Cruciale dag voor liquidatieproces

Hof beslist over toelaatbaarheid verklaringen nieuwe kroongetuige

'Werkelijk onbegrijpelijk' reageerde Dino Soerel kort geleden op Fred R. als nieuwe kroongetuige in het liquidatieproces Passage. En, zei Soerel: "Fred R. is een aantoonbare leugenaar. Wat nu gebeurt, is het voorbeeld van hoe fout het kan gaan met getuigen die je strafvermindering en heel veel geld belooft."

In het beveiligde justitieel complex Schiphol beslist het gerechtshof Amsterdam vandaag op welke wijze de omvangrijkste strafzaak in de Nederlandse misdaadgeschiedenis verder moet. Van cruciaal belang is of de voor Soerel en Willem Holleeder uiterst belastende verklaringen van R. worden toegelaten tot het proces.

In zijn verklaringen zegt R. onder meer dat Holleeder zich voor 7 miljoen euro inkocht bij de misdaadgroep van Soerel, meldde NRC Handelsblad zaterdag. Soerel was met de later geliquideerde Stanley Hillis volgens R. het brein achter liquidaties in de Amsterdamse onderwereld. Holleeder zou de voornaamste opdrachtgever zijn geweest. Hij is formeel als verdachte aangemerkt, maar is voorlopig vrij man.

Een ander belangrijk besluit waarvoor het hof zich ziet geplaatst, is het verzoek van advocaat Nico Meijering en andere betrokken raadslieden het hoger beroep te stoppen en het proces terug te verwijzen naar de rechtbank.

De raadsman van Dino Soerel en Ali. A. weet welke grote praktische problemen een dergelijk besluit met zich zou meebrengen. Na de inhoudelijke behandeling door de rechtbank, die bijna vier jaar duurde, zouden opnieuw tientallen getuigen gedetailleerd aan verhoren onderworpen moeten worden. Opnieuw zouden alle verdachten moeten worden verhoord, hun omvangrijke dossiers besproken. Opnieuw ook zou de omstreden kroongetuige Peter la Serpe moeten worden opgevoerd.

Opnieuw ook zouden rechters zich vele maanden of jaren achtereen geplaatst zien voor uiteenlopende juridische dilemma's, met beslissingen die veel tijd vergen. Nog lastiger vermoedelijk dan dit alles zou het 'schoon wissen' zijn van het brein van rechters, officieren van justitie, de elf verdachten, hun raadslieden en dat van nabestaanden van liquidatieslachtoffers. Een in alle opzichten haast onmogelijke opgave, zeker waar de vonnissen van de rechtbank, haar overwegingen, de verhoren van verdachten en die van getuigen, tot in detail op papier zijn opgeslagen.

Toch heeft Meijering een relevant punt. De rechtbank sprak zijn cliënten Soerel en A. op hoofdlijnen vrij. Met de belastende kluisverklaringen van de door de rechtbank tot dertig jaar cel veroordeelde Fred R. als kroongetuige, kunnen hun kansen keren. Bij voldoende ondersteunend bewijs riskeren Soerel en A. alsnog de in Nederland zwaarst denkbare straf: levenslang.

Meijering: "Er staan enorme belangen op het spel. Verdachten hebben er recht op dat hun zaak wordt voorgelegd aan twee rechterlijke instanties. Maar de zaak ligt nú bij het hof en op dat moment pas komt de nieuwe kroongetuige Fred R. om de hoek. Als mijn cliënten alsnog zwaar worden gestraft, kunnen zij alleen nog in cassatie, een procedure die toch al weinig meer voorstelt. Wij zullen echt tot het uiterste vechten voor een eerlijk proces."

De strafpleiter erkent dat het praktisch gezien een 'ramp' zou zijn het proces in zijn geheel over te doen. Anderzijds: "Het liquidatieproces is toch een grote troep geworden. Welke besluiten het gerechtshof ook neemt, vaststaat dat door de overeenkomst van het Openbaar Ministerie met Fred R. een volgende gigantische vertraging ontstaat."

Straffen tot nu toe

De Amsterdamse rechtbank veroordeelde in januari 2013 drie verdachten in het liquidatieproces tot levenslange gevangenisstraf. Dat waren Jesse R., Siegfried S. en Mohammed R. De nieuwe kroongetuige Fred R. kreeg na een eis tot levenslang dertig jaar cel. Nan Paul de B. kreeg tien jaar gevangenisstraf en de enige vrouw in het gezelschap, Pinny S., twaalf jaar. Freek S. en Sjaak B. werden veroordeeld tot achtereenvolgens zes jaar en drieënhalf jaar cel. Ali A. kreeg voor witwassen anderhalf jaar en Dino Soerel zes maanden voor witwassen en het bezit van valse paspoorten. Kroongetuige Peter la Serpe, schuldig aan moord op vastgoedhandelaar Kees Houtman en poging tot moord op caféhouder Thomas van der Bijl, kreeg acht jaar. Dat was in ruil voor zijn verklaringen een halvering van de straf die het OM gewoonlijk eist voor zulke feiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden