Coutureprijs biedt eer, aandacht en bekendheid, maar geen gouden bergen

Vanavond is de finale van de Frans Molenaar Coutureprijs, op de openingsdag van de jaarlijkse Amsterdam international fashionweek. Het klinkt zo leuk en het oogt zo aardig bij de glamour televisieprogramma’s: alwéér een Nederlands aanstormend modetalent ontdekt! Maar draagt een modeprijs bij aan een glansrijke toekomst?

Yves Saint Laurent en Karl Lagerfeld wonnen in 1954 beiden een modewedstrijd en dat heeft hun carrière beslist een enorme zet gegeven. Vandaag staat het winnen van een wedstrijd niet garant voor gouden bergen; het helpt vooral om persaandacht te krijgen. Maar van aandacht alleen kan men niet leven.

Veel van de uitverkorenen die onlangs mochten deelnemen aan de ’nieuwe generatie Nederlandse mode ontwerpers’-expositie in het Haagse Gemeentemuseum wonnen eerder een nationale of internationale modeprijs. En hebben, mede daardoor, inderdaad een redelijke naamsbekendheid opgebouwd. Maar voor de meesten blijft het, bekend of niet, sappelen geblazen. Een enkeling is goed weggekomen, zoals Neerlands modeprijzenkampioen Erik Frenken. Bij de uitreiking van de Elle Style Award in 2004 meldt hij balorig dat hij in plaats van wéér een prijs, liever een baan zou willen. Die opmerking wordt gehonoreerd door het modeduo Victor & Rolf; inmiddels is hij er hoofdontwerper.

In de jaren tachtig en negentig wemelde het van de mode-evenementen en -prijzen. Maar die leidden uiteindelijk nauwelijks tot iets blijvends. De Smirnoff (wodka) shows, de Robijn Fashion Award (wasverzachter), de TRP Jeans Design Award (Tripper spijkergoed) en de Bodyfashion Contest (lingerie, bad- en beenmode) zijn inmiddels allemaal ter ziele.

Wat overblijft zijn specialistische wedstrijden zoals de Frans Molenaar Coutureprijs en de Hema ontwerpwedstrijd (ontwerp een regenjas, kinderkleding). Relatief nieuw zijn de prijzen die lifestyle bladen zoals Blvd en Elle uitreiken. Doorgaans zijn er in Nederland geen grote geldprijzen te winnen; het is vooral de eer en dus de aandacht die de winnaar ten deel valt. Een enkele keer gecombineerd met een eenmalige productie of begeleide stage bij een gerenommeerde modeontwerper. Jury’s benadrukken dat de winnaar zo’n begeleidingsprijs vooral moet zien als ’een leerproces’. De schoorsteen gaat er niet meteen harder van roken.

Internationaal zijn er wél leuke geldprijzen te verwerven. Zo krijgt de winnaar van de Lancôme Colour Design Award 20.000 euro mee. Dat lukte onlangs de Israëlische Nederlander Dan Gonen. De showbizztelevisieprogramma’s kregen vooral geen genoeg van de glitter en glamour om de prijsuitreiking heen.

De winnaar van de Frans Molenaar Coutureprijs ontvangt weliswaar 10.000 euro, maar de gelukkige is verplicht dat geld uitsluitend te besteden aan het vervaardigen van een nieuwe collectie van ten minste vijf outfits die een jaar later geshowd moet worden. De titelhouder krijgt dat hele jaar persoonlijke begeleiding van de meester zelf. In overleg mag het bedrag worden besteed aan kwaliteitsstoffen, een nieuwe naaimachine of andere zaken die kunnen helpen de carrière een duwtje te geven.

Molenaar: ,,Toen ik jong was ben ik financieel geholpen om mijn couturedroom te verwezenlijken. Ik wil op mijn beurt nu jonge mensen helpen. Dit is de enige coutureprijs ter wereld. Ik heb deze jaarlijkse prijs in 1996 ingesteld omdat ik zag dat het hoognodig was het tanende couturevak nieuw leven in te blazen. Ik hoopte daarmee jonge mensen te stimuleren serieus de weg van dit vak in te slaan.” Van de voormalige winnaars zijn alleen Percy Irausquin (winnaar 2001) en Katrin Neyer (winnaar 2003) min of meer het couturepad ingeslagen. Beiden toonden hun nieuwste collecties vorig jaar tijdens de Amsterdam International Fashion Week. Irausquin doet dat deze week weer. Voor Edwin Oudshoorn, de winnaar van vorig jaar, is eveneens een plaatsje ingeruimd op de Amsterdamse catwalk.

Irausquin maakte een vliegende start. Hij zette het gewonnen bedrag in ter realisatie van zijn eindcollectie van de tweede fase modeopleiding van het Fashion Instituut Arnhem, ging op stoffenjacht in Italië en gaf een show op zijn geboorte-eiland Aruba. Zodoende genereerde hij zijn eerste klanten en dook hij regelmatig op in reportages in belangrijke modebladen. Irausquin: ,,Het gaat goed. Naast mijn couturelijn heb ik een prêt-á-porterlijn die verkocht wordt in Londen, Milaan, Antwerpen en Nederland.” Neyer werd met de winnende couturestukken meteen genomineerd voor belangrijke internationale wedstrijden. Daarmee kreeg ze vooral publiciteit. Het geld besteedde ze aan goede machines en foto’s. Molenaar hielp vooral met praktische zaken zoals het vinden van de goede groothandels en de juiste accessoires. Inhoudelijk bemoeit hij zich niet met de totstandkoming van de kleding.

Aanstormend talent Claes Iversen (winnaar Blvd-prijs) is een van de genomineerden voor de vanavond uit te reiken Frans Molenaar Coutureprijs. Iversen voelt dat er vanavond veel van afhangt: ,,Ik wil graag de couturekant op en het winnen van deze prijs zou dit proces wellicht kunnen versnellen”. Hij studeerde onlangs af aan de Haagse Kunstacademie met de collectie ’Cultivated Beauty’. Uitgaande van onze obsessie voor het najagen van schoonheidsidealen creëerde hij cleane en tegelijkertijd glamoureus ogende kledingstukken. Dat zou best hoge ogen kunnen gooien bij de jury.

Tja, de jury. Bij elke wedstrijd duiken telkens dezelfde (vak)jurynamen op van een handjevol modejournalisten, stylisten en fotografen die de voorselectie doen en de uiteindelijke winnaars bepalen. Frans Molenaar is jurylid van zijn eigen prijs en probeert de overige juryleden af en toe een beetje te sturen. ,,Soms vind ik dat er maar weer eens een jongen moet winnen. Maar alle genomineerden hebben kwaliteit hoor.” Hoewel hij inmiddels AOW ontvangt, denkt hij nog niet aan stoppen. ,,Binnenkort toon ik mijn 82ste couturecollectie en ik wil door tot de honderd.”

De prijs blijft dus voorlopig nog bestaan en helpt de winnaars in ieder geval aan aandacht en publiciteit. Verder moeten ze het toch vooral hebben van hard werken, toeval en op het juiste moment op de juiste plek zijn. Maar dat geldt ook voor alle ontwerpers die buiten de prijzen vallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden