Curaçao jaagt op vluchtelingen uit Venezuela

Een schip met hulpgoederen voor Venezuela ligt in de haven van Willemstad, Curaçao. Beeld AFP

Terwijl Nederland wil helpen bij de opvang van vluchtelingen uit Venezuela, maakt de politie jacht op hen.

"Het is een heksenjacht", zegt vreemdelingenadvocaat Achim Henriquez. "Curaçao wil graag een centrale rol spelen in de internationale hulpverlening aan Venezuela, maar pakt de Venezolanen die hulp zoeken op en zet ze zonder pardon uit."

Henriquez zegt dat het actief opsporen van Venezolanen zonder verblijfspapieren niet uit de lucht komt vallen. "Na het rapport van Amnesty International over de mensenrechtenschendingen door de autoriteiten van Curaçao was het maandenlang rustig en werden illegalen, of ongedocumenteerden zoals wij ze hier op Curaçao noemen, alleen maar opgepakt als ze bij toeval werden gevonden."

De laatste weken is dat veranderd. Dertig mensen werden gearresteerd. "Daarbij was een enorme politiemacht op de been. Dat wijst op gericht onderzoek naar Venezolaanse vluchtelingen."

Verergerd

De woorden van Henriquez worden onderschreven door vreemdelingenadvocaat Geraldine Scheperboer en Ieteke Witteveen van de actiegroep Human Rights Caribbean. Witteveen: "Er is na het uitbrengen van een kritisch rapport van de Ombudsman en het rapport van Amnesty International eigenlijk niets veranderd. De situatie is verergerd, zou ik haast zeggen."

Venezolanen die worden opgepakt krijgen door de politie een voorbedrukte verwijderingsbeschikking in hun handen gedrukt. Daarop staat dat ze meteen worden uitgezet. De mogelijkheid tot beroep staat er ook bij, maar die is opgesteld in het Nederlands, terwijl de vluchtelingen Spaanstalig zijn. "Venezolanen zeggen niet te zijn gewezen op een mogelijkheid om tegen uitzetting in verweer te komen", zegt Witteveen.

Erger nog, zegt Witteveen, is dat Venezolanen hun vluchtverhaal niet mogen doen. De beschikking ligt al klaar, uitzetten gebeurt volgens haar meestal zonder dat een toegewezen advocaat zich over de zaak kan buigen. "Daarmee loopt Curaçao het risico mensen terug te sturen die mogelijk gevaar lopen in eigen land", menen Henriquez en Scheperboer. Amnesty wees in september al op deze schending van artikel 3 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens, dat uitzetting verbiedt als er gevaar dreigt van foltering of mishandeling.

Een Venezolaanse vrouw die een vluchtelingenstatus van UNHCR (Hoge Commissariaat voor vluchtelingen van de VN) in handen had, is desondanks opgepakt en gedreigd met uitzetting. Witteveen moest maar bewijzen dat ze echt in het bezit was van een vluchtelingenstatus. Pas na tussenkomst van Human Rights Caribbean werd zij weer vrijgelaten.

Er wordt met veel regels de hand gelicht, zeggen Witteveen, Henriquez en Scheperboer. "Ik heb een cliënt in de vreemdelingenbarakken zitten, een sergeant uit het leger van Maduro, die op het punt stond te worden uitgezet", zegt Henriquez. "Gelukkig was ik op tijd, want deze man loopt gevaar in Venezuela."

De sergeant kreeg van de Curaçaose minister van justitie uiteindelijk een beschikking waarin staat dat hij de uitkomst ervan in vrijheid mag afwachten. Voorwaarde was dat de hij een dak boven zijn hoofd had en dat er iemand voor hem garant zou staan. De bisschop van Curaçao Luis Secco gaf die garantstelling. De man is gisteren vrijgelaten.

Regels overtreden

Henriquez: "De vreemdelingendienst is een toko in een toko geworden, ze stelt haar eigen regels en wordt niet gecorrigeerd door de minister. Minister van justitie Quincy Girigorie schrijft tegen de regels van behoorlijk bestuur in, een beschikking uit op naam van individuele ambtenaren. Als die ziek zijn, blijft een vreemdeling gewoon in zijn cel, want niemand anders mag de beschikking uitvoeren. Mijn cliënt heeft zes maanden en tien dagen vastgezeten, terwijl volgens de wetgeving een vreemdeling niet langer dan zes maanden in detentie mag worden gehouden."

Scheperboer behartigt ook de belangen van Venezolanen die op uitnodiging op Curaçao zijn. "Zij hebben een uitnodigingsbrief bij zich, een garantstelling en een hoeveelheid dollars. Desondanks worden ze gewoon op het vliegtuig teruggezet. Waarom? De regels worden op grote schaal overtreden en de minister kijkt de andere kant op. De mensenrechtensituatie op Curaçao is dramatischer dan ooit."

Justitieminister Quincy Girigorie wil ondanks verhaalde verzoeken van Trouw niet op de geschetste situatie reageren. Eerder stelde hij dat de gerichte politieacties Venezolanen betrof die in wapens en drugs handelen. Advocaat Henriquez: "Maar bij de actie van vorige week werden zeventien mannen en vijf vrouwen aangehouden en maakte de politie geen melding van wapens of drugs. Alle 22 mensen zijn opgesloten maar niet voorgeleid."

De kustwacht van Aruba controleert bootjes in de territoriale wateren op vluchtelingen uit Venezuela. Beeld ANP
Beeld Louman & Friso
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden