Analyse

Conservatieve Partij steunt May tegen wil en dank

De Britse premier Theresa May met haar echtgenoot Philip May afgelopen zondag in hun woonplaats Maidenhead.  Beeld EPA
De Britse premier Theresa May met haar echtgenoot Philip May afgelopen zondag in hun woonplaats Maidenhead.Beeld EPA

De druk op de Britse premier Theresa May bleef dit weekend groot. Toch blijft de Conservatieve Partij achter haar staan, omdat een crisis binnen de partij concurrent Labour in de kaart zou spelen.

Tim de Wit

Ze trok zich dit weekend terug in haar huis in Maidenhead, ten westen van Londen. Daar zagen bewoners haar samen met haar man boodschappen doen bij de luxe supermarkt Waitrose. Even doen alsof het leven weer normaal was. Maar haar machtspositie is door de verkiezingen enorm aangetast.

De voormalig minister van financiën George Osborne, vorig jaar nog ontslagen door Theresa May en tegenwoordig hoofdredacteur van de krant The Evening Standard, gooide met zichtbaar genoegen olie op het vuur. “May is een dead woman walking”, zei hij tegen de BBC. “Het zou zomaar kunnen dat het halverwege deze week voorbij is voor haar.”

Open deur

Voorlopig lijken de meeste Conservatieve parlementariërs haar te steunen. Niet zozeer omdat ze nog een rotsvast vertrouwen hebben in May, maar omdat veel Conservatieven het vooruitzicht van ofwel een nieuwe leiderschapscrisis ofwel nieuwe verkiezingen nog veel onheilspellender vinden. Peilingen in sommige zondagkranten lieten ineens een voorsprong van Labour zien op de Conservatieven. Nu niet vasthouden aan May: zet de deur in Downing Street open voor Jeremy Corbyn, zo is de gedachte.

Wel beweerden de Sunday Times en de Mail on Sunday dat Boris Johnson zich zou warmlopen om May binnen afzienbare tijd van de troon te stoten. Meerdere parlementsleden zouden hem daartoe aansporen. Johnson ontkende stellig. Via ITV lekten whatsappberichten uit van Johnson aan enkele parlementsleden, die dat beeld bevestigden.

“Ik kan me niet herinneren dat we 43 procent van de stemmen hebben gehaald. We moeten voorkomen dat het lijkt alsof Corbyn deze verkiezingen heeft gewonnen en niet toestaan dat de media wilde verhalen verspreiden. We moeten kalmeren en achter de premier gaan staan”, zou Johnson zijn collega’s geappt hebben. Al weet je het met de voormalig burgemeester van Londen nooit. Hij heeft nooit een geheim gemaakt van zijn ambities om ooit premier te worden.

Instabiel

May staat voor een week vol ingewikkelde gesprekken. Morgen komt de Noord-Ierse DUP-leider Arlene Foster langs in Downing Street om de laatste plooien glad te strijken voor regeringssamenwerking. Het zal geen coalitieregering worden, zo maakten beide partijen duidelijk, maar de protestantse DUP zal wel gedoogsteun verlenen op belangrijke dossiers.

Stabiel komt deze constructie allerminst over. Samen hebben ze 328 zetels, net boven de minimale grens van 326. En veel Conservatieven maken zich zorgen over de invloed van de Noord-Ierse protestanten. Ze staan bekend als zeer conservatief, te vergelijken met de Nederlandse SGP, en zijn tegen abortus en het homohuwelijk.

Brexit

Daarnaast willen ze een heel ander soort Brexit dan Theresa May voor ogen heeft. Hun belangrijkste voorwaarde is dat de grens tussen Noord-Ierland en Ierland open blijft, iets wat bij een harde Brexit niet mogelijk is. Een open grens betekent immers ook het vrij verkeer van personen binnen de EU blijven accepteren en daar wil May per se van af.

Hoewel May de brexit-onderhandelingen nog altijd op 19 juni wil beginnen, is onduidelijk hoe haar strategie er door haar verzwakte mandaat gaat uitzien. De groep ‘Remain’-Conservatieven in haar fractie vindt dat deze verkiezingsuitslag laat zien dat het Britse volk een harde Brexit heeft verworpen. Zij pleiten voor een meer ‘open Brexit’, waarbij de Britten alsnog in de interne markt blijven, inclusief vrij verkeer van personen. Al zullen de hardline-brexiteers in de fractie zo’n Noorwegen-model altijd verwerpen.

En met deze minimale meerderheid zal May consensus moeten vinden tussen deze twee kampen en ook nog rekening moeten houden met de eisen van de DUP. Een haast onmogelijke klus.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden