Copyright

Het zal voor u en mij misschien geen acuut probleem zijn, maar de praktijk van deze week en eerder leert dat we tegenwoordig maatregelen moeten nemen ten aanzien van het copyright op ons eigen leven. Als we tenminste van plan zijn er een publicitair interessant geheel van te maken. Dat heb ik vooral geleerd van Brigitte Bardot, wier wapenfeiten, als ik de mannenwereld tenminste moet geloven, voorheen voornamelijk tot twee beperkt bleven. Maar zij was het wel die het geniale initiatief ontwikkelde om ter bescherming van zichzelf tegen een verschrikkelijke biografie er zelf een te schrijven. Deze strategie deed ze telefonisch, ook al een geniale zet, uit de doeken tegenover Marc Chavannes, de chique, academisch gevormde redacteur van NRC/Handelsblad.

SUSANNE PIET

De heer Freddy Heineken had aan deze zet, zo bleek uit de pers deze week, weleens gedacht, maar er niets van kunnen realiseren. Op tijd. Daarom staat de foto van hem met Vanessa, wier wapenfeiten de zijne tijdelijk overschaduwen, in verschillende kranten. Dankzij een biografie die niet zijn fijnste karaktertrekken blootlegt. Het leek haast of hijzelf de commotie rond de publicatie had veroorzaakt, maar wie goed oplet zal ontdekken dat de bron van dit alles bij de schrijfster ligt. En wat kun je eraan doen? Tegenspreken, bestrijden, procederen? Olie op het vuur.

Voor het schrijven van een biografie over iemand heb je kennelijk medewerking noch toestemming nodig van je onderwerp. Je kunt er gewoon aan beginnen en afhankelijk van het sensatiepotentieel van de onder de loep te nemen persoon, lacht de belangstelling van uitgevers en pers je tegemoet, alsmede materiële en immateriële genoegens. De sappige biografie is een aantrekkelijk product. Een kwaliteitsuitgeverij, oorspronkelijk gespecialiseerd in literatuur als Vasalucci, hoopt met BB de schrijvende kunsten te kunnen blijven steunen. De verleiding van de opbrengst heeft al eerder een uitgeverij als Bzzztoh, voormalig publicist van het literaire tijdschrift Bzzletin, geheel doen verworden tot een groezelige producent van sensatiebiografieën, onthullingsboeken als van de Epese Jolanda en kookboeken. Kwaliteit of waarheidsgehalte vormen geen norm, want een flinke rel is wel zo'n substantiële succesfactor voor de afname van een boek, zoals in de VS en Engeland al werd bewezen.

Ik ben persoonlijk wel blij dat soms kwaliteit zegeviert, zoals Van Oostroms werk over Van Maerlant (Ako-prijs), of zoals in het geval van de promovendus van bioloog Hugo de Vries, die nu als beloning brieven van Darwin heeft gevonden. Misschien is er toch rechtvaardigheid.

Is het onrechtvaardig dat de beroemde persoon zo kwetsbaar is? Bisschop Muskens zal het vast met mij eens zijn dat er een ander soort rechtvaardigheid bestaat. Wie interessant werk verricht dat gepaard gaat met macht en invloed, krijgt daarvoor veel geld. Hoewel deze ongelijkheid op zich als motief genoeg zou zijn voor de veel minderbedeelde mensen, om in ieder geval troost te vinden in de wetenschap van het persoonlijk ongeluk van de fortuinlijke, is er nog veel meer scheef. De rijke persoon ontvangt namelijk ook meer waardering, status en respect, met alle materiële emolumenten die daarbij horen, van auto met chauffeur tot eens per week een kosteloze topzetel in de Arena. Daarbij komen ook nog de fijne gevoelens van competentie, controle, zelfvertrouwen, identiteit, betekenis hebben. Het is gewoon niet eerlijk. Mag er dus iets tegenover staan? Van mij wel, ik gun iedereen zijn genoegdoening, eventueel reeds in dit aardse leven. Maar voor diegenen met ambitie die de bui al zien hangen heb ik het advies zo snel mogelijk aan het eigen levensverhaal te beginnen, want copyright is (nog) voor zeventig jaar geldig en dan heb je er nog wat aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden