Contract en deeltijdwerken rukken op

door Wilma van Meteren

Flexibel werken neemt toe in Europa. Steeds meer werknemers hebben tijdelijke contracten of een deeltijdbaan. Nederland en de Scandinavische landen kennen ook relatief veel avond- en zondagswerk.

Dat blijkt uit het jongste rapport over arbeidsomstandigheden van Eurofound, dat vandaag wordt gepubliceerd. Het rapport, het vierde van de denktank in Dublin, is gebaseerd op een grootschalig onderzoek onder Europese werknemers dat eens in de vijf jaar wordt gehouden.

Hoewel het vaste dienstverband nog steeds de maatstaf is – ruim driekwart van de werknemers heeft dat – rukken de tijdelijke contracten op. Vooral Ierland, het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Europa en enkele Oost-Europese EU-landen kennen lossere dienstverbanden. Maar ook Nederland scoort in Europees verband hoog: 16 procent van de werknemers heeft een contract voor bepaalde tijd (meestal een jaar of minder).

In de horeca, het onderwijs, de landbouw, zorg en de detailhandel komt het tijdelijk dienstverband vaker voor dan in andere sectoren. Relatief meer ongeschoolden, verkopers, starters op de arbeidsmarkt en vrouwen hebben ermee te maken. Een bescheiden 2 procent van de Europese werknemers – maar dat verschilt sterk per land – werkt via een uitzendbureau. Horecabedrijven, detailhandel, makelaardij en de bouw kennen ook een hoge omloopsnelheid qua personeel.

Meer dan de helft van de nieuw gecreëerde banen in de 27 EU-landen is deeltijdwerk. Ze zijn voor het grootste deel in handen van vrouwen. In Ierland, Verenigd Koninkrijk, de Scandinavische landen en Nederland ligt het aandeel parttime-banen boven de 25 procent. Meer dan de helft van de deeltijders zegt tevreden te zijn met hun werktijden; 22 procent, vooral in Oost-Europa, zou graag een volledige baan hebben.

Ondanks de toegenomen flexibiliteit woeden er in verschillende Europese landen discussies over hoe er nog flexibeler gewerkt kan worden. Werkgevers dringen daarop aan om beter te kunnen inspelen op de snel veranderende wereldeconomie. Werknemers kunnen er baat bij hebben om werk en zorg beter te combineren. Want een deel, vooral de werkende vaders (zie kader), klaagt nog steeds over een slechte balans in werk-privé.

Met het oog op het Europese streven meer vrouwen aan de slag te krijgen, dringt Eurofound erop aan meer aandacht aan dit onderwerp te besteden.

„Het is belangrijk na te denken over de duur, werktijden en voorspelbaarheid van werk om een meer positieve balans tussen werk en privé te verzekeren voor zowel vrouwen als mannen”, concluderen de onderzoekers.

Ze noemen het opvallend dat het fenomeen van flexibele roosters en werktijden niet zo wijdverbreid is als verwacht. Want al hebben Europese werknemers een zekere mate van autonomie in hun baan, roosters worden in de meeste gevallen nog vastgelegd door werkgevers. Het aandeel werknemers met a-typische werktijden blijft tamelijk klein. Ook het telewerken komt nog niet echt van de grond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden