Corruptie in grondstofsector aangepakt

Een mijnwerker geeft een schep aan in een kopermijn, vijf kilometer ten noorden van Likasi, in Congo. (FOTO BLOOMBERG) Beeld VIA BLOOMBERG NEWS
Een mijnwerker geeft een schep aan in een kopermijn, vijf kilometer ten noorden van Likasi, in Congo. (FOTO BLOOMBERG)Beeld VIA BLOOMBERG NEWS

amsterdam – - Grondstofbedrijven die aan de Amerikaanse beurs genoteerd zijn, moeten bekend maken hoeveel zij betalen aan buitenlandse overheden voor de winning van olie, gas of mineralen uit de mijnbouw. De transparantie moet corruptie tegengaan in landen waar de materialen worden gewonnen.

De regeling, onderdeel van de Amerikaanse financiële hervormingswet die president Obama gisteren ondertekende, leidde vooral bij ontwikkelingsorganisaties tot vreugde. „Olie-, gas- en mijnbouwbedrijven moeten, als gevolg van deze wet, precies laten weten hoeveel geld ze aan overheden betalen om grondstoffen naar boven te halen”, verklaart Joseph Williams, woordvoerder van het Amerikaanse Publish What You Pay. De organisatie vertegenwoordigt 600 ontwikkelingsorganisaties over de gehele wereld. „Die transparantie maakt het voor regeringsleiders een stuk moeilijker om geld te verduisteren.”

Als voorbeeld noemt Williams Congo en Nigeria. „Corrupte regeringsfunctionarissen kunnen daar relatief gemakkelijk een deel van de opbrengst in eigen zak steken. Niemand weet precies hoeveel er binnenkomt, dus is moeilijk te zeggen wat er precies verdwijnt.”

De bevolking is daar de dupe van. „Deze landen zijn vaak in grote mate afhankelijk van inkomsten uit de olie-, gas- en mijnbouwindustrie. Ook sociale voorzieningen moeten uit die opbrengsten worden betaald. Iedere dollar die in de zakken van een corrupte leider verdwijnt, is er één minder voor de bouw van bijvoorbeeld een ziekenhuis.”

De regeling heeft gevolgen voor bijna negentig procent van de grootste internationale grondstoffenbedrijven. Eerder al werden bedrijven op de beurs in Hong Kong, waar een aantal Aziatische olie-, gas- en mijnbouwreuzen genoteerd is, verplicht tot openheid van zaken.

Ondanks de reikwijdte denken critici dat het effect van de wet minimaal zal zijn. Dat bekend is hoeveel geld een regering binnenkrijgt, stellen zij, hoeft geen invloed te hebben op de bestemming van het geld. Daarnaast kan een corrupte overheid er voor kiezen om zaken te doen met een bedrijf dat niet onder de wet valt. Of het volk werkelijk profiteert van deze maatregel is volgens critici daarom nog maar de vraag.

Williams erkent de knelpunten. „Deze wet moet niet worden gezien als oplossing van het probleem, maar als eerste stap in de goede richting. De bevolking, ontwikkelingsorganisaties en ook buitenlandse overheden, kunnen met deze informatie meer druk uitoefenen op de corrupte regeringen.” Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken sluit zich bij hem aan. „Het is een positieve stap. Met deze wet kan een overheid ter verantwoording worden geroepen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden