Consumenten vaker opgelicht via Facebook

Beeld Photo News

Oplichters maken vaker gebruik van sociale media. Het vluchtige medium maakt slachtoffers kwetsbaar.

Kopen via Facebook en Instagram wordt steeds populairder, oplichting via sociale media dus ook. Het beste wapen tegen internetoplichters is een alerte consument. Onder die noemer start de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een campagne om mensen te waarschuwen voor aankopen via sociale media. Daar zijn malafide adverteerders actief, die de gebruikers verleiden tot een aankoop, maar uiteindelijk niet leveren wat ze beloven.

Dit jaar kreeg de ACM tot nu toe driehonderd meldingen binnen over verkoopfraude via sociale media als Facebook en Instagram. Dat is vergeleken andere fraude niet veel, erkent een woordvoerder van de toezichthouder. Maar wel reden om consumenten nu al te waarschuwen. Vaak is de aankoop met een paar klikken geregeld, zonder tussenkomt van een webwinkel. Handig in een druk cadeauseizoen.

Fraudeurs storten zich niet zonder reden op sociale media. De sites hebben een aantal voordelen. Zo is het mogelijk om mensen gericht te benaderen met advertenties. Dat wil zeggen dat als je bijvoorbeeld zegt sneakers te verkopen, je heel doelgericht de gebruikers kunt aanspreken die daarin geïnteresseerd zijn. Het vergroot de kans dat mensen klikken.

Nog een voordeel van sociale media: het is een snel medium. Dat betekent dat het lastig is om na een week de advertentie nog terug te vinden. Iemand die er dan pas achter komt dat een bestelling niet is geleverd, is dus te laat om bijvoorbeeld nog contactgegevens op te zoeken. Dat is ook lastig als je een paar schoenen hebt besteld die niet blijken te passen. Je moet dan wel gegevens hebben om de producten retour te sturen en je geld terug te vragen.

Schrijf eventuele telefoonnummers of e-mailadressen daarom op als je ergens een bestelling plaatst, is het advies van de ACM. Als er al contactgegevens bij staan, want het ontbreken daarvan kan één van de kenmerken van een frauduleuze advertentie zijn. Maar ook als er wel gegevens bij staan, dan hoeft dat niet te betekenen dat het klopt. De ACM ziet ook nepadressen langskomen.

De toezichthouder adviseert consumenten ook om de aanbieder van de producten te controleren. Dat kan heel simpel: Google de naam van de verkoper in combinatie met het woord 'klacht' of 'review'. En als er een KvK-nummer wordt vermeld, kun je op de website van de Kamer van Koophandel de aanbieder opzoeken. Komt de winkel niet voor in het register, dan is dat een rode vlag.

Andere trucs

Naast fraude via advertenties op sociale media, zijn er nog steeds ook andere trucs waarmee de online consument wordt opgelicht. De Fraudehelpdesk, waar gedupeerden kunnen aankloppen, kreeg dit jaar tot nu toe 1600 meldingen over online winkelen. In totaal was daar een bedrag van ruim 540.000 euro mee gemoeid.

Het gaat onder meer om oplichting via Marktplaats. Je maakt geld over, maar het product wordt nooit opgestuurd. Maar de meeste meldingen bij de Fraudehelpdesk gaan over valse webwinkels. Wie daar wat koopt, krijgt meestal niets thuis, of producten die niet lijken op datgene wat is beloofd.

In sommige gevallen is een nepwebshop te herkennen aan het webadres: dat wijkt af van dat wat je verwacht, al valt dat niet altijd op. Een bekende truc is dat een ‘l’ wordt vervangen door een hoofdletter ‘i’. Wat ook een rode vlag is, is als het adres onlogisch lijkt bij wat er op de site verkocht wordt. Schoenen te koop op een webadres van een winkel met bouwmaterialen, bijvoorbeeld.

Maar ook als er weinig afwijkends te zien is, kan een webwinkel nep zijn. De Fraudehelpdesk adviseert bijvoorbeeld altijd het veilig winkelen-keurmerk te controleren. Een logo kan eenvoudig worden gekopieerd. Zoek een webwinkel daarom op de website van het keurmerk zelf op.

Bij online winkelen geldt bovendien de bekende regel: als het te mooi is om waar te zijn, dan is dat waarschijnlijk ook zo. Dus als de prijzen opmerkelijk laag zijn, of een aanbod alleen maar vandaag geldig, wees dan extra oplettend. Het kan een indicatie zijn dat het niet deugt.

Ook bij webshops geldt bovendien dat het goed is om te kijken of er genoeg contactgegevens beschikbaar zijn. Beperkte contactmogelijkheden zijn ook een indicatie voor foute boel, aldus de Fraudehelpdesk. Datzelfde geldt voor beperkte betaalmogelijkheden. Kun je het bedrag bijvoorbeeld alleen maar overmaken op een rekening en is iDeal of PayPal niet mogelijk, let dan extra op.

Lees ook: De verfijnde kneepjes van een internetoplichter

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden