Creatieveling geeft buurt een oppepper in crisistijd

Dubbele eisen: buurt moet rauw zijn, maar met supermarkt

REPORTAGE NIELS MARKUS | ROTTERDAM

Het is de paradox van de creatieve ondernemer. Met een fiets, computer en telefoon kan die overal werken. Maar doordat het werk niet-plaatsgebonden is, is de directe werkomgeving juist belangrijk. Die moet er bijzonder uitzien, met zoveel mogelijk gelijkgestemden. Niet voor directe samenwerking, wel voor de sfeer.

Annet Jantien Smit promoveerde vorige week aan de faculteit Economische Geografie van de Rijksuniversiteit Groningen op deze bevindingen. Ze onderzocht in 2008 het Rotterdamse Lloydkwartier, het Amsterdamse Oostelijk Havengebied en de Hortusbuurt in Groningen, en interviewde daar 69 ondernemers. Veel gemeenten zijn geïnteresseerd in de resultaten van Smit, omdat ze graag creatieve ondernemers aan zich binden. Die kunnen verloederde stukken van de stad een nieuw leven geven.

Hoe staat het Lloydkwartier er nu voor, een crisis en vier jaar verder? Een lange periode, zeker voor creatievelingen, die altijd voorop lopen in ontwikkelingen.

Bij café Verhip hebben ze al veel zien veranderen. Ooit was het Lloydkwartier een verlaten havengebied en afwerkplek voor prostituees. Vanaf 2007 moest het gebied Rotterdam op de kaart zetten als media- en filmstad. Die ambitie is mede door de recessie nooit helemaal waargemaakt, maar het gebied blijft in trek bij creatieve ondernemers.

Paul Bouwens is sinds 2006 eigenaar van Verhip, "de spil waarom de buurt draait". Toen er nog schepen aanmeerden aan de Schiehaven, de pakhuizen nog geen luxe lofts waren en de Schiecentrale nog elektriciteit opwekte, heette Verhip "Neeleman", en was het een beruchte havenkroeg. Nu weet de hele buurt het café te vinden. Bouwens: "Ik ken 80 procent van de gasten. Grotendeels creatievelingen die hier werken of wonen en komen borrelen en netwerken."

Piet Vollaard beaamt het, hij heeft vaker zaken gedaan onder een biertje op het terras. Als architect was hij betrokken bij de ontwikkeling van het gebied, nu heeft hij in de Schiecentrale zijn kantoor als "architectuurcriticus". De Schiecentrale is het middelpunt van het Lloydkwartier, waar veel mediaondernemers, ontwerpers en kunstenaars gevestigd zijn. Vollaard: "Ze vonden mij eerst te commercieel voor het pand, het moest echt een media- en kunstcomplex worden. Nu zijn ook andere creatieve ondernemers welkom, zolang ze het kunnen betalen."

De huren liggen relatief laag, maar de ondernemers voelen de crisis. Kantoorruimtes staan leeg en ook niet alle huizen zijn bewoond. Want daarin was het Lloydkwartier uniek, vergeleken met veel gelijksoortige buurten; ondernemers kunnen er ook wonen. Al doen die dat zelden. Marina van den Bergen, collega van Vollaard, moet er niet aan denken. "'s Avonds is het een dooie boel, dan kan je een kanon afschieten."

Want wat enerzijds de charme is: uitzicht op de Maas en nog actieve havens, veel ruimte tussen de ongepolijste architectuur en de ligging buiten het stadscentrum, dat maakt het gebied 's avonds tochtig en verlaten.

"Het is heel dubbel. Creatievelingen willen een markante omgeving, rauw en niet te aangeharkt, maar vinden het wel fijn als er een Albert Heijn is en ze 's avonds met een minirok op de fiets kunnen stappen", zegt Annet Jantien Smit, die de buurt onderzocht. "Creatievelingen hechten vooral veel waarde aan de creatieve sfeer in een buurt. Door een onalledaagse omgeving en gelijkgestemden. Kunstenaars komen vaak als eerste op verloederde buurten af, omdat het goedkoop is en spannend. Na verloop van tijd komen architecten en ontwerpers en dan zie je dat zo'n buurt een grotere aantrekkingskracht krijgt. Later volgen ict'ers, managers en uiteindelijk bankiers."

Ontwerper Mark Schotman werkt ook in de Schiecentrale en zou de komst van bedrijven als de Rabobank en Eneco toejuichen: "Alleen met andere creatievelingen borrelen is leuk, maar dat zijn geen opdrachtgevers. Als die hier ook zouden zitten, hadden we meer klanten."

Schotman overweegt te verhuizen naar een gebied waar creativiteit en commercie meer samenkomen. Zoals al meer ondernemers uit het Lloydkwartier wegtrekken naar het Schieblock bij het Hofplein. Daar zijn de huren lager en is het nieuwer, dus interessanter voor veel ondernemers.

Creatievelingen zijn vaak early adopters, als eerste op de hoogte van wat hip is, waarna snel anderen volgen. Paul Bouwens van Verhip beseft het. "Het is niet zo erg als een enkeling hier wegtrekt, wel als de helft dat doet. Het kan nu eenmaal snel gaan."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden