crimereizen

Fictie-toerisme in Zweden: wandelen over 'The Bridge' en een politieblauw taartje eten in het café van Kurt Wallander.

Het grote litteken in het gezicht van rechercheur Saga Norén uit de Deens-Zweedse politieserie 'The Brigde' is niet geschminkt. Het is echt. 'Ja, en?', denkt u misschien. Maar veel fans van Scandinavische misdaadseries en -boeken smullen juist van dit soort inside information. Feitjes die je te weten komt door in het voetspoor te treden van je fictieve helden.

Elk jaar komen er meer fictie-toeristen naar Zweden die op zoek gaan naar de bijzondere plekjes uit hun favoriete boeken, films en tv-series, geschreven door inmiddels vermaarde misdaadauteurs als Henning Mankell, Mari Jungstedt, Stieg Larsson en Camilla Läckberg. Om zelf een keer over 'The Bridge' over de Sont te rijden, de fraai vormgegeven brug tussen Denemarken en Zweden. Om zelf te proeven hoe de koffie smaakt in Mellqvist Kaffebar in Stockholm, het stamcafé van misdaadschrijver Stieg Larsson en zijn hoofdpersonage Mikael Blomkvist uit de 'Millenium'-trilogie.

Ystad is al lange tijd een bedevaartsoord voor fans van de tobbende inspecteur Kurt Wallander uit de boeken van Henning Mankell (spreek uit Mán-kell). Met behulp van de gratis app Wallander - overigens een naam die Mankell gewoon uit het telefoonboek heeft geplukt - kun je een dertigtal locaties uit de boeken en films bezoeken in het sfeervolle kustplaatsje Ystad. En ook rondom dit plaatsje, gelegen in het zacht glooiende landschap van Zuid-Zweden, op een uur rijden van Malmö. Hier kun je een politieblauw taartje eten in Fridolfs Konditori, waar Wallander vaak boven een kop koffie zit te piekeren. Een andere bijzondere locatie is de heuvel met Ales Stenar (De Stenen van Ale), die weleens de Stonehenge van Zweden wordt genoemd. Dat is een beetje overdreven, maar de plek waar Wallander heengaat als hij ongestoord wil nadenken, is wel mysterieus en ongewoon.

Verder noordelijk ligt het bijzondere eiland Gotland. Hier kun je met een gewone papieren kaart langs dertien plekjes uit de boeken van Mari Jungstedt rijden of fietsen. Zo'n 'ouderwetse' kaart past eigenlijk goed bij de kalmte van dit eiland en de sfeervolle hoofdstad Visby, Werelderfgoedstad en één van de oudste plaatsjes van Zweden. Gotland lijkt niet op het Zweedse vasteland met zijn krijtrotsen, zandstranden en de vele grillige stenen die bij of in de zee staan. Op het eiland liggen veel ruïnes, burchten en kerken. De perfecte achtergrond voor afgehakte paardenhoofden en bloedige moorden, vond Mari Jungstedt, die zelf in Stockholm woont maar een zomerhuis heeft op het eiland. De tocht gaat voornamelijk langs plekken uit haar oudere boeken, maar er zijn plannen voor een nieuwe kaart met ook andere misdaadauteurs als Anna Jansson en Håkan Östlundh.

In Stockholm zou Stieg Larsson zich omdraaien in zijn graf als hij wist dat er in augustus volgend jaar een vierde deel in de 'Millennium'-serie uitkomt. Dat meent Eva Gabrielsson in elk geval, de vriendin van de linkse activist-journalist die in 2004 plotseling stierf aan een hartaanval. Op dit moment zit de Zweedse schrijver David Lagercrantz te schrijven aan deel vier, op verzoek van de uitgever die vindt dat hij 'de stem en de toon goed aanvoelt'. Lagercrantz is vooral bekend door een biografie over de beroemde Zweedse voetballer Zlatan Ibrahimovic. De uitgever heeft hem de opdracht gegeven om verder te gaan met de bestaande hoofdpersonen en de verhaallijnen uit de eerdere boeken uit te werken. Van Larssons 'Millennium'-trilogie zijn inmiddels 73 miljoen boeken over de toonbank gegaan. Er gaan geruchten dat er op de laptop van Larsson genoeg materiaal staat voor nog zes boeken.

Vriendin Gabrielsson gruwelt van alle commercie, maar de Millennium-tour met professionele gids is zo populair dat de wandeling tegenwoordig elke dag gedaan kan worden, met uitzondering van 24 december! Op eigen houtje de wandeling doen met de app Chasing Salander (0,89 euro) is leuk, maar nog leuker is het om de tocht met een gids te doen, die precies kan uitleggen waarom Larsson destijds bang was en niet wilde trouwen met Eva. Zij liep hierdoor later de miljoeneninkomsten van de boeken mis.

Aan de westkust van Zweden, ongeveer 125 kilometer ten noorden van Göteborg, ziet de natuur er weer spectaculair anders uit. In het pittoreske vissersdorpje Fjällbacka, omgeven door hoge rotsen, is nog nooit een moord gepleegd.

De bewoners doen hun huisdeur alleen op slot als ze langere tijd het dorp uitgaan. Toch vinden hier bloederige moorden plaats, althans in de boeken van Camilla Läckberg. Ook hier is wandelen met een gids aan te raden, omdat de acht gidsen die hier rondleiden grote liefhebbers zijn van Läckbergs boeken en haar allemaal persoonlijk kennen uit de tijd dat ze hier woonde, vóór ze ging studeren in Göteborg.

De tocht gaat langs haar geboortehuis, langs de kerk en over het kerkhof dat in bijna al haar boeken een rol speelt. Terwijl de meeuwen boven je hoofd krijsen en de zilte wind in je gezicht waait, vertelt de gids ook nog over Ingrid Bergman, die in de zomervakanties vaak in dit dorpje kwam.

Via de doorgesneden polsen van Alexandra in de badkuip uit 'De IJsprinses' komen we terug bij het litteken in het gezicht van de Zweedse actrice Sofia Helin uit 'The Bridge'. Meestal werken visagisten haar litteken weg, maar op de set van 'The Bridge' accentueren ze het juist. Helin smakte tegen de straat toen ze 23 was. Haar dynamo kwam tussen haar spaken terwijl ze net met een flinke vaart een heuvel af fietste in Stockholm. Daarbij raakte ze ernstig gewond aan haar gezicht. Gelukkig weerhield het haar er niet van om actrice te worden.

Misdaadwandelingen
In de Zweedse steden die het decor vormen voor bekende misdaadromans, kunt u met een gids een wandeling maken:

Ystad: www.wallander.ystad.se/en

Gotland: ww.destinationgotland.se/en

Stockholm: www.stadsmuseum.stockholm.se

Fjällbacka: www.vastsverige.com/en/Tanum/products/130286/In-Camilla-Lackbergs-Footsteps/

The Bridge: www.visitcopenhagen.com/thebridge

Vanuit Kopenhagen: www.peter-og-ping.dk (bel voor afspraak)

Vanuit Malmö: www.malmotown.com (voorlopig alleen voor groepen)

Lezersreis
Buro Scanbrit heeft speciaal voor lezers van Trouw een themareis samengesteld. De route voert langs alle plaatsen die voorkomen in de boeken van Henning Mankell, Stieg Larsson, Mari Jungstedt en Camilla Läckberg. Zie de advertentie op de linkerpagina.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden