Controle op geweld en seks niet overlaten aan branche

Het zien van geweldfilms leidt wel degelijk tot agressief gedrag van jongeren, zet Wouter Buwalda overtuigend uiteen (Podium 10 februari). Voor het CDA is het een gegeven dat geweld in de samenleving niet los is te zien van de toename van geweld op film en televisie. Beeldschermgeweld is met name schadelijk voor kinderen en jongeren.

Deze schadelijke effecten zijn drieërlei. Door voortdurend geconfronteerd te worden met geweld op televisie wordt geweld als 'normaal' ervaren. Dat kan zich vertalen in het aanleren van een agressieve houding en agressieve gedragspatronen. Daarnaast vindt een proces van afstomping plaats, leidende tot onverschilligheid. Een ander gevolg dat kan optreden is de toename van angst zelf het slachtoffer van geweld te worden, waardoor toename van zelfbeschermend gedrag en wantrouwen ten opzichte van anderen ontstaat.

De sterke toename van geweldscriminaliteit onder jongeren is verontrustend en reden om tot preventie over te gaan. Ook Europa dringt hierop aan. In de richtlijn 'Televisie zonder grenzen' wordt de lidstaten opgedragen maatregelen te nemen om jeugdigen te beschermen tegen 'programma's die de lichamelijke, geestelijke of zedelijke ontwikkeling ernstig zouden kunnen aantasten, in het bijzonder programma's met pornografische scènes of nodeloos geweld'.

Alle reden dus om een beleid hiervoor op te zetten. Staatssecretaris Nuis heeft recentelijk besloten programma's die voor 16 jaar en ouder bestemd zijn pas na 22.00 uur in plaats van 21.00 uur uit te zenden. Een goede maatregel, waarbij de vraag gesteld kan worden of het ook niet zinnig zou zijn om programma's voor 12 jaar en ouder van 20.00 naar 21.00 uur te verplaatsen.

Helaas heeft het kabinet besloten de kwaliteitskeuring van audiovisuele producten over te laten aan de sector. De bedoeling was dat de video- en filmbedrijven gezamenlijk per 1 januari 1998 een Landelijk Steunpunt zouden oprichten dat zorg moet dragen voor de (leeftijds)kwalificatie van videofilm, voorzover deze niet gekeurd zijn door de Nederlandse Filmkeuring.

De CDA-fractie stelt hier veel vraagtekens bij. Niet alleen omdat het nieuwe Landelijke Steunpunt niet per 1 januari in werking is getreden. Kennelijk kan de sector er gezamenlijk toch moeilijk uitkomen. Ook is het bedenkelijk en veelzeggend dat een onafhankelijk instituut als de Filmkeuring, wederom ondanks toezeggingen van de staatssecretaris van VWS, niet bij de oprichting van het Steunpunt betrokken is.

Veeleer is de principiële vraag aan de orde of toezicht en keuring wel aan de branche-organisaties kan worden overgelaten. Steeds opnieuw blijkt dat geweld en seks simpelweg verkoopt. Bedrijven met een winstdoelstelling kunnen zich als het ware de luxe van zelfregulering niet veroorloven.

Tekenend is dat de importeur van het videospelletje 'Carmageddon', waarin punten te verdienen zijn met het doodrijden van zoveel mogelijk oude dametjes, in een interview in het ondernemersblad Forum zegt dat hij zijn eigen kinderen niet met het spelletje zou laten spelen. Maar 'ik moet 28 mensen te eten geven en dat lukt niet als ik 60 procent van mijn omzet de deur uitgooi'.

Hier ligt precies de crux. Kan en mag men van de branche wel verwachten dat zij hier zelf de controle op zich nemen? Een slager keurt immers ook niet zijn eigen vlees. Het CDA vindt dat het voor alle betrokken partijen, ook de branche zelf, beter is om kwalificatie en toezicht onafhankelijk en objectief te laten plaatsvinden. Daarnaast zal de overheid een globaal normatief kader moeten stellen voor geweld op tv en/of video. Een moeilijke zaak, beseffen we, omdat al snel de grenzen van vrijheid van meningsuiting in het geding komen. Tevens zal er gestuit worden op praktische problemen van controle en uitvoering. Maar in dit geval zal de noodzaak tot het paal en perk stellen aan geweld op televisie echter prioriteit moeten krijgen in belang van het kind en van de kwaliteit van de samenleving.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden