Cordon rondom Blok blijft

Het Vlaams Blok is dood, na het vernietigende oordeel van het Hof van Cassatie. Of de andere politieke partijen door willen met een nieuw Blok is echter de vraag.

BRUSSEL - Worden veroordeeld wegens racisme en vervolgens worden verboden omdat je een criminele organisatie bent heeft ook voordelen: De leiders van het Vlaams Blok kunnen met een schone lei verder. Na wat plichtmatig boegeroep, gisteren bij het Hof van Cassatie, bereiden ze nu monter hun volgende partijcongres voor. Een nieuwe naam, een nieuw geluid en een trouwe achterban.

Partijvoorzitter Frank Vanhecke had in de rechtszaal woedend gereageerd, maar hij was nog niet buiten of hij gaf toe dat het arrest een opluchting was. Geen juridische kopzorgen meer. Al die lastige aantijgingen van racisme, aanzetten tot vreemdelingenhaat en neonazisme zijn verleden tijd, want ze horen bij een club die niet meer bestaat. Zand erover.

Het is een bezwerende reactie, want de politieke toekomst van de beweging hangt niet alleen van haar eigen leden af. De vraag is nu of andere politieke partijen hun halsstarrige weigering om met het Vlaams Blok samen te werken net zo luchtig loslaten. Dat lijkt ijdele hoop. De kwalificatie 'criminele organisatie' gonst na in de hoofden van allen die in de afgelopen jaren vochten voor het cordon sanitaire, de afspraak om politici van het Vlaams Blok buiten elke politieke bestuurscoalitie of -functie te houden. De partij is dood, maar haar leiding is springlevend en het brein van haar wederopstanding.

Daarom laten de meeste partijen hun standpunt over het Blok of zijn opvolger voorlopig ongewijzigd. Zo valt het de christen-democratische partij CD & V op dat de Blok-kopstukken vooral benadrukken dat alles bij het oude blijft. Ook de sociaal-democraten van de partijen SP.A en Spirit vertrouwen de nieuwe partij niet. ,,Als een partij wegens racisme wordt veroordeeld, is dat niet niks'', zegt SP.A-voorman Steve Stevaert. ,,Ik geloof niet dat het Blok een andere partij kan worden.'' Ook Spirit is kritisch: ,,Het Blok blijft een xenofobe partij die streeft naar een conflictmodel in de maatschappij.'' De partij Groen!, die in het Vlaams Blok haar aartsvijand ziet, zegt 'de collectieve lastercampagne tegen de allochtone bevolking' niet te zullen vergeten en hoopt dat andere partijen dat ook niet doen.

Die oproep is reëel, omdat er ondanks het cordon sanitaire geregeld werd geflirt tussen het Blok en andere partijen. De liberalen sloegen na het arrest een gematigd positieve toon aan. ,,Wij hebben het gevoel dat er binnen het Vlaams Blok twee stromingen zijn'', zegt VLD-voorzitter Bart Somers voorzichtig. ,,De ene wil slechts een cosmetische operatie, de andere wil echte democratische hervormingen. Als de laatste stroming het haalt moeten we de zaak opnieuw bekijken.''

Uiteindelijk oordeelt de Vlaamse kiezer. De oude partij kreeg volgens recente peilingen al zo'n dertig procent van de stemmen. Dat was ook volgens de partij zelf het hoogst haalbare, omdat het besmeurde verleden haar als een molensteen om de nek hing. De partijleiding deed gisteren alsof het Hof van Cassatie die molensteen nu heeft verwijderd. Het Vlaams Blok is dood. Leve de Vlaamse Liga, Vlaams Belang, of hoe de nieuwe rechts-nationalistische partij ook mag gaan heten. Maar vooralsnog staat ze alleen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden