Crediteren en debiteren is zo gek nog niet

“I'm terrified of failing my exams” schrijft een Prince-fan uit Sussex. “I know I won't get good marks. I lie to my parents.” Van een tijdschrift krijgt ze advies: I know it's hard, but you are going to have to tell your parents what is going on. If you really can't bring yourself to do this, then perhaps you could persuade a teacher to get on with to step in on your behalf. Welk advies krijgt de Prince-fan? A. vraag je leraren om je bijlessen te geven in je zwakke vakken B. vraag of je zus je wil helpen met je huiswerk C. zorg ervoor dat je ouders je ware schoolprestaties te weten komen D. zorg ervoor dat niemand achter je slechte cijfers komt. Vraag 9 uit het examen Engels, VBO en mavo D. Trouw doet deze weken verslag van de eindexamens vanaf het Groene Hart Lyceum, een scholengemeenschap in Alphen aan de Rijn en Hazerswoude. Op de zevende examendag deden alle kandidaten 's ochtends examen maatschappijleer. De mavo, VBO en VWO-kandidaten deden 's middags Engels. De havo boog zich 's middags over handelswetenschappen en recht.

Eindexamenkandidaten VWO Engels konden gisteren onder meer kiezen uit de antwoorden 'West European experience has shown that feminism is essential in improving women's rights' en 'the present position of east European women provides plenty of reasons for feminism to be warmly embraced'.

Martine Feenstra (18) vond vooral de tekst over feminisme moeilijk. “De teksten waren ook saai”, zegt de VWO-kandidaat van het Alphense Groene Hart Lyceum. Medekandidaat Sander Verbrugge (18) valt haar bij. Martine en Sander staan druk hun antwoorden te vergelijken: er zijn grote verschillen in het rijtje A's tot en met B's. “Zij zal het zeker redelijk gemaakt hebben”, voorspelt Sander. “Pittige teksten”, concludeert docente Marion Schra. “Veel samenvattende vragen: je moest het echt wel begrepen hebben.”

Ook Robert van Gijtebeek kreeg als examenkandidaat in het voorbereidend beroepsonderwijs (VBO) Engelse teksten voorgelegd. Mavokandidaten deden hetzelfde examen. “Soms kwam ik een paar echt moeilijke woorden tegen, maar het viel me verder erg mee”, zegt Robert. Hij had vooraf vooral Engels gevreesd. “Nu moet ik gaan leren voor wiskunde, dat gaat me veel beter af.”

De tekst over paarden bezorgde Robert de meeste hoofdbrekens. Kandidaten VBO en mavo moesten zich ook buigen over advertenties, 'probleemrubrieken' en teksten over werkende vrouwen en muziek. De meeste Alphense kandidaten staan opgewekt bij de uitgang van de examenzaal. “Goed te doen”, concluderen ze blijmoedig. Ze hebben andere problemen. “We moeten nog iets verzinnen om de examenklaaglijn van het Laks te bellen. Misschien het onweer van vanochtend?”

Bij de havisten heeft docent Fred Bos het examen handelswetenschappen en recht al doorgenomen. “Veel standaardvragen, maar wel op een andere manier geformuleerd”, concludeert hij. “Op die manier testen ze of de leerlingen het echt hebben begrepen en niet alleen maar standaardverhaaltjes afdraaien.” Bos verwacht de meeste problemen bij vraag twintig, waarvoor de kandidaten de procentuele toename van een marktomzet over twee jaar moeten uitrekenen en uitspraken moeten doen over verwachte omzet, winst en rentabiliteit van een verzendboekhandel.

Geneviève Koens (17) zat behoorlijk te zweten in het theoretische gedeelte van het handelsexamen. “Praktijk ging juist makkelijk.” Ze zwoegde het langst op interestkosten. “Aflossing, daarvan wist ik alles, maar dat vragen ze dan niet. Beetje vergezocht, die opgave. Maar het viel mee. Deze vond ik tot nu toe het ergste, dat zal nu wel wiskunde worden.”

Volgend jaar wil Geneviève doorstomen naar het VWO. Daarna wacht een studie psychologie. “Maar niet over al die problemen van mensen. Misdaadpsychologie, dat lijkt me wel wat. Hoewel, misschien is rechten ook wel wat”, concludeert ze na bespreking van de opgaven. “Debiteren of crediteren, journaalposten en grootboekrekeningen zijn zo gek nog niet.”

Examen doen aan de keukentafel

Ruim tweehonderdduizend examenkandidaten stromen bijna dagelijks de gymzalen en aula's van hun scholen in. Een kleine groep maakt de opgaven op het eigen schip en ook in de gevangenis wordt geblokt. Marjoleine de Bruin (16) doet haar mavo-examen volledig op de eettafel in haar ouderlijk huis te Alphen aan den Rijn.

Marjolein heeft al geruime tijd last van ME, chronische vermoeidheid. Ze is al anderhalf jaar niet op school geweest. Huiswerk maakt ze zelf, van de leraren krijgt ze de stof en af en toe een briefje als ze iets niet begrijpt.

Op examendagen arriveert een docent van het Groene Hart Lyceum bij Marjolein thuis, een kwartier voor de formele aanvangstijd. De leraar legt een gesloten envelop op tafel. Leraar en Marjolein wachten samen, totdat het tijd is en de envelop open kan, zodat Marjolein aan de slag kan.

De leraar heeft enkele uren de tijd om huiswerk na te kijken of een ander klusje te doen. En natuurlijk om in de gaten te houden of Marjoleins ouders niet stiekem hun dochter van de goede antwoorden voorzien.

Daarop is weinig kans, bezweert de kandidate. “Mijn vader is aan het werk en mijn moeder blijft de hele tijd boven.” Tijd voor koffie of thee - bij de andere kandidaten komt wel een rijdende kantine langs - vindt Marjolein niet nodig.

Ook de schoolonderzoeken in de loop van dit jaar maakte Marjolein thuis. Ze staat er redelijk voor. Scheikunde is haar grootste vrees. Na ieder examen is Marjolein “doodmoe” en slaapt ze tot in de avond. Ze heeft af en toe contact met vriendinnen, die op andere scholen zitten. “Maar die doen andere examens.”

Als het goed gaat, wil Marjolein misschien nog een gooi doen naar het havo-diploma. Uiteindelijk wil ze de opleiding sociaal-pedagogisch werk gaan volgen.

Het is niet helemaal zeker dat haar chronische vermoeidheid verdwijnt. “Nu gaat het iets beter dan een tijdje terug. Sommigen hebben het tien jaar, anderen vier, weer anderen nog langer. Ik hoop dat het verdwijnt.”

VWO ENGELS 1A, 2E, 3B, 4A, 5B, 6A, 7A, 8D, 9D, 10A, 11D, 12B, 13A, 14C, 15D, 16B, 17A, 18C, 19A, 20A, 21B, 22C, 23C, 24A, 25A, 26A, 27C, 28A, 29C, 30A, 31A, 32C, 33A, 34B, 35C, 36D, 37D, 38A, 39C, 40C, 41A, 42B, 43D, 44D, 45C, 46B, 47C, 48C, 49B, 50C. VBO(C) MAVO(C) ENGELS 1D, 2B, 3B, 4B, 5B, 6A, 7D, 8B, 9C, 10C, 11C, 12A, 13D, 14C, 15A, 16B, 17A, 18A, 19C, 20B, 21D, 22A, 23C, 24B, 25C, 26C, 27A, 28C, 29C, 30D, 31D, 32D, 33D, 34A, 35C, 36B, 37D, 38D, 39A, 40B, 41C, 42A, 43D, 44A, 45D, 46B, 47A, 48D, 49B, 50B. VBO(D) MAVO(D) ENGELS 1C, 2D, 3C, 4C, 5C, 6B, 7B, 8C, 9A, 10C, 11A, 12C, 13B, 14C, 15C, 16A, 17C, 18C, 19D, 20D, 21D, 22C, 23D, 24A, 25C, 26D, 27B, 28A, 29B, 30D, 31C, 32B, 33A, 34C, 35A, 36D, 37D, 38A, 39A, 40B, 41A, 42B, 43B, 44B, 45C, 46C, 47D, 48B, 49A, 50B. VBO(C) MAVO(C) MAATSCHAPPIJLEER 1A, 2B, 3C, 4, 5B, 6B, 7A, 8A, 9A, 10C, 11D, 12D, 13, 14B, 15D, 16B, 17, 18A, 19E, 20, 21B, 22C, 23B, 24, 25E, 26C, 27B, 28C, 29, 30A, 31C, 32B, 33, 34, 35, 36B, 37C, 38D, 39A, 40A, 41B, 42C, 43C, 44A, 45. VBO(D) MAVO(D) MAATSCHAPPIJLEER 1F, 2C, 3, 4A, 5A, 6, 7F, 8, 9D, 10D, 11D, 12D, 13, 14, 15, 16B, 17, 18A, 19E, 20, 21, 22, 23C, 24B, 25B, 26B, 27C, 28B, 29, 30A, 31, 32D, 33, 34B, 35A, 36C, 37C, 38D, 39, 40A, 41B, 42A, 43, 44A, 45.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden