Conservatieve geleerden winnen nog aan invloed

In de discussie over de bedreigingen aan het adres van Ayaan Hirsi Ali wordt tot nu toe één aspect onderbelicht en wel de toenemende invloed van geschriften van islamistische auteurs als bijvoorbeeld de Pakistaan Mawdudi (1903-1979).

Jan Slomp

Deze zeer invloedrijke 'vader van het fundamentalisme' werd mede bekend door zijn vele vrouwonvriendelijke geschriften. Hij stelt moslimvrouwen voor te kiezen tussen de Europese cultuur of de islam. Een vermenging van die twee is volgens hem niet mogelijk.

Islamitische kledingvoorschriften hebben voor hem universele geldigheid en worden niet door de lokale cultuur bepaald. Hij bepleit een strikte scheiding van mannen- en vrouwenwereld.

Vrouwen zijn volgens hem lichamelijk ongeschikt voor een aantal functies. Een vrouwelijke piloot zou als zij tijdens een vlucht plotseling ongesteld zou worden zo in de war kunnen raken dat de veiligheid van de passagiers in gevaar zou komen. Eén van zijn zonen was piloot, maar natuurlijk geen dochter.

De Pakistaanse schrijfster Mazhar ul Haq Khan heeft zijn ideeën over vrouwen als pathologisch afgedaan. Maar zijn conservatieve boeken zijn in vele talen vertaald onder meer het Arabisch, Turks en zelfs het Nederlands.

In Mawdudi's visie verdient iemand als Ayaan Hirsi Ali de doodstraf. In 'Bestraffing van een afvallige' beroept hij zich hiervoor op de Koran en tradities. De Koran staat voor hem boven het internationale recht.

Een van zijn opponenten, opperrechter S.A. Rahman, betoogde daartegen dat die doodstraf in de begintijd van de islam alleen soldaten betrof, die zich door verandering van religie aan hun dienstplicht wilden onttrekken. Joden en christenen hoefden immers niet in het leger te dienen maar moesten voor die vrijstelling wel extra belasting betalen. Ook de Soedanese geleerde An-Naim en de Tunesiër Muhammad Talbi vechten de geldigheid van deze 'wet' aan.

Maar Mawdudi kreeg steun van Ismail al-Faruqi, tot zijn gewelddadige dood hoogleraar in het Amerikaanse Philadelphia. Volgens Al-Faruqi moet een moslim die christen wil worden maar naar het westen verhuizen. Al-Faruqi nam in 1976 nota bene deel aan een conferentie georganiseerd door de Wereldraad van Kerken over 'Christelijke zending en nodiging tot de islam', waar ook gesproken werd over de vrijheid te overtuigen en overtuigd te worden over en weer. Christelijke zending in moslimlanden moest volgens Mawdudi ook verboden worden.

Dat men het straffen van afvalligen aan God zou moeten overlaten, een in Egypte opkomende nieuwe visie, aldus Eildert Mulder (Trouw, 21 sept.) is nog beslist geen gemeengoed in de moslimwereld. Allochtone moslimlandgenoten die nu protesteren tegen de bedreigingen tegen Ayaan Hirsi Ali zouden conservative geleerden in hun landen van herkomst ertoe moeten bewegen hun opvattingen over de ongelijkheid van mannen en vrouwen en het bestraffen van afvalligen te toetsen aan de ook door vele (niet alle!) moslimregeringen aanvaarde handhaving van de universele rechten van de mens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden