Conservatieven hebben baat bij thuisblijven jonge kiezers

Hervormers hebben weinig gewonnen bij de eerste gemeenteraadsverkiezingen in Saoedi-Arabië. Een opkomst van hooguit vijftig procent leverde conservatieven klinkende winst op.

Vooral de jongeren bleven thuis, bij de laatste ronde van de verkiezingen voor Saoedische gemeenteraden van afgelopen weekeinde. Ze sloegen geen acht op het etiket 'historisch' dat de overheid op deze stembusgang had geplakt waarbij voor het eerst de helft van de raadsleden werd gekozen - de andere helft blijft door de koning benoemd. Daarmee zijn Saoedische jongeren mede-verantwoordelijk dat de zetels vooral in conservatieve handen kwamen.

Want de lage opkomst speelde kandidaten op de 'gouden lijst' in de kaart, die de openlijke steun genoten van vooraanstaande geestelijken. Het zijn behoudende moslims die meest in het Westen zijn opgeleid. In het relatief liberale Djedda behaalden ze zelfs alle zeven zetels, en ook in Mekka en Medina deden ze het goed. In de eerdere ronden haalden ze ook Riad grotendeels binnen.

De imams maakten het met die lijst makkelijk voor kiezers die geen tijd of zin hadden om de tenten van de talloze kandidaten of hun websites te bezoeken. Er waren 4600 kandidaten voor 244 zetels. In Djedda dongen bijvoorbeeld 500 mensen om zeven zetels. ,,Ik kan toch geen 500 kandidaten bezoeken?'' verzuchtte de 31-jarige Talal Naser tegen de Saoedische internetkrant Arab News. Naser ging niet stemmen omdat hij niet wist op wie.

,,Ik ben thuis gebleven omdat geen van de kandidaten mij goed genoeg lijkt om gemeenteraadslid te worden'', biechtte de 27-jarige Jalal Ahmad op aan Arab News. ,,Ik was erg opgewonden over het verkiezingsproces, tot ik de kandidaten zag.'' Andere jongeren klaagden dat kandidaten ongeloofwaardige beloften deden, bijvoorbeeld om werklozen aan werk te helpen. Maar de gemeenteraden mogen alleen beslissen over zaken als water en vuilnis.

Verliezers hebben protest aangetekend tegen de 'gouden lijst', omdat partijen waren uitgesloten van deelname. Maar de kiescommissie heeft die bezwaren al afgewezen.

De half-gekozen gemeenteraden vormen een eerste stap in het democratiseringsproces dat het Saoedische koningshuis heeft ingezet, en dat moet uitmonden in een gedeeltelijk gekozen sjoeraraad. Dit parlement met slechts adviserende bevoegdheden wordt nu nog geheel door de koning benoemd.

Die hervormingen zijn het resultaat van open brieven van Saoedische intellectuelen, in combinatie met druk van de Amerikaanse president Bush. Maar behalve dat de stembusgang de hervormers weinig opleverde, blijft ook van echte inspraak nauwelijks sprake. Zo staan dezer dagen enkele demonstranten terecht die vorige maand in Riad vóór overgang naar een constitutionele monarchie betoogden. Demonstreren, een essentieel onderdeel van elke democratie, is in Saoedi-Arabië nog steeds streng verboden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden