Nationale eenheid

Coronacrisis duwt aartsrivaal Gantz in Netanyahu’s armen: Israël heeft een noodregering

Benjamin Netanyahu (links) en Benny Gantz reiken elkaar de hand tijdens een herdenkingsdienst voor oud-premier Rabin, op 10 november 2019.Beeld REUTERS

De oppositie in Israël gaat mogelijk toch met aartsrivaal en premier Netanyahu in zee om zo snel corona-crisis aan te pakken.

Het is een verrassende wending: na een jaar van felle weerstand heeft het er alle schijn van dat de Israëlische oppositieleider Benny Gantz alsnog met premier Netanyahu in zee gaat. Het afgelopen jaar presenteerde Gantz zich nadrukkelijk als de grote rivaal van Israëls langst­zittende leider. Zijn belangrijkste doel, zo zei hij keer op keer, was het premierschap van Benjamin Netanyahu ten einde brengen. 

De politieke impasse die dat veroorzaakte, maakte dat Israëliërs het afgelopen jaar al drie keer naar de stembus moesten. Nooit had Netanyahu’s centrum-rechtse Likud-partij voldoende zetels om een coalitie te vormen. Voor een regering was de steun van Gantz noodzakelijk, maar die wees samenwerking stellig af. Zolang premier Netanyahu nog verdacht was in een grote corruptiezaak, weigerde de oppositieleider van het centrum-linkse Blauw Wit-blok ieder overleg.

Zolang de impasse voortduurt, kan Israël de crisis niet bestrijden

Maar het coronavirus, dat zich ook in Israël snel verspreidt, verandert de zaak. In het land raakten tot dusver ruim 2600 mensen besmet. Acht van hen overleefden dat niet. Zonder gekozen regering mag het parlement geen knopen doorhakken over de begroting of andere grote onderwerpen. Zolang de impasse voortduurt, kan Israël de crisis niet bestrijden, redeneerde Gantz. 

In een verrassende manoeuvre liet hij zich donderdag tot parlementsvoorzitter kiezen, met steun van Netanyahu’s Likud-partij. In die functie verklaarde hij zich voorstander van een regering van nationale eenheid. In de Knesset, het Israëlische parlement, noemde Gantz zijn voorstel ‘het juiste voor dit moment’. “Dit zijn geen normale tijden en dat vraagt om ongebruikelijke beslissingen”, zei hij. “Dit is niet het moment voor een machtsstrijd en moddergooien. Dit is het moment voor verantwoordelijk, toegewijd en patriottisch leiderschap. Laten we samenwerken en Israël uit deze crisis halen.”

Door de deal tussen de twee rivalen, die nog moet worden ondertekend, blijft Netanyahu de komende anderhalf jaar waarschijnlijk premier. Dat is de helft van de regeringstermijn. Daarna volgt Gantz hem voor achttien maanden op.

Corruptieschandaal

De draai van Gantz is vooral een overwinning voor zijn rivaal Netanyahu. Die slaagt erin zijn macht voort te zetten, ondanks een groot corruptieschandaal en het uitblijven van een meerderheid bij de verkiezingen. Voor veel rechtse stemmers bevestigt het de gewiekstheid van de premier.

Maar de linkerflank van het Israëlisch parlement reageerde woedend. “Hiermee spuugt Gantz in het gezicht van de stemmers van Blauw-Wit en de gehele centrumlinkse ­coalitie”, vindt Nitzan Horowitz, de leider van de linkse partij Meretz. Voor de twee leiders met wie Gantz vorig jaar de Blauw Wit-coalitie vormde, Yair Lapid en Moshe Yaalon, was het besluit reden om met de oppositieleider te breken. Direct vroegen de  twee een formele afsplitsing aan. Zij zullen verdergaan onder de naam Blauw Wit, omdat de twee groepen een meerderheid in het centrum-linkse blok hebben. Horowitz: “Het is een donkere dag.” 

Lees ook:

Op bezoek bij ­Netanyahu’s achterban

Premier Benjamin ‘Bibi’ Netanyahu blijft mateloos populair, ondanks corruptieschandalen. Drie interviews met stemgerechtigden, elk met een heel eigen achtergrond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden