"De Amerikanen beweren dat Russische hackers hebben ingebroken op de computers van de Democratische Partij door middel van bijna duizend computers van derden. Een van die derden ben ik. Omdat ik een server beheer die lid is van het anonimiseringsnetwerk Tor."
"Dat mijn server daar tussen staat, is niet meer dan een grappig feitje. Ze zijn daar via het Tornetwerk op belandt. Dat had net zo goed iemand anders kunnen zijn."

Hoe werkt zo'n Tor-server precies?

"Met het huidige internet is het heel lastig om anoniem te surfen. Als ik een website bezoek, valt aan mijn IP-adres af te lezen dat ik dat vanuit mijn huis doe. Het Tornetwerk leidt webverkeer om. In plaats van een directe verbinding tussen mijn computer en een server, wordt die gerouteerd door andere servers in het netwerk. Een website kan dan niet zien dat ik hem bezoek, alleen dat de verbinding vanaf een plek in Tor komt."

Je kunt stellen dat u de Russische hacks mede heeft gefaciliteerd.

"Ik vind dat een foute opmerking. Volgens mij zijn dat soort aanvallen niet te voorkomen. Net zoals je niet kunt voorkomen dat criminelen ons op vuile manieren geld proberen af te troggelen. Zelfs als ik mijn server weghaal, los ik het probleem niet op. Kwaadwillende mensen breken dan op een andere manier in op computers. Terwijl het goede effect van Tor dan juist wordt afgeremd. Iemand in een dictatuur kan de overheid dan niet meer omzeilen. Stoppen met Tor betekent niet dat je het kwade onmogelijk maakt, maar juist het goede."

Viel wat de Russen via uw server deden te voorkomen?

"Ik kan op mijn server niet zien wat gebruikers doen, dat is niet te traceren. Wel beschikken de VS over meer informatie. Door middel van slim recherchewerk valt nog meer te achterhalen. Want echt anoniem blijven kost erg veel scherpte, ook via Tor. De kans dat je een fout maakt op lange termijn is erg groot. Bijvoorbeeld als je via Tor inlogt op Facebook met je echte identiteit."

Tor wordt vaak bestempeld als dekmantel voor seksueel kindermisbruik en andere criminaliteit.

"Het is bedoeld voor mensen die, bijvoorbeeld, in dictaturen leven en het internet op willen zonder last te hebben van censuur of risico's. Zonder dat het - zoals in sommige landen - hun potentiële dood kan betekenen doordat het regime meekijkt. Een ander voorbeeld zijn klokkenluiders die anoniem informatie willen bekendmaken, of, nog dichterbij: iemand die internetbankiert. Als je dat doet, kan een bank zien of je inlogt vanuit huis of vanaf je werk. Dat vind ik nergens voor nodig. Ik zie Tor als publieke infrastructuur."

Maar u weet dat het Tornetwerk ook anonimiteit biedt aan mensen die kwaad in de zin hebben.

"Tor biedt volledige bescherming op het internet en dat maakt het aantrekkelijk voor criminelen. Zulk misbruik is inherent aan dergelijke infrastructuur. Dat gebeurt hier ook; criminelen in Nederland gebruiken ook de snelweg om een overval te plegen. Toch vinden we de meerwaarde van die snelweg zo groot, dat we besluiten hem open te houden. Ik ben er van overtuigd dat als Tor morgen op zwart gaat, er net zo veel misdaden worden gepleegd."

"Ik zie ook liever niet dat mensen overvallen plegen of andere slechte dingen doen, maar ze gebeuren toch wel. De vraag is wat je er tegen doet. Dit soort cyberaanvallen zijn een realiteit, waar we ons beter tegen moeten beveiligen. Door proportionele maatregelen vanuit de overheid die onze vrijheid niet te grabbel gooien."

Is Tor niet aan te passen? Om misdaad te bestrijden?

"Dat betekent dat je die sterke beveiliging moet verzwakken om te kunnen zien wie wat doet. Dat verzwakt het systeem voor iedereen. Als je bijvoorbeeld een filter inbouwt om kindermisbruik aan de kaak te stellen, kan een dictator dat ook gaan doen met andere termen om mensen op te sporen. Technologie maakt geen onderscheid tussen goed en kwaad."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden