Reportage

Corpus Christi is nog lang geen veilige haven

Een vrouw op de veranda van haar zwaar aangetaste huis in Orange, net ten noorden van Corpus Christi.Beeld Getty Images

Orkaan Harvey miste de belangrijke havenstad Corpus Christi op een haar. De raffinaderijen draaien weer, maar er zal meer over veiligheid moeten worden nagedacht.

De rij voor de raffinaderij van Citgo, in de Zuid-Texaanse stad Corpus Christi, telt enkele tientallen tankwagens. Het gros zal nog even moeten wachten voor ze met lading en al weer kunnen vertrekken. De chauffeurs leunen loom in de schaduw van hun cabines, schuilend voor de felle middagzon.

"Normaal gesproken zouden die wagens naar Houston zijn gegaan om benzine te halen", legt Winston Armstrong (55) uit. Tot voor kort had hij hier een bedrijfje dat de stukken braakliggende grond tussen de fabrieken onderhield. "Maar alles ligt daar stil, ze zijn omgeleid naar Corpus Christi om hier hun lading te halen. De orkaan heeft de raffinagecapaciteit van de hele staat stevig aangetast."

Orkaan Harvey scheerde negen dagen geleden rakelings langs de Corpus Christi, met 300.000 inwoners een van de belangrijkste havensteden van Texas. Daarmee bleven bleef een grote catastrofe uit; de haven hier is een uitgestrekt gebied van olieraffinaderijen, chemische fabrieken, pijpleidingen en overslaghavens.

Abrupt tot stilstand

"We mogen echt van geluk spreken, je denkt er liever niet aan wat er zou zijn gebeurd als Harvey hier huis had gehouden", zegt Armstrong, die het havengebied als zijn broekzak kent. Hij rijdt in zijn witte terreinwagen door de haven, links en rechts namen van grote petrochemische bedrijven noemend. Daar, een raffinaderij van Citgo. Verderop een van Valero Energy. In de verte liggen drie enorme boorplatforms te wachten op reparatie. Alle liggen ze in een open vlakte, een makkelijke prooi voor de elementen.

De Texaanse kust is van cruciaal belang voor de Amerikaanse petrochemische industrie. Het gebied raffineert dagelijks 2,5 miljoen vaten olie en verzorgt pakweg zeventig procent van de Amerikaanse productie van ethyleen, een belangrijk bestanddeel van veel kunststoffen.

Die enorme industriële machine kwam vrijdag 25 augustus abrupt tot stilstand toen Harvey aan land kwam. De raffinaderijen en fabrieken werden stopgezet, de haven bleef dagenlang leeg. En terwijl Corpus Christi werd gespaard, overstroomden fabrieken en raffinaderijen in het noordoosten van de staat; in een enkel geval met ontploffingen tot gevolg.

Pas een dag of vijf nadat Harvey hier ging liggen, kwam de haven weer voorzichtig tot leven. Woensdagnacht waren vanuit de verre omtrek ongebruikelijk felle steekvlammen van de raffinaderijen te zien, die flink moesten affakkelen om weer op gang te kunnen komen. De eerste vrachtschepen voeren rond het weekeinde de haven pas weer binnen, maar op zaterdag was er nog altijd weinig bedrijvigheid.

Met zichzelf in beraad

"Het kan zeker vijf jaar duren voor de industrie aan de Texaanse kust zich herstelt van alle schade die er is aangericht", zegt George Baker, een energiespecialist in Houston. "Er zal nog lange tijd een gebrek aan producten als ethyleen zijn, tankwagens zullen moeten uitwijken naar steden als Corpus Christi om aan de vraag naar benzine te kunnen voldoen."

In de eerste weken na Harvey ligt de prioriteit voor de zware industrie in het gebied rond Corpus Christi bij het weer op gang brengen van de productie. Daarna zal het gebied volgens experts echter met zichzelf in beraad moeten gaan. Harvey mocht dan zijn geclassificeerd als een storm die zich eens in de zoveel eeuwen voordoet, volgens Baker is de realiteit dat zulke stormen, mede door de opwarming van de aarde, vaker zullen voorkomen. "Er zal op een andere manier naar veiligheid moeten worden gekeken, we hebben de afgelopen jaren te veel stormen gehad om Harvey als een incident te zien", zegt Baker. "De petrochemische industrie kan niet hier niet vertrekken, dus ze zullen moeten investeren in veiligheid, in drainagesystemen. Er zullen miljoenen moeten worden uitgegeven om de schade van vergelijkbare stormen te beperken."

In het havengebied rond Corpus Christi is duidelijk hoe kwetsbaar de industrie is. De meeste fabrieken liggen er op slechts enkele honderden meters van de kust, slechts enkele meters hoger dan het zeeoppervlak. Harvey miste de stad, maar een volgende orkaan doet dat wellicht niet.

"Op dit moment hebben we de situatie onder controle en zijn we goed voorbereid op nieuwe stormen", zegt een veiligheidsinspecteur van een chemische fabriek in Corpus Christi, die anoniem wil blijven om vrij over het onderwerp te kunnen spreken. "Mensen moeten zich dus niet al te druk maken over de petrochemische industrie hier, veiligheid is prioriteit. Toch zullen we moeten gaan nadenken over de toekomst, zeker als er ieder jaar stormen als Harvey zullen zijn."

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Een gestrand boorschip in de haven van Corpus Christi.Beeld ZUMAPRESS.com

Onheil is nog niet voorbij voor Houston

Het vliegveld van Houston is weer open - al is de dienstregeling beperkt - en concerns als Exxon starten hun raffinaderijen bij de stad op. Maar de meeste raffinaderijen en chemiefabrieken in Zuid-Texas, die vanwege orkaan Harvey en de watervloed werden uitgeschakeld, zijn nog dicht.

Op het eerste gezicht lijkt de directe schade aan de honderden complexen mee te vallen. Alleen chemiefabriek Arkema kampte met brand en explosies. Maar ook als de directe schade meevalt, wil dat niet zeggen dat de installaties weer snel kunnen draaien.

Zo is de bevoorrading een probleem. Veel havens in Texas zijn nog gesloten - of dicht voor grote vaartuigen. Dat geldt ook voor de Port of Houston. Voor de kust liggen 28 tankers met olie voor anker. Overigens zijn vanuit Europa al tankers onderweg naar de Verenigde Staten. Die kunnen het noordoosten van olie voorzien, nu de aanvoer vanuit het zuiden is gestokt. Ook benzine en kerosine worden vanuit Europa naar de VS verscheept.

Het vervoer van olie- en chemieproducten is een andere kwestie. Pijpleidingen, zoals de Colonial Pipeline, die producten als benzine en kerosine van het zuiden naar het noordoosten transporteren, zijn afgesloten of deels buiten gebruik. Wegen en spoorwegen zijn mogelijk beschadigd, vaarwegen nog niet toegankelijk. Het zou goed kunnen dat het de transportmogelijkheden zijn die bepalen wanneer chemiefabrieken weer opengaan - en niet de schade aan installaties.

Waar problemen zijn, zijn kansen

Een apart probleem vormt ethyleen, een stof die in veel kunststoffen wordt verwerkt. Nu de productie ervan in Houston en omgeving stilligt, kan de fabricage van die andere kunststoffen in gevaar komen. De prijzen voor ethyleen stijgen, de benzineprijzen ook. Ethyleen zit in talloze producten: van plastic tassen tot luiers, banden, verpakkingen en pvc.

Gouverneur Greg Abbott van Texas schat de totale schade van de orkaan Harvey tussen de 150 en 180 miljard dollar en volgens persbureau AP wacht Houston mogelijk nieuw onheil. Dertien van de veertig gifstortplaatsen, gevuld met afval van de olie- en de chemische industrie, zouden zijn ondergelopen. Mogelijk is er gif in de stad terechtgekomen - of zal het zich vastzetten in de bodem.

Waar problemen zijn, zijn ook kansen. Amerikaanse persbureaus speculeren op extra productie in de auto-industrie. Volgens schattingen betekende de storm het einde voor 300.000 tot 500.000 auto's.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden