Crisis binnen Leefbaar gesmoord

Fractievoorzitter Molenaar doet 'moreel appèl', raadsleden conformeren zich aan Rotterdams akkoord

Wat was de ambitie groot. Twaalf jaar na 'het beste naoorlogse college' mocht Leefbaar Rotterdam dit voorjaar eindelijk weer plaatsnemen in het Rotterdamse stadsbestuur. En dát zonder aartsrivaal PvdA, die mede door een uitgekiende Leefbaarcampagne was geminimaliseerd.

Het akkoord met D66 en CDA straalde daadkracht uit: Rotterdam zou een college krijgen dat van aanpakken wist. Het optimisme hield een week stand. Weggestopte frustraties en onderhuidse spanningen kwamen in één keer naar boven toen een deel van de fractie de eigen wethouderskandidaat Ingeborg Hoogveld wegstemde.

In de maanden die volgden ruzieden raadsleden openlijk met elkaar. Gisteravond was het zoveelste crisisberaad, waar de gehele fractie en wethouders bij elkaar kwamen. Daar deed fractievoorzitter Anton Molenaar naar eigen zeggen 'een moreel appèl' aan zijn fractie. "Iedereen heeft zich met de hand opgestoken geconformeerd aan het collegeakkoord." Er zal zich niemand afsplitsen, zei Molenaar. Na de ruzies van afgelopen tijd leek het die kant op te gaan. Molenaar bevestigde wel dat wie nog eens uit de school klapt over interne conflicten, uit de fractie wordt gezet.

De eerste tekenen van onvrede in de partij kwamen in januari aan het licht, ruim twee maanden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Leefbaarleden uit de deelgemeenten zegden hun kandidatuur op, omdat zij vonden dat zij te laag op de kieslijst waren gezet. Waarom stond geen enkele deelgemeentebestuurder in de topvijftien voor de nieuwe gemeenteraad, behalve Ingeborg Hoogveld, de partner van oud-wethouder en partijboegbeeld Marco Pastors?

Achteraf zijn dit geen oprispingen van gefrustreerde leden, maar de eerste tekenen van tweespalt. Intern is er steeds meer onvrede over het partijkader, waarin enkele families en vrienden de dienst uitmaken. Wie op de lijst komt, bepalen partijoprichter Ronald Sørensen en zijn vrouw, de familie Pastors, de huidige politiek leider Joost Eerdmans, oud-wethouder Wim van Sluis, partijleider Dick van Sluis en Simon Fortuyn, de broer van de allereerste fractieleider Pim.

Het was juist Pim Fortuyn die niets moest hebben van partijen waarin een selecte kliek elkaar baantjes toeschuift. Het zat een deel van de veertienkoppige fractie hoog dat óók Leefbaar zo'n regenteske partij is geworden. Hoe hoog, dat bleek op 15 mei. Ingeborg Hoogveld is kandidaat-wethouder. Al gauw rijzen twijfels over haar geschiktheid. Ook zou ze als wethouder politiek verantwoordelijk worden voor haar partner Marco Pastors, tegenwoordig 'superambtenaar' in Rotterdam-Zuid.

De oppositie rook bloed en bereidde een heuse 'coup' voor. De voltallige oppositie én vijf raadsleden van Leefbaar Rotterdam stemden niet op Hoogveld, maar op haar partijgenoot Ronald Schneider.

Wat de bekroning op een glansrijke campagne had moeten worden, wordt een afgang. Crisisberaden en coachingssessies volgen, waarna de onbekende Luuk Wilson - die ook tegen Hoogveld stemde - tot nieuwe fractievoorzitter wordt gekozen.

Even leek de rust weergekeerd. Tot raadslid en campagnestrateeg Ronald Buijt tijdens het zomerreces uithaalde in een interview met het Algemeen Dagblad. Hij voelt zich 'verraden' door Schneider en diens medestanders, die het spel op 'slinkse wijze' zouden hebben gespeeld.

Opnieuw is het ruzie. Vorige week besloot Luuk Wilson als fractievoorzitter plaats te maken voor Anton Molenaar, die niet met een van de twee kampen in de partij wordt geassocieerd. Dan lekt ook een e-mail uit van raadslid Reinier de Jong. Hij is woest op Buijt. De Jong wil niet langer fractievergaderingen met 'RB' bijwonen en noemt de partij 'een nu zes maanden rottend kankergezwel'. "We zijn bezig zelfmoord te plegen."

Molenaar heeft afgelopen weekeinde geprobeerd de twee kampen bij elkaar te brengen. Maar de wonden zijn diep, en het schisma gaat niet alleen over de wethouderskeuze, maar over het wezen van de partij. Schneider behoort tot het pragmatische kamp, hij zag samenwerking met de PvdA wel zitten. Dat zou de nachtmerrie van oprichter Sørensen zijn.

Volgens Molenaar is de vrede gisteravond wedergekeerd, toch lijkt het niet helemaal van harte te zijn gegaan. Eerdmans, die ook bij het beraad was zei dat er nog gesprekken over meningsverschillen zullen volgen. Reinier de Jong, één van de twee kemphanen was vanwege andere verplichtingen niet aanwezig.

Het Rotterdamse college bestaat nog, omdat er binnen Leefbaar zo'n grote overeenstemming is over het coalitieakkoord, zei ook Buijt in het AD-interview. Maar juist in dat akkoord moet nog veel geconcretiseerd worden. Daarbij is het aannemelijk dat de oppositie wat terug wil zien van Schneider, nadat ze hem in het zadel heeft geholpen. Juist voor een college dat zich wil laten voorstaan op zijn daadkracht is de conditie van de grootste partij zeer broos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden