Creativiteit komt met eb en vloed

Het is een tijd stil geweest rond Heather Nova. Maar onlangs verscheen 'South', het nieuwste album van de Amerikaanse zangeres, gevolgd door een tournee. 'Tussen opnames en concerten wilde ik een tijdje 'echt' leven.'

Suk-jae Hummelen

De cultfiguur van de eerste jaren na haar debuutalbum uit 1993 is Heather Nova (33) allang niet meer. Haar woonkamer diende toen nog als oefenruimte, bierkratten werden als stoelen gebruikt. Van haar eerste album werden niet meer dan een paar duizend cd's verkocht. Tegenwoordig wordt ze omringd door een soepel draaiende organisatie, speelt ze op festivals als Lowlands en Pinkpop en worden haar cd's bij honderdduizenden verkocht. Maar voor Heather Nova is er eigenlijk niet zoveel veranderd: ,,Het is nog steeds ik en mijn gitaar.''

,,Hé, we kunnen ook achteruit'', zegt Nova kraaiend van plezier en begint achteruit te trappen om de rondvaartboot langs te laten. Als een vis in het water voelt ze zich, zittend in de waterfiets op de Amsterdamse grachten. De schuchtere houding van een paar minuten geleden is op slag verdwenen. Het lange donkerblonde haar zwiert vrolijk onder haar hoed.

Nova is opgegroeid met water. Geboren op het Caribisch eiland Bermuda, leidde ze met haar ouders, zus en broer een nomadenbestaan op zee. De generator op hun boot was net krachtig genoeg voor een cassetterecorder. Andere elektronische apparaten aan boord waren er niet, wel een viool en een gitaar.

Gevraagd naar haar allereerste song, begint ze zowaar te blozen. Zeven was ze, toen ze een liefdesliedje schreef, maar verliefd was ze niet. Het kwam eerder voort uit haar kinderfantasie. En nee zegt ze -anticiperend op de volgende vraag- ze gaat het niet zingen.

Op haar negentiende begon Nova aan een filmstudie op de kunstacademie van Providence op Rhode Island, maar gaf dit al snel op voor de muziek. Haar eerste album 'Glowstars' (1993) verscheen alleen in Frankrijk en Engeland. Met haar tweede album 'Blow' (1993) boekte ze een bescheiden succes maar haar doorbraak beleefde ze in 1994 met het album 'Oyster', waarvan wereldwijd 400000 cd's verkocht werden. Nova werd gezien als een mix van Tori Amos en Sinead O'Connor. Het succes bracht haar naar Pinkpop en verschillende keren op het Lowlands-festival. In 1997 en 1998 volgden een cd van een live-optreden in de Amsterdamse Melkweg en het vijfde album 'Siren'.

Nova is een zangeres bij wie de stem op het podium nog beter uit de verf komt dan op cd. Vooral haar ballades zijn dan van zeer hoge kwaliteit en intensiteit. Begeleid door onder meer de Deense gitariste Berit Fridahl zijn haar teksten woord voor woord te verstaan.

De concerten zorgen bij Nova voor een metamorfose. Op het podium werpt ze haar schaduw van verlegenheid en schuchterheid van zich af. Staand op het podium en nauwelijks bewegend, lijkt ze te groeien hoewel de gitaar bij de slanke zangeres nog altijd veel te groot afsteekt. Eenmaal van het podium en weer onder de mensen lijkt ze zich af te vragen waarom iedereen naar háár kijkt.

Haar 'ontdekker' en producer Felix Tod gelooft dat ze haar piek nog lang niet bereikt heeft. In feite is ze nog maar net begonnen, zo vertelde hij in een interview het afgelopen jaar. Nova moet er wel om lachen, maar ze is het niet met hem eens. ,,Ik houd me daar sowieso niet mee bezig. Bovendien, na een piek kun je alleen nog maar dalen. Liever ben ik een doorstromende rivier.''

Na elk nieuw album volgt een anderhalf jaar durende tournee. Bij thuiskomst is ze helemaal leeg. Het eerste dat ze dan doet, is de was. Nooit had ze gedacht dat zoiets simpels haar zóveel voldoening kon geven. Op Bermuda of ergens anders aan zee komt ze weer bij.

Daar, helemaal aan zichzelf overgeleverd, komt ook de inspiratie om te schrijven bovendrijven. Maar als die uitblijft dan zij het zo. Want creativiteit is net als de zee: die komt en gaat met eb en vloed. Ze heeft ook nooit een schrijversblok gehad, juist omdat ze die getijdingen in het creatieve proces respecteert.

Na 'Siren' bleef het echter tot de release van haar nieuwe album 'South' behoorlijk lang stil rond Heather Nova. Ze wilde naar eigen zeggen tussen alle opnamen en concerten ook een tijdje 'echt' leven. Niet dat ze ongelukkig was. Integendeel, de spanning vlak voor een concert, het optreden zelf: het zijn allemaal momenten van geluk. Maar altijd is er de zoektocht naar het 'hogere', naar een situatie van constant geluk. ,,Als het zover is, ben ik geen zangeres meer'', zegt ze cryptisch.

Haar liedteksten moeten uit het hart komen en ontstaan uit emotie, zegt Nova. Uit liefde, depressie of woede. Daarom schrijft ze ook haar eigen teksten en muziek. Natuurlijk, ze kan op elk moment van de dag een lied maken en misschien wordt het wel een hit, maar het blijft dan een ambachtelijk iets. Meer niet.

Al haar albums zijn persoonlijk, zegt ze, maar dat lijkt vooral voor haar nieuwste op te gaan. 'South' luistert als een cd vol biecht, vertwijfeling en hoop. Songs als het prachtige langzame 'Talk to me' ('even though we've been down'), 'No angel' en 'Learn me be good to you' maken duidelijk dat vijf albums en ruim acht jaar touren, ver van huis, hun tol hebben geëist van het huwelijk van de zangeres.

De cultfiguur van haar beginjaren is Nova al lang niet meer. Haar cd's worden tegenwoordig per honderdduizenden verkocht en ze heeft hondstrouwe fans, die in adoratie een wildgroei aan fanwebsites oprichten. Is ze niet bang om tot de mainstream gerekend te worden? ,,Eerlijk gezegd denk ik daar helemaal niet over na. Dat er meer cd's van mij verkocht worden, wil toch niet zeggen dat ik mijn creatieve persoonlijkheid verlies? Dat verband heb ik nooit begrepen. In feite is het nog steeds als vroeger: ,,Het is ik en mijn gitaar.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden