Culturele hoofdstad Lima, krijgt een grote opknapbeurt

Bij haar stichting in 1535 telde Lima 79 inwoners. Nu, 462 jaar later, zo'n 7,5 miljoen. Veel Peruvakantiegangers laten de hoofdstad links liggen en koersen meteen richting Cusco of andere paradijselijke oorden. De Peruaanse hoofdstad is vies, chaotisch en overbevolkt, zeggen ze. Allemaal waar. Maar tegelijkertijd liggen bijna nergens ter wereld zoveel juwelen per vierkante meter onder het vuil verborgen als juist hier. Burgemeester Alberto Andrade werkt er hard aan om de metropool tot een eersterangs trekpleister te maken voor toeristen en investeerders.

“Lima herleeft', staat overal in de stad te lezen. Het is waar. De voormalige koloniale hoofdstad van het Spaanse onderkoninkrijk maakt een renaissance door. In enkele maanden tijd heeft het historisch centrum van de stad een ander aanzien gekregen. Alle grote pleinen van de stad zijn of worden gereconstrueerd. Het hart van het oude Lima, Plaza de Armas, is omgedoopt in Plaza Mayor (het Grote Plein) en heeft weer de vroegere allure gekregen. Alle gebouwen in de omgeving hebben een verfje gehad. Op het plein zijn duizenden bloemen en bomen geplant, er zijn waterbassins en oude lantaarns geplaatst, de indeling is opener geworden en de 'Verloren Engel' is terug. Een tientallen meters hoog, bronzen standbeeld van een Engel, dat sinds 1651 nauwlettend alle woelige gebeurtenissen in de stad gadesloeg, maar in de voorgaande twee eeuwen aan zijn lot werd overgelaten. Besmeurd en met gaten bedekt, werd 'el angelito' tenslotte in 1902 maar weggehaald.

Plaza Mayor ziet uit op het regeringspaleis, waar elke dag om kwart voor een 's middags de wisseling van de wacht plaatsvindt, en wordt verder geflankeerd door het paleis van de aartsbisschop van Lima, het gemeentehuis en de Kathedraal, die zich qua schoonheid gemakkelijk kan meten met de mooiste kerken van Europa. Architectonische getuigenissen van de meest uiteenlopende tijdperken uit de Peruaanse historie.

HET HART VAN LIMA

In de kapel van de kathedraal ligt de tombe van Francisco Pizarro en op een pleintje tegenover Plaza Mayor staat een groot standbeeld van de veroveraar van Peru en stichter van Lima. Pizarro, op een groot paard gezeten, roept nog steeds vele emoties op. Een bloedige conquistador of de nobele stichter van een miljoenstad?

Andrade wil de 'Stad der Koningen', een verwijzing naar keizer Karel V en zijn moeder Johanna de Waanzinnige, zijn deels verwaarloosde koloniale identiteit teruggeven en tegelijkertijd orde scheppen in de chaos die Lima heet. Het hart van Lima moet zijn sociale functie terugkrijgen, opnieuw wandelgebied en ontmoetingsplaats zijn. Limeños moeten er trots op zijn.

Lima's wedergeboorte is de droom van Andrade, die tot voor kort werd tegengewerkt door president Fujimori en minister van economische zaken Camet. Verspilling vonden ze het maar, al die mooie plannen om de stad te verfraaien. Fujimori zag - terecht - in de populaire Andrade een grote concurrent voor de volgende presidentsverkiezingen. Camet wilde geen stuiver bijdragen, maar zijn aannemersbedrijf had wel het werk willen uitvoeren.

BEDELAARS '97

Andrade weerde duizenden straathandelaars uit het centrum, met wie de politie bijna wekelijks enorme veldslagen beslechtte. De 'informales', de enige groep die het niet op de burgemeester heeft voorzien, vluchtten voortdurend met hun boedel de kerken in. Zij krijgen gelegenheid buiten het stadscentrum hun handel voor te zetten. Het plan 'Bedelaars '97' moet de criminaliteit in het centrum van Lima terugdringen en bedelaars bijstaan met sociale projecten. Er komen nieuwe fietsroutes en vele nieuwe parken. Het gehele gebied rondom de rivier R'imac, die dwars door de stad stroomt, wordt heringericht. De nagenoeg drooggevallen rivier is nu het domein van aan lager wal geraakte mensen, bedelaars en gelukzoekers, die in het centrum van Lima goud hopen te vinden.

Lima is dit jaar uitgeroepen tot Cultuurhoofdstad van Iberisch Amerika, een eer die jaarlijks een stad uit Latijns-Amerika, Spanje en Portugal te beurt valt. Een jaar van 'kunst op straat', met een uitgebreid aanbod van poëzie, muziek en beeldbouwkunst op straat, in openbare gebouwen, musea en galerieën.

RELIGIEUZE ARTIKELEN

Wie een wandeling maakt door het historische centrum, kan zich verbazen over de vele prachtige binnenplaatsjes. Kleine straten met tientallen drukkerijen en andere ambachtelijke bedrijven, veel antiquariaten, stands met verzamelaars van oude postzegels en munten, veel verkopers van religieuze artikelen.

De laatsten hebben zich genesteld bij de ingangen van de vele tientallen kerken, tempels en kloosters die het centrum van de stad herbergt. Daar ligt de ware charme van de Peruaanse hoofdstad en geen enkele reiziger of toerist kan aan deze verbazingwekkende schoonheid voorbij gaan. Je hoeft ze niet alle dertig te bezoeken, maar als je er vijf of zes hebt gezien weet je dat je Lima niet snel weer zal vergeten. En zelfs de grootste atheïst komt in deze van liturgie, religie en mystiek doortrokken parels innerlijk tot rust.

AARDBEVING

De kleine barokke San Pedro is een fantastisch voorbeeld van vroegkoloniale architectuur, in de kerk van Santo Domingo liggen de graftombes van Santa Rosa, de beschermheilige van Lima, en San Martin de Porras, de eerste zwarte heilige van Latijns-Amerika. In geheel Peru zijn er jaarlijks op 30 augustus massale en kleurrijke optochten ter ere van Santa Rosa.

Een aardbeving van 1970 veroorzaakte aanzienlijke schade aan de kerk van San Francisco, in barokke stijl met veel Moorse invloeden, maar dit van buiten gele gebouw is nog altijd een van Lima's best bewaarde pre-koloniale kerken. Het aangrenzende klooster is beroemd door zijn catacomben, waar tienduizenden mensen begraven liggen, en zijn uitgebreide bibliotheek, die boeken en teksten bevat van voor en na de Spaanse overheersing.

GOUD

Lima telt verscheidene interessante musea, maar geen enkele bezoeker mag het Museo de Oro in de wijk Monterico overslaan, dat een van de grootste en mooiste goudcollecties ter wereld herbergt. In hetzelfde gebouw bevindt zich ook het Museo de Armas, met een indrukwekkende hoeveelheid antieke wapens, uit elk willekeurig tijdperk en afkomstig uit de gehele wereld.

Hou je van rockmuziek en ben je geïnteresseerd in politiek? In de uitgaans- en studentenwijk Barranco treden in de vele pubs en cafés rockgroepen op, die in hun anarchistische teksten de autocratische - en momenteel zeer impopulaire - president Alberto Fujimori hekelen. Maar terroristische groepen als de MRTA en Lichtend Pad krijgen er ook muzikaal flink van langs.

Autenthieke Peruaanse volksmuziek is op vele plaatsen in Lima te horen. Absolute ster van de nationale folklore is Evita Ayll'on. De titel van haar laatste cd geeft uitstekend aan waar het allemaal om draait: Ritme, Kleur en Smaak.

Barranco ligt dichtbij zee en sommige restaurants en caf'es op hooggelegen heuvels bieden een fantastisch uitzicht. Op bijvoorbeeld El Puente de los Suspiros (de brug van de verliefden), verzamelplaats van de romantici.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden