Standplaats Mexico

Corrumperende overheidspropaganda regeert in Mexico

Standplaats Mexico. Beeld Trouw

Bij Milenio viel vorige maand de hamer het eerst. Half augustus maakte het hoofdstedelijke dagblad bekend dat zo'n honderd journalisten en redacteuren de laan uit vliegen. Reforma, de meest gerespecteerde krant van Mexico, volgde. 

Van het ene op het andere moment kreeg een deel van het personeel, onder wie enkele befaamde columnisten, te horen dat ze moet vertrekken. Deze week was El Sur, de grootste krant van de zuidelijke deelstaat Guerrero, aan de beurt; tenminste twintig verslaggevers en columnisten moeten weg.

De geruchtenmachine draait op volle toeren. Excelsior, ook een grote landelijke krant, zou de helft van het personeel gaan ontslaan. Mediabedrijf Capital Media zou personeel bij Efekto TV gaan ontslaan en enkele kranten zelfs helemaal willen opheffen.

Twee miljard

Angst maakt zich meester van de Mexicaanse pers: niemand weet welke medium volgende week ontslagen gaat aankondigen. In gesprekken met collega's overheerst de twijfel. Er wordt gesproken over stakingen, over het organiseren van 'een dag zonder journalisten', over het oprichten van vakbonden en belangenorganisaties.

Net als elders in de wereld gaat het ook met de Mexicaanse journalistiek al jaren slecht, maar de afgelopen weken is de situatie in rap tempo geëscaleerd. Belangrijke oorzaak was de aankondiging van Andrés Manuel López Obrador, die 1 december wordt ingezworen als president, dat de volgende regering flink gaat snijden in door de federale overheid betaalde advertenties. 

Onder de vertrekkende president Enrique Peña Nieto werd daar de afgelopen zes jaar meer dan twee miljard euro aan uitgegeven. Het is een gigantische, volkomen ongereguleerde geldstroom. Voor veel media is overheidspropaganda de belangrijkste inkomstenbron, tot soms meer dan de helft van het totale budget. Als het aan López Obrador ligt, moet dat met de helft worden gereduceerd.

De grote mediabedrijven in het land zien de bui al hangen en wachten de eerste bezuinigingen niet af. Ze zijn sinds de verkiezingen van afgelopen 1 juli in blinde paniek links en rechts met de botte bijl in de begroting aan het hakken. 

Gerespecteerde verslaggevers die decennia voor een krant hebben gewerkt krijgen op vrijdag te horen dat ze maandag niet meer naar de redactie hoeven te komen. Ze schrijven in woedende berichten op sociale media dat ze amper worden gecompenseerd. Een gerespecteerde columnist van El Sur vertelde dat hij, na twee decennia voor de krant te hebben geschreven, met zijn ontslag slechts compensatie voor acht jaar werk krijgt.

Botte bijl

De corrumperende werking van overheidspropaganda is al jaren een belangrijk thema in de Mexicaanse pers. Journalisten zijn het er bijna unaniem over eens dat de miljarden aan door de federale regering betaalde advertenties een pervers effect hebben; kranten, tijdschriften en televisie- en radiozenders zijn verslaafd aan dat geld en de overheid kan media onder druk zetten om kritische verslaggeving uit de kolommen te houden.

Toch worden de aanstaande bezuinigingen niet met gejuich ontvangen. In plaats van het probleem geleidelijk en in overleg met de pers aan te pakken, hanteert de aanstaande regering de botte bijl. De schatrijke eigenaren van mediabedrijven presenteren de rekening aan de journalisten. De gevolgen kunnen dramatisch zijn. In een land waar corruptie welig tiert worden niet de mediabedrijven, maar de journalistiek vleuggellam gemaakt.

"Dit is niet wat we wilden", waarschuwde een collega deze week nog. "Zonder goede journalistiek wordt het de komende zes jaar een feest van corruptie."

In de rubriek 'Standplaats Mexico' schrijft Jan-Albert Hootsen over zijn woon-en werkplaats Mexico. Lees al zijn artikelen hier terug.

Lees ook:

Paniekberichtjes kunnen dodelijk zijn

Heb je dit gelezen?", schreef de schoonmoeder van Jan-Albert Hootsen een paar dagen geleden ongerust op WhatsApp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden