Review

Cronenberg raakt kern van zijn obsessie

In Hollywood weten ze er wel raad mee, met de uitbeelding van geesteszieke mensen. Acteurs zien er een spectaculaire uitdaging in, en putten naar lieve lust uit een reservoir van spraakgebrekken en stuiptrekkingen. 'Spider', de nieuwste film van de Canadese cult-regisseur David Cronenberg, voert een schizofrene man op. De manier waarop de Britse acteur Ralph Fiennes hem verbeeldt, lijkt vooral een directe reactie op het Hollywood-cliché zoals onlangs te zien in 'A Beautiful Mind'. Acteur Russell Crowe mocht daarin in de huid kruipen van John Forbes Nash jr., de briljante wiskundige die halverwege zijn carrière aan schizofrenie ten onder dreigde te gaan, maar er bovenop kwam, en een Nobelprijs won. Het verhaal van een winnaar, zoals Hollywood het graag ziet, getuige de oscar voor beste film vorig jaar.

Voor 'Spider', Cronenbergs titelheld, geen 'beautiful mind', maar een 'terrible mind'. Ontdaan van alle schone schijn zet Cronenberg hem neer, op een station in Londen, te midden van gehaaste reizigers. Als laatste stapt hij uit de trein. Een tengere gestalte, gehuld in vier overhemden en een lange jas. Een oude koffer in de hand, een angstige blik in de ogen. Precies zo'n man die je op een treinstation voorbij loopt, mompelend in zichzelf, verdwaald in zijn eigen brein.

Kaal als in een 'Kammerspiel' volgt Cronenberg zijn weg, richting het Londense East End waar Spider verschrikkellijke jeugd ervaringen opnieuw beleeft. De clou is dat herinneringen en gefantaseerde herinneringen door elkaar lopen, zoals in het gelijknamige boek van Patrick McGrath. Het brengt Spiders verwarde geest niet alleen ontstellend dichtbij; het speelt ook een allesbepalende rol bij de ontrafeling van Cronenbergs metaforisch getoonzette psychodrama. Het is alsof Beckett en Freud een bizarre rondedans uitvoeren. Schitterend, deze uiterlijke eenvoud en innerlijke chaos, alsof Cronenberg op 60-jarige leeftijd de kern raakt van zijn obsessie met lichaam en geest.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden