Conservatieven willen dat VS leger blijft leiden

Mocht er oorlog uitbreken tussen de twee Korea’s, dan worden de zuidelijke troepen niet aangevoerd door Zuid-Korea, maar door de VS. De Zuid-Koreaanse regering wil daar vanaf, tot woede van conservatieven.

Zo’n 3500 oud-militairen, onder hen generaals en admiraals, gingen vorige week de straat op in Seoul om te protesteren tegen het plan van de Zuid-Koreaanse regering de bevelvoering in oorlogstijd weer over te nemen. Deze oerconservatieve veteranen denken dat de defensie van Korea niet goed kan functioneren zonder hulp van de Amerikanen. Maar president Roh Moo-Hyun vindt de situatie met de Amerikanen ’abnormaal’, en noemt veranderen een kwestie van ’soevereiniteit’.

De kwestie is een overblijfsel van de Koreaanse oorlog van 1950-1953. Zuid-Korea droeg destijds de leiding van zijn leger over aan Amerika. Dat stond toen aan het hoofd van een troepenmacht van de Verenigde Naties, die samen met de Zuid-Koreanen vocht tegen de Noord-Koreanen en de Chinezen. Na de oorlog bleven de Zuid-Koreaanse strijdkrachten onder Amerikaans commando.

„Officieel verkeren beide Korea’s nog in staat van oorlog. Er is nooit een vredesverdrag ondertekend. Alleen een wapenstilstand”, aldus David Oten, woordvoerder van de United States Forces Korea (USFK), de Amerikaanse strijdkrachten in Zuid-Korea. Die opereerden eerst nog onder VN-vlag, maar nu rechtstreeks onder bevel van Washington. De 30.000 Amerikaanse militairen moeten het zuiden bijstaan ingeval van een noordelijke aanval. Zuid-Korea heeft 680.000 militairen.

„Het is inderdaad een unieke situatie”, zegt Oten. „Maar dit is nog steeds een explosieve plek waar van alles kan gebeuren. Noord-Korea is een oorlogszuchtig land. Het heeft in het verleden op Zuid-Koreaanse vissersboten gevuurd. Onlangs vielen er schoten aan de grens met Noord-Korea. En dan zijn er de rakettesten natuurlijk. Noord-Korea voerde er vorige maand nog een aantal uit (met de Taepodong-2 die in theorie de VS kan bereiken – red.) Zoveel is er na de Koreaanse oorlog niet veranderd.”

Toch is het voor veel Koreanen lang niet vanzelfsprekend meer dat de Amerikanen de baas zijn over hún leger. In de jaren 1950 en 1960 waren de Zuid-Koreanen nog bang voor een aanval uit het Noorden, en ervan overtuigd dat ze niet zonder hulp van de ’sterke’ Amerikanen konden. Maar gaandeweg begon de angst voor de noorderburen af te nemen. Vooral omdat Zuid-Korea economisch en technologisch geweldig groeide, en veel en veel sterker werd dan het gesloten communistische Noord-Korea. Tegelijkertijd begon het machtigere Zuid-Korea zich langzaamaan los te wringen van de Verenigde Staten (zie inzet).

In 1994 kreeg Zuid-Korea de leiding terug over zijn eigen leger in vredestijd. En president Roh gaf eind vorig jaar aan ook de leiding tijdens oorlogstijd terug te willen. Prima, zei Washington. In 2009 mogen jullie zelf het Koreaanse leger aanvoeren, en trekken we onze militairen terug.

Maar dat vinden vele – oerconservatieve – Koreaanse legerexperts weer te vroeg. Zij willen uitstel, zeker tot 2012. Sommigen gaan nog een stap verder en willen helemaal niet dat de leiding terug in handen komt van Korea.

De discussie laaide de afgelopen weken fel op. Onlangs kwamen dertien oud-generaals en ex-ministers van defensie samen, om unaniem te verklaren dat Korea niet klaar is om op eigen benen te staan. Oud-bewindslieden als ex-defensieminister Kim Sung-eun wijzen erop dat het Zuid-Koreaanse leger en de geheime dienst grotendeels op de VS leunen, voor technologie en materieel. Bovendien zou de Koreaanse legerleiding niet genoeg tactische vaardigheden hebben.

De huidige minister van defensie Yoon Kwang-ung sneerde dat dat misschien zo was in de tijd dat zij minister waren, maar dat er nu ’heel veel dingen veranderd zijn waarvan zij niet op de hoogte zijn’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden