Corot was here

Deze zomer reizen Stefan Kuiper en Auke Hulst door Europa op zoek naar de plekken die schilders afbeeldden op hun meesterwerken. Aflevering 6: Camille Corots 'La Rochelle, entrée du port' (1851)

STEFAN KUIPER

De kunst van Jean-Baptiste Camille Corot (1796-1875) is spectaculair onspectaculair. Zijn doeken, en dat kunnen bijbelse voorstellingen zijn, landschappen of Arcadische taferelen, zijn de muurbloempjes van de negentiende eeuw: schoonheden die zich niet bewust zijn van hun schoonheid, aarzelende debutantes: verlegen, schuw. Het heeft Corot de reputatie bezorgd van minst bekende bekende schilder - de kleinste grote meester.

'La Rochelle, entrée du port' (1851) is een mooi voorbeeld van die ingetogenheid. 27 centimeter hoog. 42 centimeter breed. Een schilderij voor in de laptop-tas. Locatie is La Rochelle, een havenplaats aan de Franse westkust. Ooit, tot aan de vijftiende eeuw, was dit door import van zout en wijn de belangrijkste stad aan de Atlantische kust; tegenwoordig geniet het enkel nog enige bekendheid als laatste rustplaats van Jacques Cousteau's schip de Calypso, de uitkomst van een slepende gerechtelijke strijd tussen de weduwe van de zeebioloog en nageslacht uit een eerder huwelijk. De havenpoort is onveranderd gebleven sinds Corots tijd, maar verder lijkt het op om het even welke mondaine Franse badplaats. Lounge-café's, champagne, Hugo Boss and all that. Een wellevende plek voor wellevende mensen.

Corots verblijf in La Rochelle was van korte duur - zoals ieder verblijf voor hem tijdelijk was. Op zijn zesentwintigste was hij door een familietoelage bevrijd van een loopbaan als vertegenwoordiger, waarna hij zijn leven spendeerde aan zijn favoriete tijdsbestedingen: reizen en schilderen.

Hij groeide uit tot spil van de negentiende-eeuwse Franse landschapschilderkunst, kende iedereen, kwam overal, zat in allerlei commissies. In de jaren twintig ontdekte hij het genre van de veduta, een topografisch accuraat weergegeven stuk stad of natuur - de brug van Augustus, de Civitta Castelana, een tuin in Tivoli - dat vaak diende als basis voor een mythologische voorstelling of volwaardig landschap. Corot excelleerde in dit genre. Hij maakte er honderden.

'La Rochelle, entrée du port' valt in de tweede categorie: een vingeroefening voor een ambitieuzer doek. Op het eerste gezicht oogt het weinig spectaculair: twee witte uitkijktorens met kijkgaten en kantelen, daarachter, in een waterig verschiet: zeilboten, een kade, een kerk. De kleuren zijn dof, de afwerking is aan de slordige kant - is dit, vraag je je af, nu het werk van een grote meester?

Kijk beter, en je wordt beloond. Dan zie je hoe vrij Corot schildert; hoe mooi hij tonen op gevels en koepels laat contrasteren, zijn metalige licht, zijn bravoure. Dan begrijp je waarom hij zo'n aantrekkelijk voorbeeld was voor jonge schilders: voor zijn pupillen Pisarro en Berthe Morisot, maar ook voor Monet en Manet, en voor Cézanne natuurlijk, voor wiens impressies van de Mont Sainte-Victoire Corot met zijn hoekige en analytische manier van schilderen al in de jaren veertig de weg plaveide.

Later dat jaar maakte Corot zijn definitieve schilderij van La Rochelle. Vertegenwoordigde de voorstudie de moderne kant van de schilder, 'Le Port de la Rochelle' (nu in de Yale University Gallery) neigt meer naar zijn ouderwetse persona: die van de herderinnetjes en bosnimfen, het gerespecteerde lid van de Academie, de classicist.

We zien schippers en boten, paarden en ezeltjes, fijnzinnige kleurschakeringen in de lucht; we zien, kortom, veel meer dan op 'La Rochelle, entrée du port', en toch voelt het als minder. Is dat de voorliefde van het moderne oog voor het rafelige en onaffe? De erfenis van het impressionisme?

'Le Port de la Rochelle' was één van Corots persoonlijke favorieten, het heet een meesterwerk te zijn, in catalogi wordt het altijd in kleur gereproduceerd. Maar open google en zie het zelf: die voorstudie is beter.

VERDER LEZEN: Jean Leymarie, Corot, Editions d'Art Albert Skira, pp. 175 (antiquarisch)

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden