Crisis in de politiek, een puinhoop op de rechterflank

Wat is het volgende gat in de markt? Politiek gaat niet meer over overtuigingen of een idee hoe de toekomst vormgegeven dient te worden, maar om de basale marketingvraag.

Hero Brinkman heeft hem na drie eerdere mislukte pogingen gevonden bij de gemangelde ondernemer, Bram Moszkowicz denkt hem gevonden te hebben door zichzelf uit te roepen tot vader. Van zijn partij en van de natie.

Ziedaar de oogst van een weekje politiek in de marge in Den Haag. De een denkt in Frank Sinatra een goede imagoverbeteraar gevonden te hebben en de ander denkt dat de miljarden bij de overheid voor het oprapen liggen. Ideeën? Ach, hier en daar een kreet, vooral proberen te laten overkomen dat je wel moet om de hoge heren wakker te schudden en je staat op de politieke kaart.

De politiek verkeert in een zware crisis. Niet omdat de politiek zozeer zwaar van karakter veranderd is, maar veel meer omdat samenleving en kiezer zijn losgeslagen. Instant-bevrediging, daar gaat het om.

Dus tover je 30 miljard euro uit de hoge hoed, zoals Hero Brinkman. Kan gemakkelijk worden bezuinigd bij de overheid. Geen enkel probleem, de ondernemer zal er alleen maar wel bij varen.

Waarom 30 miljard? Waarom niet meteen het dubbele als we er zoveel beter van worden? Niet naar vragen. Het bekt lekker en je hebt een gat in de markt. Daar sta je, je kunt niet anders.

De politiek verkeert in crisis, maar op de rechterflank is het inmiddels een puinhoop. Niet de puinhopen van paars, maar de puinhoop die Pim Fortuyn ongewild achterliet. Sindsdien deed het hyper-individualisme in de politiek zijn intrede. Het gaat om de man (of, in het geval van Rita Verdonk, om de vrouw) en zijn of haar gat in de markt.

Daar waar Fortuyn nog zwaar op de politieke inhoud leunde met zijn fundamentele kritiek op de politiek onder de paarse kabinetten, zagen zijn volgelingen vooral de man zelf als lichtend voorbeeld. En een aantal dacht helaas: 'Dat kan ik ook'. Hoeveel zullen er in de periode tot de Kamerverkiezingen nog volgen?

Het verschijnsel is niet helemaal typisch Nederlands. Zelfs in Groot-Brittannië, het land dat door zijn districtenstelsel toch model stond voor stabiele politieke krachtsverhoudingen, stonden in de verkiezingscampagne onlangs maar liefst zeven partijen op het podium voor een televisiedebat. Ook in Groot-Brittanië zit de fragmentatie voornamelijk op de rechtervleugel.

Wellicht heeft al die onrust te maken met maakbaarheidsdenken. Daar waar links tot in de jaren tachtig dacht dat een samenleving naar het eigen ideaal te vormen was, heeft nu rechts daarop het patent.

Wilders lijkt zelf te geloven in zijn stelling dat je de grenzen van dit land hermetisch af kunt sluiten en dat daarmee dit landje gevrijwaard kan worden van gevolgen van alle mondiale ontwikkelingen. Het is een puik staaltje maakbaarheidsdenken. Geloof in maakbaarheid zou ook verklaren waarom al die initiatieven op rechts uitgaan van een BN'er als uithangbord. Een goede vader zorgt immers voor een veilige en welvarende omgeving.

Al die initiatieven, we zijn vast nog niet aan het einde, doen je verlangen naar een kiesdrempel. Eerst eens serieus worden en dan, uiteindelijk, wellicht een stem in het parlement.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden