Corrie Jacobs

,,Alles wat komen gaat is goed. Je hoeft je alleen maar open te stellen, en het te laten gebeuren,'' zegt klankmasseur Jimmy Fredrikz vooraf.

door Koert van der Velde

,,O ja?'' verklaart Corrie Jacobs achteraf, ,,dat maak ik zelf wel uit. Ik houd altijd afstand. Zelfs bij een film vergeet ik meestal niet dat ik zit te kijken. Heel anders dan een vriendin van me, die zelfs bij een poppenkastvoorstelling al staat te roepen.''

Jimmy incasseert twintig gulden per persoon voordat hij de huiskamerdeur van zijn woning in de Medusastraat opendoet. Binnen liggen de deelnemers, bijna allemaal vrouwen, al klaar. Ze liggen op matjes die zo dicht mogelijk tegen elkaar zijn aan neergelegd. ,,Meer deelnemers, brengen meer op,'' constateert Jacobs. ,,Het is een mengvorm van spiritualiteit en zakelijkheid. Maar we moeten zo wel erg dicht tegen elkaar aanliggen.''

In een ruime hoek heeft Jimmy zijn Tibetaanse klankschalen, Aziatische gongs en Australische didgeridoo opgesteld. Hij dempt het licht en begint geconcentreerd met een bosje houtjes te rammelen. De spirituele reis is begonnen. Na enkele minuten pakt hij een grote tamboerijn waarin een soort bonen liggen. Een minuut of tien beweegt hij de tamboerijn voorzichtig in het rond, waarbij je de bonen over het vel hoort rollen. Het geluid van een harde regenbui op de ramen. Er op los associëren is een van de voorwaarden voor een geslaagde reis. Jacobs heeft vooral een liedje van John Lennon in het hoofd, vertelt ze later, 'give peace a chance'. En ze heeft wat ze noemt nog meer 'verkeerde associaties': ,,Het leek hier met al die mensen zo dicht tegen elkaar aan wel een soort jeugdherberg. En toen het even stil was, hoorde je de buren de wc doortrekken. De ideale situatie om je te kunnen concentreren, 'aan niets te denken', bestaat niet. Dat vind ik komisch: zo is kennelijk het leven. In deze workshop heerste echter de suggestie van bloedige ernst.''

Jimmy neemt een didgeridoo ter hand. ,,Je hoeft niet muzikaal te zijn om de didgeridoo te spelen,'' meldt de folder, en dat klopt. Jimmie brengt uit de stam van de eucalyptus een monotone, zeurderige klank voort. Hij beheerst het instrument wel - de klank gaat door of hij nu blaast of niet, zoals bij een doedelzak. En hij weet ondertussen diergeluiden voort te brengen: het geblaf van een hond. Maar dat is allemaal bijzaak, zegt al weer de folder. Het gaat om intuïtief spelen. De 'reis naar binnen', zoals de aankondiging het noemt, lijkt sommige deelnemers in andere werelden te hebben gebracht, in ieder geval in dromenland. Alom klinkt gegeeuw en er is zelfs iemand hard aan het snurken.

Het grootste deel van de anderhalf uur beweegt Jimmy zijn handen over de rand van klankschalen die zo een resonerend geluid voortbrengen en slaat hij op gongs, kleine en grote. Ook dit brengt een resonerend geluid voort, met veel 'boventonen', die de bedoeling hebben je mee te voeren naar hoger sferen. Jacobs wordt niet meegevoerd. Als Jimmy met zijn pauken de anderhalve meter hoge gong bewerkt, en met de vrijkomende boventonen de deelneemsters naar het hoogtepunt voert, ligt Jacobs met haar vingers in de oren. ,,Die gong produceert het lawaai van een opstijgend vliegtuig.''

'Heerlijk', 'ik ben er helemaal in opgegaan', 'ik voelde me helemaal uit elkaar vallen', 'fantastisch Jimmy', zeggen de vrouwen, als Jimmy is gestopt en met thee rond gaat. Een vrouw van in de zeventig heeft nog niet al haar frustraties kunnen loslaten. Ze schampert tot twee maal toe: ,,Dit is niet goed voor christenen.''

,,Ieder z'n eigen waarheid,'' zegt Jimmy. ,,Het is allemaal goed.'' Jacobs vindt Jimmy's new age-workshops nog ouderwetser dan menig hedendaagse kerkdienst. ,,Hij doet alles, wij mogen alleen maar liggen en luisteren. Ik had ook best op zo'n klankschaal willen slaan.'' Maar Jacobs ziet ook overeenkomsten. ,,Net als bij een kerkdienst heeft iedereen gehoord wat zij wil horen. Preek of klankschaal zijn hierin niet erg verschillend.''

Geef Jacobs maar een kerkdienst. ,,Al lagen we veel te dicht bijelkaar, toch waren we allemaal op onszelf teruggeworpen, er was geen contact. Na de workshop verliet iedereen weer het huis, zonder dat ze noemenswaardig contact met elkaar hadden gehad. Wat mij betreft heeft religie ook een ethische dimensie. God is een opdracht, tot liefde.''

,,Voor mij is het dichter bij God komen een kwestie van momenten en fragmenten. Soms kunnen we het ideaal heel even bereiken. Zoals soms 'in een kus het hele leven wordt meegegeven' (Abel Herzberg). Maar meestal is een kus alleen maar een kus.'' Zoeken naar een schaars 'moment van God' doe je voor Jacobs met elkaar. ,,Het samen met anderen en met behulp van de traditie zoeken naar taal, bijvoorbeeld om verdriet te verwoorden. Dan kom je uit bij een dichtregel zoals De rivier loopt tegen de berg op - om zo je verzet uit te drukken.''

,,Vooruit, ik geef deze 'klankreis' het voordeel van de twijfel. Ik sluit niet uit dat je het vaker moet doen om er meer aan te beleven. Misschien is ook dit een methode om dichter bij God te komen, al weet je nooit of gevoel van contact met het goddelijke geen fantasie is. Ik wil het denken daarover niet afsluiten, zoals hier wordt geprobeerd.''

,,Blijkbaar kunnen de vrouwen die deze klankreis bezoeken zich niet terugvinden in de traditie die gangbaar is,'' constateert Jacobs. Maar de twee staan niet per se tegenover elkaar. ,,Op zich is een klankreis best te integreren in een kerkdienst. Als het dan maar geen twee uur duurt.''

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden