Weblog

Coöperaties slagen nu zelfs in moeilijke gevallen

Een inwoner van Heeze-Leende tekent voor een glasvezelabonnement bij zijn lokale coöperatie HSLnet. Beeld HSLnet
Een inwoner van Heeze-Leende tekent voor een glasvezelabonnement bij zijn lokale coöperatie HSLnet.Beeld HSLnet

Gun me even een halve zijsprong. Dit keer even niet zozeer over zonnepanelen en andere energiebrengers, maar over coöperaties. Die slagen in Nederland steeds vaker, nu zelfs bij echt moeilijke kwesties.

Zoals voor velen van u denk ik al wel duidelijk is, ben ik een groot voorstander van een coöperatie voor lokale energie. Coöperaties hebben het grote voordeel dat het grote voordeel voor de leden is, voor de lokale deelnemers, en niet voor multimiljonair wordende bestuurders en ver weg wonende aandeelhouders.

Maar ik streef eerlijk gezegd niet alleen naar een coöperatie voor lokale energie. In feite ben ik ook al een paar jaar bezig met een nieuw glasvezelnet voor Bergen. Ook dat zou door een lokale coöperatie gerealiseerd kunnen worden. Maar als dat niet lukt, zou het even zo goed door grote bedrijven als KPN en Reggefiber aangelegd kunnen worden.
Uit het feit dat ik, samen met enkele anderen, al een paar jaar naar zo'n glasvezelnet streef, en dat Bergen het dus nog niet heeft, mag u concluderen dat het een moeilijke zaak is. Moeilijker dan een energiecoöperatie, denk ik. Dat heeft vooral met één ding te maken: financiën.

Enorme hobbel
Een energiecoöperatie kan desgewenst met weinig startkapitaal beginnen. De kostbare gasbuizen en elektriciteitsnetten zijn er immers al. En als je toch 'groots' van start wil gaan, met bijvoorbeeld een windmolen van een paar miljoen, dan weet je dat die molen zichzelf hoe dan ook snel terugverdient.
Bij glasvezelnetten ligt dat anders. Dan wil je juist een nieuwe infrastructuur aanleggen. En die is door al het graafwerk kostbaar! Pakweg 1000 euro per aansluiting. En je kunt niet met twintig of tweehonderd aansluitingen beginnen, je moet meteen hele dorpskernen of wijken van glasvezel voorzien, anders rendeert het al helemaal niet.
Voor een dorp als Bergen betekent dit dat je minstens vier miljoen euro moet hebben om te kunnen beginnen en dat de hele gemeente een investering van dertien miljoen vergt. Wil zo'n investering de eerste jaren al rendabel zijn, dan moet bijna de helft van alle huishoudens vanaf dag één klant van je zijn.
Dat is een enorme hobbel.
Maar zie: in het Brabantse Heeze-Leende zijn ze deze week als eersten met hun coöperatie HSLnet boven de magische grens van 50 procent gekomen. Meer dan de helft van alle inwoners heeft daar dus, terwijl er nog geen meter glasvezel in de grond ligt, getekend voor een abonnement. Een geweldige prestatie.

Kracht van lokaal
Dat is dan toch weer de kracht van de lokale coöperatie. Succes gebaseerd op een groot saamhorigheidsgevoel.
En Heeze-Leende was deze week niet de enige coöperatie met goed glasvezelnieuws. In Friesland heeft de coöperatie Fryslân Ring voor een mooie primeur gezorgd door glasvezelkabels in rioolbuizen te leggen. Dat scheelt veel graafwerk en dus veel kosten, waardoor ook verafgelegen huizen en boerderijen een aansluiting kunnen krijgen.

De Verenigde Naties hebben dit jaar uitgeroepen tot Jaar van de Coöperatie. Wat mij betreft is in Nederland juli in ieder geval al de maand van de coöperatie geworden. En het wordt nog beter, want binnenkort kan ik u nog meer opmerkelijk coöperatienieuws melden.

Wilt u nog meer energie- en coöperatienieuws lezen? Volg me dan ook op Twitter via @VincentDekker4.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden