Analyse Buitenland

Couppoging in Ethiopië werpt schaduw op democratische en vreedzame koers regering

Premier Abiy Ahmed op de nationale tv in legeruniform na de coup. Beeld AFP

De poging een staatsgreep te plegen in Ethiopië heeft een schaduw geworpen over de democratische en vreedzame koers die de hervormingsgezinde premier Abiy Ahmed vorig jaar inzette.

Bij de mislukte coup zijn zaterdag de stafchef van het leger en de deelstaatpresident van Amhara om het leven gekomen. Volgens de Ethiopische regering is een deel van coupplegers gearresteerd terwijl anderen nog worden gezocht.

Het begon in Bahir Dar, de hoofdstad van het autonome Amhara, waar deelstaatpresident Ambachew Mekonnen en een adviseur werden doodgeschoten. Kort daarna werd in de hoofdstad Addis Abeba de stafchef, generaal Seare Mekonnen, in zijn woning vermoord door een lijfwacht. In beide steden waren geruime tijd schotenwisselingen te horen.

Onenigheid zaaien

Volgens de regering was het de bedoeling van de coupplegers om onenigheid binnen de strijdkrachten te zaaien en dan de macht over te nemen. Het brein daarachter zou generaal Asaminew Tsige zijn die verantwoordelijk was voor de veiligheid in Amhara. Hij was vorig jaar samen met honderdduizenden andere gevangenen vrijgelaten nadat Abiy premier was geworden. Asaminew was in de gevangenis beland voor zijn verzet tegen de voormalige regering. Zijn aanstelling als hoofd van de veiligheid in Amhara was onderdeel van een poging van premier Abiy tot nationale verzoening.

Ethiopië heeft sinds vorig jaar drastische veranderingen ondergaan. Het van oudsher autocratische land sloeg de democratische weg in. Er kwam persvrijheid en mensen konden ongehinderd hun mening uiten. Abiy vroeg leiders van de politieke en gewapende oppositie die in ballingschap in het buitenland leefden, naar huis terug te keren. Ook maakte hij vrede met rivaal en buurland Eritrea.

Maar met de grotere vrijheden kwamen ook de sluimerende etnische spanningen naar boven. Ethiopië bestaat uit negen autonome deelstaten die grotendeels zijn gevormd langs etnische lijnen. De Amhara, de op een na grootste bevolkingsgroep, mopperen dat ze gemarginaliseerd zijn, niet alleen onder het vorige bewind maar ook onder Abiy. De premier is een Oromo, de grootste bevolkingsgroep.

Salarisverhoging

De etnische spanningen zijn de afgelopen maanden steeds meer opgelopen. Door het daarmee gepaard gaande geweld zijn zo’n drie miljoen mensen ontheemd geraakt. Ook de strijdkrachten zijn geen hechte eenheid waar Abiy, zelf afkomstig uit het leger, volledig op kan vertrouwen. Vorig jaar marcheerden honderden soldaten met hun wapens naar het kantoor van de premier en eisten een salarisverhoging. Volgens Abiy waren ze erop uit om hem te doden.

Volgend jaar staan verkiezingen op het programma in Ethiopië maar dat lijkt steeds minder haalbaar onder de huidige omstandigheden. De sfeer in het land was al voor de mislukte coup gespannen door vijandelijkheid tussen verschillende bevolkingsgroepen.

De vraag is hoe Abiy op dit alles zal reageren. Hij sprak na de mislukte staatsgreep het volk toe, gekleed in een legeruniform. Gaat hij door met de democratisering van het land of gaat hij vrijheden beteugelen om de controle te houden?

Lees ook:

Nederlanders doen maar wat graag zaken in Ethiopië

In Ethiopië zijn meer dan 130 Nederlandse bedrijven actief. De economische banden tussen de landen gaan ver terug en zijn innig.

Het geweld in Ethiopië plaatst premier Abiy voor een lastige keus

De Ethiopische premier Abiy Ahmed wordt bejubeld om zijn hervormingen. Maar nu het geweld toeneemt in zijn land, staat hij voor moeilijke keuzes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden