Crisis dwingt tot gespreide rekening

De kredietcrisis stelt de solidariteit tussen jong en oud stevig op de proef. Wie draait er op voor het inzakken van de dekking, nu de pensioenfondsen circa 60 miljard euro in een paar maanden hebben verloren: de gepensioneerden of de jongere werkenden die voor hun pensioen sparen?

Inflatiecorrectie van hun pensioenen krijgen jong en oud allebei niet. De meeste fondsen hebben al aangegeven niet te indexeren. Werkenden moeten in veel gevallen bovendien een hogere premie betalen. De kosten voor gepensioneerden en spaarders kunnen nog verder oplopen als fondsen moeten korten op hun uitkeringen en pensioengaranties. Nooit eerder gingen pensioenfondsen over tot die noodmaatregel. Korting heeft verstrekkende gevolgen. De koopkracht van gepensioneerden daalt en het vertrouwen van actieven in de economie zal afnemen. Maar om de kapitaalpositie van pensioenfondsen weer te versterken, is korting een oplossing. Zij het een pijnlijke en geen boze gedupeerde doet er wat tegen.

Wie betaalt? Jong of oud? Boerenverstand zegt allebei evenveel. Lans Bovenberg, de Tilburgse hoogleraar die geldt als de grote pensioenexpert, vindt echter dat ouderen moeten krijgen waarop ze gerekend hebben. Jongeren, dat wil zeggen mensen tot in de vijftig, dragen de risico’s. Gaat het economisch slecht, dan leveren zij in. Gaat het goed, dan profiteren jongeren weer meer dan ouderen. Zo worden hun verliezen gecompenseerd.

Het is de vraag of jongeren staan te springen om deze oplossing, die Bovenberg al lanceerde ver vóór de crisis. Uit onderzoek blijkt telkens weer dat de allerjongsten, twintigers en dertigers, een truttige generatie is, wars van risico en avontuur. Dat de kosten van risicovolle beleggingen door pensioenfondsen op hen worden afgewenteld, boezemt hun wantrouwen in. Zij vrezen voor hun toekomst, waarin langer doorwerken de norm zal zijn. Bovendien rekenen ze er niet op dat de welvaart waarin hun ouders hebben kunnen leven, ook voor hen zal zijn weggelegd. Wordt de 60 miljard euro die tijdens de crisis verloren is wel echt terugverdiend? Zal het op tijd zijn om hen net zoveel uit te betalen als hun ouders krijgen? En als dat niet zo is, zouden die ouders dan ook niet nu al moeten inleveren?

Lastige vragen, waar gepensioneerden niet bij gebaat zijn. Vragen die misschien ook wel gesmoord zullen worden als ouderen hun getalsmatige overwicht laten gelden. De groep gepensioneerden groeit, en wil bovendien meer macht. Kamerlid Stef Blok (VVD) voert een stevige lobby om hen zelfs wettelijk een zetel in de raad van bestuur van pensioenfondsen te geven. Pensioeninstituut Netspar, waaraan Bovenberg verbonden is, is tegenstander van deze machtsuitbreiding. Net als veel pensioenfondsen. Vakbonden worden geacht bij pensioenfondsen voor zowel jong als oud op te komen.

Ook onder druk van een crisis moet je de balans bewaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden