Corbyn: 'Onder Labour waren de computers niet gecrasht'

Labour-leider Jeremy Corbyn zaterdag tijdens een campagnebijeenkomst. Beeld REUTERS

Ze moest haar computer uitschakelen. Ook kon ze haar vaste telefoon niet meer gebruiken. Preeti Gill (38), huisarts in een van de getroffen NHS-klinieken in Londen, kon door de cyberaanval vrijdag van het ene op de andere moment haar werk niet meer doen. 

“Zoiets had ik nog nooit eerder gemaakt. Er was geen paniek, maar het was wel ontzettend frustrerend. Er zat nog een wachtkamer vol patiënten.”

In totaal werden 61 Britse gezondheidsinstellingen getroffen door de ransomware, die computers ‘gijzelde’ tot er 300 dollar aan losgeld in bitcoins was overgemaakt. NHS-ziekenhuizen waren gedwongen om operaties te schrappen en patiënten naar huis te sturen. De NHS, de National Health Service, is de naam voor de door de staat gefinancierde Britse gezondheidszorg.

“Het lastigste was dat alle patiëntgegevens in onze computers staan. We hebben geen handgeschreven dossiers meer. Ik had geen toegang meer tot het soort medicijnen dat patiënten gebruiken, of hun bloedtest-resultaten. Als huisarts kun je dan niet zoveel meer”, zegt Gill. Uiteindelijk was de hack in de loop van het weekend grotendeels verholpen en draaiden de meeste getroffen instellingen weer normaal.

Maar er barstte in Groot-Brittannië wel een hevige discussie los over hoe het mogelijk was dat juist Britse ziekenhuizen doelwit konden worden. Zo bleken aardig wat ziekenhuizen nog altijd uitermate oude software te gebruiken: Microsoft Windows XP, in veel gevallen 14 jaar oud. Ook bleken antivirusprogramma’s al lange tijd niet te zijn vernieuwd.

Campagnetijd

“De beveiliging van computersystemen bij de NHS had al in 2015 vernieuwd moeten worden”, zei Labour-leider Jeremy Corbyn, die er als de kippen bij was om de regering als medeschuldige aan te wijzen. “Meerdere waarschuwingen zijn genegeerd. Er is belangrijke informatie verloren gegaan, terwijl we letterlijk gegijzeld werden door criminelen. Ik vind het walgelijk. Een Labour-regering zou zulke essentiële computersystemen niet onbeveiligd aan hun lot overlaten”, ging Corbyn verder.

Het is immers campagnetijd, dus een uitgelezen moment voor Labour om de regering hard aan te pakken. Corbyn weet dat de bezuinigingen die de Conservatieven de afgelopen jaren doorvoerden op de publieke voorzieningen hun zwakke plek is. Het is daarom niet verwonderlijk dat premier May het zo min mogelijk over de NHS wilde hebben, maar veel meer over de cyberaanval zelf. “Het is een wereldwijde hack­aanval van een niveau zoals we dat zelden hebben gezien”, zei ze.

Haar minister van defensie, Michael Fallon, legde de schuld deels bij de ziekenhuizen: “Er is wel degelijk geld beschikbaar om software in ziekenhuizen te vernieuwen. We hebben ze al meerdere keren gewaarschuwd. Ze hadden eerder actie moeten ondernemen. Daarnaast is een autofabriek van Nissan getroffen, het is meer dan alleen de NHS.”

“Het is moeilijk vast te stellen wie er precies verantwoordelijk voor is”, zegt Gill. “Het probleem is dat de gezondheidszorg al lange tijd onder grote druk staat. Nu valt op dat de software verouderd is en vindt iedereen dat dat alle prioriteit moet krijgen. Maar straks is het bijvoorbeeld het tekort aan verpleegkundigen, artsen of ziekenhuisbedden. Alles staat onder hoogspanning.”

Daarbij hebben de Conservatieven wat haar betreft geen goede reputatie. “Al sinds Cameron in 2010 aan de macht kwam, wordt er bezuinigd en worden delen van de NHS geprivatiseerd. Er zijn nog tientallen miljarden nodig om alle problemen te verhelpen. Die komen er zeker niet bij onder de Conservatieven. Ik snap wel waarom May het deze campagne liever over Brexit heeft.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden