Crisis en concurrentie vmbo bedreigen mbo-stages

Een mbo-scholier leert houtbewerking in Utrecht. Stageplaatsen zijn voor deze leerlingen steeds lastiger te vinden. (FOTO JÿRGEN CARIS, TROUW)

Mbo-leerlingen hebben moeite met het vinden van een stage. Dat komt door de crisis en door concurrentie van vmbo-leerlingen.

De overheid moet het fiscaal aantrekkelijk maken om stagiairs uit het mbo te begeleiden. Dergelijke maatregelen zijn nodig om het tekort aan stageplaatsen en leerwerkbanen in het mbo op te lossen. Dit zegt Colo-directeur Ben Rijgersberg van het kenniscentrum Colo van beroepsonderwijs en bedrijfsleven.

Morgen brengt de organisatie een plan van aanpak uit. Hoe het kabinet het fiscale voordeel voor bedrijven precies moet vormgeven, kan Rijgersberg niet zeggen. „Ik heb wel begrepen dat het ministerie van onderwijs daar veel in ziet.”

Het Colo verwacht een sterke terugloop van het aantal stageplaatsen vanwege de economische crisis. Bedrijven betalen stagiairs een stagevergoeding en steken veel moeite in de begeleiding. Die begeleiding kost extra veel tijd bij stagiairs met leer- of gedragproblemen.

Daarnaast krijgen mbo’ers steeds meer concurrentie van stagelopende leerlingen vanuit het vmbo, dat steeds meer vakcolleges en leerwerktrajecten heeft. Daarbij gaan de leerlingen aan de slag in bedrijven.

Rijgersberg verwacht dat de aflopende arbeidscontracten van duizenden mbo-leerlingen met leerwerkbanen (BBL’ers) niet worden verlengd. De werkgevers van deze jongeren betalen vaak hun onderwijs. Als de BBL’ers hun baan verliezen, stagneert ook hun opleiding.

Ook voor voltijdleerlingen op het mbo, de zogeheten BOL’ers, is het moeilijker om geschikte stageplaatsen te vinden. Zonder stage kunnen ze hun opleiding niet afmaken en wordt de kans op schooluitval groter. Het bedrijfsleven vreest voor een tekort aan gekwalificeerd personeel op het moment dat de economie weer aantrekt.

Het terugdringen van de jeugdwerkloosheid is een van de prioriteiten van het crisisakkoord dat het kabinet vorige week sloot. Een post van 1,2 miljard euro is gedeeltelijk bestemd voor het mbo. Binnen twee maanden maakt het kabinet bekend hoeveel geld het steekt in de stageproblematiek in het mbo.

Verder wil het Colo dat het kabinet investeert in het omscholen en verder opleiden van mbo-leerlingen die geen baan vinden. Veel bedrijven stoppen geld in een scholingsfonds, waaruit ze kunnen putten voor vaktechnische opleidingen voor hun personeel. Maar sommige bedrijfstakken hebben weinig aandacht aan hun scholingsfonds besteed.

Het Colo wil dat het toenemend aantal stagiairs uit het vmbo de mbo’ers zo weinig mogelijk hindert. Vmbo-leerlingen zouden met mbo-leerlingen kunnen meelopen. „Mbo’s kunnen er zo ook voor zorgen dat vmbo-leerlingen geïnteresseerd blijven in het vakgebied.” Het Colo wil dat het kabinet voor beroepsoriëntatie extra geld uittrekt, omdat mbo-leerlingen vaak een verkeerde opleiding kiezen.

Voorzitter Jan van Zijl van de MBO-Raad maakt zich zorgen om risicoleerlingen, die vaak de mbo-niveaus 1 en 2 volgen. „Er zijn nu minder werkgevers die op kwetsbare leerlingen zitten te wachten. We moeten werkgevers financieel stimuleren om deze leerlingen op te blijven leiden. Het ministerie kan de gemeentes extra geld geven voor het gemeentelijke participatiefonds. Het heeft weinig zin dat gemeentes zich nu richten op de moeilijkste mensen in de bijstand. Het geld is beter besteed als je jongeren ermee aan het werk houdt.”

Verder wil Van Zijl dat mbo’s de stagebedrijven een gedeelte van de begeleiding van zorgjongeren uit handen nemen.

Volgend jaar hebben waarschijnlijk veel meer mbo-studenten een stageplaats nodig. Van Zijl verwacht dat het aantal volgend schooljaar sterk toeneemt. „Omdat er weinig banen zijn, leren veel mbo-leerlingen van de laagste niveaus verder op een hoger niveau. Op school blijven is de beste tactiek om de recessie te overleven.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden