Cultureel icoon Futuro eindelijk geland in Boijmans

Prefabhuis symbool van geloof in techniek in de jaren '60

Voor een 'vriendenprijsje', 14.500 euro, kon museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam een bijzonder voorbeeld van Finse architectuur aankopen: het prototype van de Futuro (1968), een mobiele vakantiewoning ontworpen door architect Matti Suuronen. Maar het heeft nog heel wat voeten in de aarde gehad voordat het ufo-achtige bouwwerk ook werkelijk kon 'landen' in de grote Bodon-zaal. Nee, van een miskoop wil directeur Sjarel Ex niet spreken, ook al moest het gevaarte eerst nog grondig gerestaureerd worden voor anderhalve ton. Om nog maar te zwijgen van de moeite die het kost om de Futuro in elkaar te knutselen uit de talloze losse onderdelen, waaronder de zestien loodzware segmenten van de schil. Ex: "Dit is een soort voorloper van de Ikea-ontwerpen die je thuis zelf in elkaar moet zetten, maar dan vele malen ingewikkelder."

De directeur van Boijmans wist overigens waar hij aan begon. In 1996 kocht hij de Futuro ook al aan voor het Centraal Museum in Utrecht, waarvan hij toen nog directeur was. Maar daar bleek hij amper te passen in de grootste expositiezaal. Ex: "Dat was misschien een iets te ambitieuze aankoop, die ook niet zo goed paste in de collectie." Drie jaar geleden besloot het Centraal Museum de ufo af te stoten en Sjarel Ex mocht hem met korting kopen voor Boijmans, waar het mobiele huis een mooie aanvulling vormt op de collectie kunstnijverheid en design.

Architect Matti Suuronen kreeg in 1965 de opdracht om een cabine te ontwerpen die snel te verwarmen is en makkelijk op te bouwen in ruig en onbegaanbaar terrein. De bedoeling was de demonteerbare woning in te zetten in bijvoorbeeld gebieden die door een natuurramp waren getroffen. Suuronen koos voor de ellipsoïde (een driedimensionale ellips) als basisvorm. Volgens de architect biedt deze ellipsvorm veel ruimte met minimaal materiaalgebruik. Ook de schoonheid van deze vorm sprak hem aan. Met een diameter van acht meter en een inhoud van 140 m3 biedt de Futuro ruimte aan acht personen. Het prefab-interieur bestaat uit een woonkamer, twee slaapkamers, een keuken, badkamer en open haard.

Het door Boijmans aangekochte prototype annex showmodel is grotendeels gemaakt van hout en staal. Daarna zijn er nog enkele tientallen futuro's gemaakt van kunststof, die her en der over de wereld verspreid staan, meestal op campings in afgelegen gebieden.

Door de oliecrisis in 1973 werd de productie vroegtijdig stopgezet. Maar er was ook te weinig vraag naar, omdat de Futuro toch niet zo functioneel bleek. Het is niet alleen een heidens karwei om de cabine te monteren. In gedemonteerde toestand neemt hij ook nog eens vier keer zoveel ruimte in beslag als in opgebouwde staat.

In de loop der jaren is de Futuro dan ook veranderd van een staaltje ingenieursvernuft in een cultureel icoon, dat de eeuwenoude zoektocht naar de perfecte vorm weerspiegelt. Ex: "Het gaat er ook niet meer om of de Futuro heeft gefunctioneerd. Hij is een symbool van het geloof in de technologie en experimenteerdrift in de jaren '60. En je kunt er ook zo mooi het geklungel aan afzien van de ontwerper en zijn geworstel om de ideale vorm te bedenken. De Futuro is een utopie."

Zoeken naar de ideale vorm
De Futuro is vanaf 21 mei t/m 4 september voor het publiek te zien, als middelpunt van een tentoonstelling die gewijd is aan de eeuwenoude zoektocht van kunstenaars naar de perfecte vorm. Zo'n twintig prenten, van Albrecht Dürer en Pieter Bruegel, en honderd voorwerpen, van een zestiende-eeuwse Nautilusbeker en de bolvaas van Copier tot een draagbare radio in de vorm van een armband en een futuristische ligfiets uit 1987 weerspiegelen het idee van de ideale vorm. Bezoekers mogen - op sloffen en onder begeleiding - ook in de Futuro rondkijken. De aankoop en restauratie van de Futuro zijn mogelijk gemaakt door de BankGiro Loterij.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden