Crematielied

Het Eurovisie Songfestival is door zijn jaarlijkse opvoering in de lente een vrolijke noot die Europese en aan Europa grenzende naties voor even in een soort muzikale osmose verenigt. Maar voor Nederland dat aan het competitie-element meer waarde toekent dan welk land ook, is het al een tijdje een trauma geworden. Een kwetsuur die door haar jaarlijkse terugkeer langzaamaan pijnlijker aanvoelt dan de verloren WK-finale uit 1974 tegen Duitsland. Hier kan men geen afscheid nemen van het glorieuze verleden waarin 4 keer werd gewonnen, weliswaar in een tijd dat het festival nog evenveel kansen bood als een EK-schaatsen anno nu. Intussen dateert de laatste triomf uit 1975. De laatste jaren heeft de chauvinistische hunkering naar nieuwe successen in muzikaal opportunisme geresulteerd. Nederlandse inzendingen werden door een armoedig Sha-La-Lie-gehalte gekenmerkt. Maar ook deze goedkope kitsch hielp niet: 'The Netherlands, zero points.'

Maar nu is er Anouk met haar fenomenale zangstem. Met het lied 'Birds' keert de natie terug naar een kwaliteitsmelodie die perfect wordt uitgevoerd. Gisteren presenteerde Anouk voor het eerst haar lied in een Hilversumse studio. De in groten getale uitgerukte pers lag aan haar voeten. En de reacties waren meer dan lovend, van 'prachtig' en 'sierlijk' tot 'briljant kippenvelnummer'. Ceremoniemeester Cornald Maas (nee, nog steeds niet met europensioen) overtrof alles en iedereen door te verklaren dat 'Birds' het mooiste nummer was dat Nederland ooit heeft ingezonden: "Er schijnt licht aan het einde van de Songfestivaltunnel." Zijn voorganger Paul de Leeuw twitterde: 'Zo mooi Anouk! Zo mooi! Mag ik het nog een keer zeggen? Zo fucking mooi!'

Ik drukte op de playknop en viel na nog geen minuut inderdaad van mijn stoel. Dat 'Birds' zeker is van een plaats heel ver van het podium, is op zich nog niet zo erg. Veel ernstiger is de fatale misrekening om met een crematielied te komen dat bij elke uitvaartplechtigheid in Nederland zou passen. Je kunt in dit liedje inderdaad diepgang en bezinning vinden maar de muzikale frasen zijn tergend traag en missen elke vorm van variatie. 'Birds' is vlak en lineair, om niet eendimensionaal te zeggen. Het geheel klinkt al bij het eerste gehoor uitermate saai en daar kan de prachtige stem en uitvoering van Anouk niets aan veranderen.

Het is te hopen dat de zaal in Zweden straks niet leeg gaat lopen om niet door een zwart gat te worden opgeslurpt. Want aan het einde van deze grafrede dreig je in een ongekende depressie te verzanden. 'Birds' is een filmisch liedje, zegt men. Klopt: je ziet de camera al langs gaarkeukens, lege winkelstraten en stapeltjes blauwe enveloppen op een keukentafel zoeven. 'Birds' maakt de eurocrisis en de niet betaalde hypotheekmaandlasten tastbaar. Ik moest gisteren sterk denken aan het 'zelfmoordlied' Gloomy Sunday (Sombre dimanche) van de Hongaar Rezso Seress. Een stuk dat in 1933 werd geschreven en tijdens de Grote Depressie zijn weg naar Amerika vond. En misschien is dat ook de kracht van 'Birds': de perfecte weerspiegeling van zwaarmoedige tijden. In zijn genre inderdaad 'fucking mooi'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden