'Crisiswet zorgt in plaats van versnelling voor vertraging'

Er zitten veel haken en ogen aan de crisis- en herstelwet. De PvdA overweegt om nog maar een vijftal projecten voor versnelde procedures in aanmerking te laten komen.

De crisis- en herstelwet, waarmee het kabinet vanaf 2010 voor meer werkgelegenheid wil zorgen, zal niet tot een versnelling van allerlei infrastructuurprojecten leiden, maar juist tot een vertraging. Dat concludeerden gisteren veel deskundigen in de Tweede Kamer tijdens een hoorzitting.

„Zeg niet dat u niet gewaarschuwd bent”, sloot hoogleraar besluitvorming grote infrastructuurprojecten Hugo Priemus zijn bijdrage af. „Want de nieuwe wet verandert spelregels wat voor verwarring en vertraging zorgt. Ik voorspel ongelooflijke overgangsproblemen. De crisis- en herstelwet is symboolpolitiek.”

De wet wil procedures voor ruimtelijke, bouw- en energieprojecten versnellen en versimpelen. Het kabinet heeft al 56 projecten geselecteerd die in aanmerking moeten komen, waaronder aanleg van wegen en renovatie van bruggen. Gemeenten en provincies moeten zich neerleggen bij de keuzes van het Rijk. Zij mogen daar niet tegen procederen.

Ook burgers en milieuorganisaties krijgen met striktere proceduremogelijkheden te maken. Maar het is allesbehalve een vereenvoudiging van de wetten, waarschuwden juristen gisteren. En doordat er nog geen jurisprudentie is over de nieuwe wet, is het ’fantastisch voer’ voor rechtsgeleerden. „Een werkgelegenheidsproject voor juristen”, grapte hoogleraar gebiedsontwikkeling Friso de Zeeuw.

Net als veel andere deskundigen beaamt De Zeeuw dat de grootste vertraging bij grote projecten optreedt door bestuurlijk onvermogen van ambtenaren en politici. Ook is er in het voortraject veel te weinig interactie met de bevolking. Maar hij vindt het aanpassen van de wetgeving ’beter dan niets doen’.

Hoewel ook Nico Ketting, voorzitter van de commissie voor de milieueffectrapportage (MER), de noodzaak tot snelle besluitvorming ondersteunt, vindt hij het niet zo positief dat er ’minder zorgvuldig’ met de belangen van betrokkenen wordt omgegaan. „Bij complexe projecten zoals de ontwikkeling van een luchthaven is het belangrijk om naar alle aspecten en alternatieven te kijken. Dat leidt uiteindelijk tot een beter besluit”, aldus Ketting.

Volgens de MER schiet het kabinet door bij zijn wens om grote projecten versneld uit te voeren, waardoor het draagvlak alleen maar zal worden ondermijnd en er extra vertraging kan ontstaan. Bij de milieuorganisaties is er al heel weinig draagvlak. Terecht, zei hoogleraar natuurbeschermingsrecht Kees Bastmeijer. Hij is ervan overtuigd dat de wet leidt toe een verzwakking van de natuurbescherming. „Ik wil u er op wijzen dat er naast een economische crisis ook een ecologische crisis is.”

De juristen wezen erop dat er maatregelen in de crisiswet zitten die mogelijk Europees niet haalbaar zijn. „Wees verstandig, en zoek de randen van het Europees recht niet op. Dan ben je zo twee jaar verder”, waarschuwde Tom Barkhuysen, hoogleraar staats- en bestuursrecht.

Kamerlid Kees Vendrik van GroenLinks vroeg zich af of ’het niet een grote juridische troep is geworden, een onwerkbare situatie’. Maar volgens PvdA’er Diederik Samsom valt de schade mee. Met een paar aanpassingen moet dat recht te zetten zijn. Wel overweegt hij om veel minder projecten onder de wet te laten vallen, een stuk of vijf misschien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden